
کیک اسفنجی یکی از محبوب ترین کیک ها در سراسر جهان است که بیشترین استفاده آن در صنایع شیرینی پزی می باشد. کیک اسفنجی در شیرینی پزی و تهیه انواع کیک های مناسبتی به عنوان کیک پایه شناخته می شود، البته کیک اسفنجی را در کنار نوشیدنی های گرم برای میان وعده و عصرانه نیز تهیه می کنند. کیک اسفنجی به صورت پیش فرض با طعم وانیلی تهیه می شود، اما به سلیقه خود می توانیم با اضافه کردن مواد دیگر طعم آنرا تغییر دهیم. مثلا اگر بخواهیم این کیک خوشمزه را به صورت کاکائویی درست کنیم، می توانیم مقداری از آرد را کم کنیم و به جای ان از پودر کاکائو استفاده کنیم، برای مشاهده آموزش شیرینی پزی و طرز تهیه کیک اسفنجی در ادامه با سایت آموزشی چی شی همراه باشید.
برای تهیه کیک اسفنجی، زرده ها را با نیمی از شکر و وانیل بزنید تا روشن و کشدار شوند و سپس شیر را اضافه کنید. آرد، بکینگ پودر و نمک الک شده را کم کم داخل مایه بریزید. سفیده ها را با باقی شکر تا رسیدن به بافت براق و فرم گرفته هم بزنید و در آخر با لیسک به آرامی فولد کنید. مایه را در قالب ۲۳ سانتی متری بریزید و کیک را در فر از قبل گرم شده با دمای ۱۷۰ تا ۱۸۰ درجه، حدود ۳۵ تا ۴۵ دقیقه بپزید.
| مواد لازم | مقدار مواد |
|---|---|
| آرد سفید قنادی | ۲۰۰ گرم، حدود ۱ و ⅔ لیوان |
| شیر | ۱۲۰ میلی لیتر، معادل ½ لیوان |
| تخم مرغ درشت | ۵ عدد |
| شکر دانه ریز | ۱۸۰ گرم، حدود ¾ لیوان + ۲ قاشق غذاخوری |
| وانیل | ¼ قاشق چایخوری |
| بکینگ پودر | ۱ و ½ قاشق چایخوری |
| نمک | ⅛ قاشق چایخوری |
این مقدار برای یک قالب گرد ۲۳ سانتی متری و حدود ۸ تا ۱۰ برش مناسب است. حجم لیوان یا پیمانه استاندارد باید ۲۴۰ میلی لیتر باشد. استفاده از گرم برای اندازه گیری آرد و شکر، نتیجه دقیق تری می دهد.
طرز تهیه کیک اسفنجی
آماده سازی فر
اولین مرحله برای تهیه کیک اسفنجی آماده کردن فر می باشد تا زمان آماده شدن مایع کیک برای گرم شدن فر معطل نشویم ، یکی از نکات مهم در مورد کیک اسفنجی این است که به هیچ وجه مایه کیک پس از آماده شدن نباید معطل بماند زیرا ممکن است به اندازه کافی پف نکند.
جدا کردن سفیده و زرده تخم مرغ
برای تهیه کیک ساده ابتدا سفیده و زرده تخم مرغ ها از هم جدا می کنیم و در دو کاسه جداگانه می ریزیم. در ادامه زرده های تخم مرغ را به همراه نصف شکر و وانیل داخل یک ظرف جادار می ریزیم و مواد را خوب هم می زنیم تا مایه ای با رنگ کرمی و حالتی کشدار به دست بیاید.
فراوری سفیده تخم مرغ با همزن برقی
در این مرحله سفیده های تخم مرغ را با همزن برقی خوب هم می زنیم تا کاملا کف کنند و حجم شان زیاد شود. در این مرحله باید سفیده های تخم مرغ را به حدی بزنیم که زمانی که کاسه را برگرداندیم سفیده ها روی زمین نریزد. باقیمانده شکر را کم کم در حین همزدن به سفیده ها اضافه می کنیم.
ترکیب شیر با زرده های تخم مرغ
در این مرحله شیر را به ظرف حاوی زرده های تخم مرغ اضافه می کنیم و مواد را به آرامی هم می زنیم تا کاملا یکدست شوند. سفیده های فرم گرفته را فعلا کنار می گذاریم، زیرا باید پس از اضافه کردن آرد و در آخرین مرحله به مایه کیک اضافه شوند.
آماده سازی و الک کردن آرد سفید
برای این منظور آرد سفید را دو مرتبه الک می کنیم تا کاملا صاف و یکدست شود. این کار باعث می شود هنگام مخلوط کردن آرد با دیگر مواد، آرد کمتر گلوله شود. پس از الک کردن آرد، بکینگ پودر را به آن اضافه می کنیم و خوب مخلوط می کنیم تا یکدست شوند.
اضافه کردن آرد به مواد دیگر
در این مرحله ترکیب آرد و بکینگ پودر را کم کم به مواد دیگر اضافه می کنیم و با لیسک به آرامی مخلوط می کنیم تا آرد گلوله نشود. اگر آرد را به صورت یکجا داخل ظرف بریزید، احتمال گلوله شدن آن بسیار زیاد می شود. مواد را فقط تا زمانی مخلوط کنید که ذرات آرد دیده نشوند.
اضافه کردن سفیده تخم مرغ
در آخر سفیده های فرم گرفته را طی سه مرحله به مایه کیک اضافه می کنیم. مواد را با لیسک و به صورت دورانی از پایین به بالا مخلوط می کنیم تا سفیده با مایه یکدست شود. از هم زدن سریع یا طولانی خودداری کنید، زیرا هوای موجود در سفیده خارج می شود و کیک به اندازه کافی پف نمی کند. پس از یکدست شدن مایه، دیگر آن را هم نمی زنیم.
آماده سازی قالب و چرب کردن آن
پس از اینکه تمام آرد را به دیگر مواد اضافه کردیم مواد را کمی مخلوط می کنیم تا کاملا یکدست شوند. در ادامه قالبی که برای پخت کیک آماده کرده ایم را با کمی روغن مایع چرب می کنیم. البته می توانید از کاغذ روغنی هم برای جلوگیری از چسبیدن کیک به قالب استفاده کنید.
پخت کیک در فر
پس از آماده شدن قالب مایه کیک را به صورتی دورانی داخل قالب بریزید. در ادامه قالب کیک را داخل فر که با ۱۸۰ درجه سانتیگراد از قبل گرم کرده ایم قرار می دهیم تا اماده شود. برای اماده شدن کیک اسفنجی حدود ۴۰ تا ۴۵ دقیقه زمان نیاز است.
بررسی کیک و اطمینان از پخته شدن آن
البته به این دلیل که دمای فرهای مختلف با هم متفاوت است پس از ۳۰ دقیقه کی را بررسی کنید تا کیک بیش از حد در فر نماند و خشک نشود. یک روش قدیمی برای اینکه متوجه شوید کیک پخته است یا خیر وجود دارد که آن استفاده از خلال دندان است.
خارج کردن کیک از فر و چک کردن مغز کیک
زمانیکه که کیک را از فر خارج کردید یک خلال دندان داخل بدنه کیک فرو کنید اگر مایه کیک به خلال دندان نچسبید کیک شما مغز پخت شده است. پس از اینکه کیک را از فر خارج کردید اجازه دهید کمی خنک شود سپس آنرا از قالب خارج کنید.

پخت کیک اسفنجی در توستر
انتخاب قالب مناسب
برای پخت کیک اسفنجی در آون توستر باید از یک قالب مناسب با قطر کم ( حداکثر ۱۰ سانتی متر ) استفاده کرد تا قالب کیک از المنت های توستر دورتر باشد، زیرا نزدیک بودن قالب کیک به المنت های توستر باعث خشک شدن سریع روی کیک می شود.
تنظیم حرارت و گرم کردن آون توستر
حرارت توستر را روی ۱۶۰ درجه سانتیگراد قرار دهید و اجازه دهید به مدت ۱۵ دقیقه گرم شود. در صورتی که آون توستری که استفاده می کنید که حاوی درجه نیست، باید یک دماسنج در ان قرار دهید تا دمای آن مشخص شود.
قرار دادن کیک در آون توستر و پخت
در این مرحله کیک را داخل توستر قرار می دهیم و اجازه می دهیم حدود ۴۰ دقیقه داخل توستر بماند تا آماده شود. پس از طلایی شدن کیک، در صورت امکان باید المنت های بالای توستر را خاموش کنید تا روی کیک را نسوزاند.
کنترل حرارت و جلوگیری از سوختن سطح کیک
اگر امکان این کار وجود ندارد، پس از اینکه روی کیک پف کرد سریعا آنرا از داخل توستر خارج کنید و یک فویل آلومینیومی روی سطح قالب بکشید و مجددا درون فر قرار دهید تا روی کیک نسوزد. فویل را محکم نکنید تا هوا رد و بدل شود.
جلوگیری از خشک شدن کیک
هر کاری کنید کیک در توستر خشک می شود، برای جلوگیری از خشک شدن اطراف کیک اسفنجی می توانید یک کاسه استیل، پیرکس یا مسی که تا نیمه از آب جوش پر شده است، قرار دهید تا رطوبت ایجاد شده در توستر از خشک شدن کیک جلوگیری کند.

نکات مهم کیک اسفنجی
دمای مناسب مواد
تخم مرغ و شیر را حدود ۳۰ دقیقه پیش از شروع کار از یخچال خارج کنید تا به دمای محیط برسند. تخم مرغ سرد دیرتر حجم می گیرد و ممکن است سفیده آن به اندازه کافی پف نکند. اگر عجله دارید، تخم مرغ ها را چند دقیقه در ظرف آب ولرم قرار دهید؛ آب نباید داغ باشد.
جداسازی دقیق تخم مرغ
سفیده و زرده را با دقت از یکدیگر جدا کنید. حتی مقدار کمی زرده یا چربی می تواند مانع فرم گرفتن سفیده شود. کاسه و پره های همزن نیز باید کاملا تمیز و خشک باشند. بهتر است از کاسه شیشه ای یا استیل استفاده کنید، زیرا ظرف پلاستیکی ممکن است چربی را در سطح خود نگه دارد.
تقسیم درست شکر
بهتر است شکر را میان زرده و سفیده تقسیم کنید. نیمی از شکر را با زرده بزنید تا مخلوط روشن، غلیظ و کشدار شود. نیم دیگر را پس از کف کردن سفیده، طی چند مرحله اضافه کنید. افزودن تدریجی شکر، سفیده را براق و پایدار می کند و احتمال خوابیدن پف آن را کاهش می دهد.
فرم مناسب سفیده
سفیده را تا زمانی بزنید که براق شود و با بالا آوردن پره همزن، نوک آن حالت ایستاده اما کمی خمیده داشته باشد. زدن بیش از حد سفیده، آن را خشک و تکه تکه می کند و مخلوط کردنش با مایه کیک دشوار می شود. سفیده مناسب باید سبک، براق و بدون آب انداختن باشد.
الک کردن آرد
آرد، بکینگ پودر و نمک را با هم مخلوط کنید و دو تا سه مرتبه الک کنید. این کار آرد را سبک می کند، بکینگ پودر را به صورت یکنواخت پخش می کند و احتمال تشکیل گلوله را کاهش می دهد. آرد را با پیمانه داخل ظرف فشرده نکنید؛ بهترین روش، وزن کردن آن با ترازوی آشپزخانه است.
فولد کردن مایه
برای مخلوط کردن سفیده از لیسک استفاده کنید. لیسک را از کناره ظرف به سمت پایین ببرید و مواد را با حرکتی دورانی روی هم برگردانید. هم زدن سریع، طولانی یا رفت و برگشتی باعث خارج شدن هوا و کاهش پف کیک می شود. به محض یکدست شدن مایه، مخلوط کردن را متوقف کنید.
انتخاب قالب مناسب
این مقدار مواد برای قالب گرد ۲۳ سانتی متری مناسب است. اگر قالب بیش از حد بزرگ باشد، کیک کوتاه و خشک می شود و اگر خیلی کوچک باشد، احتمال سرریز شدن مایه وجود دارد. بهتر است کف قالب را با کاغذ روغنی بپوشانید و فقط کف آن را کمی چرب کنید. چرب کردن زیاد دیواره ممکن است مانع بالا رفتن یکنواخت کیک شود.
گرم کردن فر
فر را دست کم ۱۵ تا ۲۰ دقیقه پیش از پایان آماده سازی مایه روشن کنید. دمای مناسب برای فر برقی یا فر دارای فن، حدود ۱۷۰ درجه و برای فر گازی حدود ۱۸۰ درجه سانتی گراد است. دمای واقعی فرها با یکدیگر تفاوت دارد؛ بنابراین استفاده از دماسنج فر می تواند نتیجه را دقیق تر کند.
جلوگیری از خوابیدن پف
مایه آماده شده نباید بیرون از فر بماند. قالب را بلافاصله در طبقه میانی فر قرار دهید و تا ۳۰ دقیقه نخست، در فر را باز نکنید. ورود هوای سرد پیش از تثبیت بافت کیک می تواند باعث فرورفتن وسط آن شود.
خارج کردن حباب های درشت
پس از ریختن مایه در قالب، قالب را فقط یک یا دو مرتبه بسیار آرام روی سطح کار بزنید تا حباب های خیلی درشت خارج شوند. ضربه های شدید یا مکرر، هوای مفید ایجاد شده در سفیده را از بین می برد و بافت کیک را فشرده می کند.
تشخیص پخت کامل
پس از حدود ۳۵ دقیقه، مرکز کیک را با خلال چوبی بررسی کنید. اگر خلال تمیز یا همراه چند خرده کیک خشک بیرون آمد، کیک پخته است. سطح کیک باید طلایی، مرکز آن نسبتا سفت و کناره هایش کمی از قالب جدا شده باشد. خیس بودن خلال نشانه نیاز به چند دقیقه پخت بیشتر است.
جلوگیری از خشک شدن
باقی ماندن بیش از حد کیک در فر، یکی از علت های اصلی خشکی بافت آن است. بررسی پخت را از دقیقه ۳۵ آغاز کنید. پس از پخت، قالب را روی توری قرار دهید و حدود ۱۰ دقیقه صبر کنید؛ سپس کیک را خارج کنید تا بخار محبوس در قالب، اطراف آن را خیس و چسبناک نکند.
علت گنبدی شدن کیک
دمای زیاد فر باعث می شود سطح و کناره های کیک زود ببندند، در حالی که مرکز آن همچنان بالا می آید و گنبدی می شود. قالب را در طبقه میانی بگذارید. اگر فر حرارت بالایی دارد، دما را ۱۰ درجه کاهش دهید.
علت فرورفتن وسط کیک
باز کردن زودهنگام در فر، کم بودن زمان پخت، زیاد بودن شیر، هم زدن نادرست سفیده یا خارج کردن فوری کیک از فر می تواند مرکز آن را دچار فرو رفتگی کند. پس از پخت، فر را خاموش کنید، در آن را کمی باز بگذارید و کیک را ۵ دقیقه داخل فر نگه دارید تا تغییر دما ناگهانی نباشد.
تهیه نوع کاکائویی
برای تهیه کیک شکلاتی، پودر کاکائو را بدون تغییر سایر مواد به آرد اضافه نکنید. به جای ۲۰ گرم از آرد، ۲۰ گرم پودر کاکائوی الک شده بریزید. با این روش مقدار مواد خشک ثابت می ماند و کیک بیش از حد سفت و خشک نمی شود.
نگهداری کیک
کیک اسفنجی بدون خامه را پس از خنک شدن کامل در سلفون یا ظرف دربسته قرار دهید. کیک در دمای اتاق خنک حدود ۲ روز و در یخچال تا ۴ روز قابل نگهداری است. برای نگهداری طولانی تر، آن را دو لایه بسته بندی کنید و تا یک ماه در فریزر بگذارید.
کالری کیک اسفنجی
با مواد اموجود در این دستور، هر برش از کیک در صورتی که به ۱۰ قسمت تقسیم شود، حدود ۱۹۰ تا ۲۰۰ کالری دارد. اگر کیک را به ۸ برش تقسیم کنید، کالری هر برش تقریبا ۲۴۰ کالری خواهد بود. خامه، شکلات، کرم، مربا، شربت یا میوه های شیرین به این محاسبه اضافه نشده اند و می توانند کالری نهایی را به میزان قابل توجهی افزایش دهند.
آرد مناسب کیک اسفنجی چیست ؟
مناسب ترین آرد برای پخت انواع کیک و شیرینی آرد ۳ صفر است که همه قنادی ها و شیرینی فروشی ها از آن استفاده می کنند. اگر می خواهید کیک پوک تر و ترد تری داشته باشید توصیه می شود که آرد خود را از فروشگاه های لوازم قنادی یا شیرینی پزی ها تهیه کنید. این آرد از آرد نانوایی ها سفیدتر ، ریزتر و نرم تر است و به همین دلیل برای پخت کیک اسفنجی مناسب تر است. استفاده از آرد نانوایی ها به دلیل اینکه این نوع آرد دارای مقداری سبوس گندم می باشد باعث می شود کیک سنگین شود.
جایگزینی برای شیر در پخت کیک
هرچند شیر یکی از اجزای اصلی در تهیه کیک است، برخی از ما با محدودیتهای غذایی یا تمایل به یک رژیم غذایی سالمتر و کم چربی روبرو هستیم. اگر تمایل دارید در این باره اطلاعات بیشتری کسب کنید، مطلب جایگزین شیر در کیک را بخوانید.
طرز تهیه کیک اسفنجی در قابلمه
برای درست کردن کیک اسفنجی در قابلمه ابتدا مایه کیک را داخل قابلمه می ریزیم، سپس قابلمه را چند بار روی سطح کار می زنیم تا حباب های موجود در مایه کیک از بین برود، سپس زیر قابلمه یک شعله پخش کن قرار می دهیم. برای پخت کیک هم باید حرارت زیر قابلمه بسیار ملایم باشد، حدود ۴۵ دقیقه تا یک ساعت برای پخت کامل کیک زمان لازم است. پس از گذشت ۴۵ دقیقه کیک را با خلال دندان یا سیخ چوبی تست می کنیم تا از پخت کامل آن مطمئن شویم.
تخم مرغ مناسب کیک
یکی از مهم ترین مواد برای تهیه این کیک، تخم مرغ است. تخم مرغ های تازه می توانند به پف زیاد و بهتر شدن بافت کیک کمک کنند، به همین منظور توصیه می شود برای پخت این کیک حتما از تخم مرغ های تازه استفاد شود. برای اینکه متوجه شوید تخم مرغ ها تازه هستند، آنها را در یک کاسه آب قرار دهید، اگر روی سطح آب بمانند یعنی تازه نیستند.
طرز تهیه کیک اسفنجی برای دو نفر
دستورهای کیک معمولا برای چند هستند و به همین دلیل خیلی از کدبانوها در این زمینه با مشکل روبرو می شوند. در ادامه دستور یک کیک کوچک و جمع جور را برای شما آماده کرده ایم، که حجم آن برای دو نفر مناسب می باشد. برای مشاهده این آموزش به مطلب طرز تهیه کیک یک تخم مرغی مراجعه کنید.
