طرز تهیه یتیمچه ساده با بادمجان و گوجه فرنگی + فوت و فن ها

یتیمچه یکی از غذاهای ساده و خوشمزه ایرانی است که با چند ماده در دسترس آماده می شود. برای درست کردن این غذا به گوشت، مرغ یا مواد گران قیمت نیاز ندارید. ترکیب بادمجان نرم، گوجه فرنگی، پیاز و سیر، غذایی خوش عطر و جا افتاده به شما می دهد که می توانید آن را با نان تازه سرو کنید.

در این دستور، یتیمچه را به روش ساده و بدون سیب زمینی درست می کنیم. اگر بادمجان ها را با اندازه مناسب خرد کنید و اجازه دهید آب گوجه فرنگی روی حرارت ملایم کشیده شود، غذا نه آبکی می شود و نه ظاهر له شده ای پیدا می کند.

مواد لازم برای ۴ نفر

اطلاعات زمان پخت و کالری یتیمچه

کالری یتیمچه بیشتر از هر چیز به مقدار روغنی بستگی دارد که برای سرخ کردن بادمجان استفاده می کنید. اگر بادمجان ها روغن زیادی جذب کنند، کالری هر غذا بالاتر می رود.

خلاصه طرز تهیه یتیمچه

برای تهیه یتیمچه، بادمجان ها را به صورت مکعبی خرد کنید و با کمی روغن تفت دهید. پیاز را جداگانه سرخ کنید و پس از افزودن سیر، زردچوبه و رب گوجه فرنگی، گوجه های خرد شده را داخل تابه بریزید. بادمجان ها را به سس اضافه کنید و اجازه دهید غذا با حرارت ملایم بپزد تا بادمجان نرم و سس کاملا غلیظ شود.

دستور پخت یتیمچه

مرحله اول: آماده کردن بادمجان ها

بادمجان ها را بشویید و پوست آنها را به صورت کامل یا راه راه بگیرید. باقی ماندن مقدار کمی از پوست بادمجان کمک می کند قطعات آن هنگام پخت شکل خود را بهتر حفظ کنند. سپس بادمجان ها را به صورت مکعب های تقریبا ۲ تا ۳ سانتی متری خرد کنید.

مقداری نمک روی بادمجان ها بپاشید و آنها را حدود ۲۰ دقیقه کنار بگذارید. بعد از این زمان، بادمجان ها را سریع آبکشی کنید و روی دستمال تمیز قرار دهید تا کاملا خشک شوند. خشک بودن بادمجان اهمیت زیادی دارد؛ زیرا بادمجان خیس هنگام قرار گرفتن در روغن، هم روغن را بیشتر به اطراف می پاشد و هم خوب سرخ نمی شود.

مرحله دوم: تفت دادن بادمجان

یک تابه بزرگ را روی حرارت متوسط قرار دهید و ۲ تا ۳ قاشق غذاخوری روغن داخل آن بریزید. بادمجان ها را اضافه کنید و هر چند دقیقه یک بار به آرامی هم بزنید تا تمام قسمت های آنها کمی سرخ شود.

لازم نیست بادمجان را با مقدار زیادی روغن کاملا سرخ کنید. همین که سطح قطعات کمی تغییر رنگ دهد و بافت آنها نیم پز شود کافی است. بادمجان ها در ادامه همراه با سس گوجه فرنگی کاملا نرم می شوند. پس از تفت دادن، آنها را از تابه خارج کنید و کنار بگذارید.

اگر به غذاهای بادمجانی علاقه دارید، در مطلب لیست غذا با بادمجان می توانید با دستورهای متنوعی برای ناهار و شام آشنا شوید.

مرحله سوم: سرخ کردن پیاز

پیازها را به صورت نگینی خرد کنید. یک قاشق غذاخوری روغن داخل همان تابه بریزید و پیاز را با حرارت متوسط تفت دهید. حدود ۷ تا ۱۰ دقیقه زمان بدهید تا پیاز سبک و طلایی شود.

مراقب باشید پیاز با حرارت زیاد نسوزد؛ زیرا پیاز سوخته طعم یتیمچه را تلخ می کند. اگر پیاز خیلی سریع تغییر رنگ داد، حرارت را کمتر کنید و یک قاشق آب به آن اضافه کنید.

مرحله چهارم: افزودن سیر و ادویه

سیرها را ریز خرد یا رنده کنید و به پیاز اضافه کنید. سیر را فقط حدود ۳۰ ثانیه تفت دهید تا عطر آن بلند شود. تفت دادن طولانی سیر می تواند مزه غذا را تلخ کند.

زردچوبه و فلفل سیاه را اضافه کنید و چند ثانیه هم بزنید. در این مرحله نیاز نیست نمک زیادی اضافه کنید؛ زیرا پس از غلیظ شدن سس، شوری غذا بیشتر احساس می شود.

مرحله پنجم: تفت دادن رب

پیازها را کمی کنار بزنید و رب گوجه فرنگی را در قسمت خالی تابه بریزید. رب را حدود یک دقیقه تفت دهید تا بوی خامی آن گرفته و رنگش باز شود.

رب در این دستور برای بهتر شدن رنگ و غلیظ شدن سس استفاده می شود. اگر گوجه فرنگی های شما کاملا رسیده، قرمز و گوشتی هستند، می توانید مقدار رب را کمتر کنید. حذف کامل رب نیز امکان پذیر است، اما رنگ یتیمچه روشن تر خواهد شد.

مرحله ششم: اضافه کردن گوجه فرنگی

گوجه فرنگی ها را پوست بگیرید و به صورت نگینی خرد یا با رنده درشت رنده کنید. سپس آنها را داخل تابه بریزید و با پیاز و رب مخلوط کنید. اجازه دهید گوجه فرنگی حدود ۱۰ دقیقه بدون گذاشتن در تابه بپزد تا آب اضافی آن کم شود.

این مرحله یکی از مهم ترین بخش های پخت یتیمچه است. اگر پیش از کشیده شدن آب گوجه، بادمجان و آب را اضافه کنید، غذا در پایان پخت ممکن است رقیق و آبکی شود.

اگر دوست دارید با همین مواد یک غذای متفاوت دیگر درست کنید، می توانید آموزش کامل آن را در مطلب طرز تهیه خوراک گوجه بادمجان بخوانید. در آن دستور، مواد به صورت لایه ای چیده می شوند و با روش متفاوتی می پزند.

مرحله هفتم: ترکیب بادمجان و سس

وقتی سس گوجه فرنگی کمی غلیظ شد، بادمجان های تفت داده شده را به تابه برگردانید. مواد را به آرامی مخلوط کنید تا سس به تمام قطعات بادمجان برسد. یک سوم پیمانه آب جوش اضافه کنید و در تابه را بگذارید.

حرارت را کم کنید و اجازه دهید یتیمچه حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه بپزد. در این مدت یک یا دو بار مواد را به آرامی زیر و رو کنید. هم زدن زیاد باعث خرد و له شدن بادمجان ها می شود.

مرحله هشتم: تنظیم طعم و غلظت

پس از نرم شدن بادمجان، در تابه را بردارید. نمک غذا را اندازه کنید و در صورت تمایل یک قاشق غذاخوری آبغوره یا آبلیمو به آن اضافه کنید. سپس اجازه دهید یتیمچه چند دقیقه بدون درپوش روی حرارت ملایم بماند تا آب اضافی آن کشیده شود.

یتیمچه آماده باید سس غلیظی داشته باشد. کف تابه نباید پر از آب باشد، اما غذا نباید آن قدر هم خشک شود که بادمجان ها به تابه بچسبند. وقتی بادمجان با فشار قاشق به آسانی له شود و سس اطراف آن غلیظ باشد، می توانید حرارت را خاموش کنید.

چه کار کنیم یتیمچه آبکی نشود؟

از گوجه فرنگی هنگام پخت آب زیادی خارج می شود. برای جلوگیری از آبکی شدن یتیمچه، ابتدا گوجه را بدون درپوش بپزید تا بخش زیادی از آب آن تبخیر شود. پس از افزودن بادمجان نیز بیشتر از مقدار گفته شده آب نریزید.

اگر در پایان پخت غذا هنوز آبکی بود، در تابه را بردارید و حرارت را کمی بیشتر کنید. در این مدت مواد را آرام هم بزنید تا ته نگیرند.

جلوگیری از جذب روغن زیاد

بادمجان بافت اسفنجی دارد و می تواند روغن زیادی جذب کند. برای کم کردن مصرف روغن، بادمجان ها را پس از خرد کردن کمی نمک بزنید، سپس آبکشی و کاملا خشک کنید. از یک تابه بزرگ استفاده کنید تا قطعات بادمجان روی هم جمع نشوند.

همچنین می توانید بادمجان ها را با مقدار کمی روغن مخلوط کنید و در فر یا هواپز بپزید. هدف این است که سطح بادمجان کمی طلایی و بافت آن نیم پز شود؛ بنابراین نیازی به سرخ کردن زیاد نیست.

چرا بادمجان یتیمچه سفت می شود؟

درشت بودن قطعات، کم بودن زمان پخت یا استفاده از بادمجان های خیلی رسیده می تواند باعث سفت شدن بادمجان در این غذا شود. بادمجان مناسب باید پوست براق، بافت سفت و وزن متناسبی داشته باشد. بادمجان های بسیار بزرگ که دانه های تیره و فراوان دارند، معمولا دیرتر نرم می شوند و ممکن است طعم تلخ تری داشته باشند.

قطعات بادمجان را تقریبا هم اندازه خرد کنید تا هم زمان بپزند. اگر بعضی قطعات بسیار بزرگ و بعضی کوچک باشند، بخش های کوچک له می شوند و قسمت های بزرگ همچنان سفت می مانند.

آیا می توان یتیمچه را بدون سرخ کردن درست کرد؟

بله. برای تهیه یتیمچه کم روغن، بادمجان های خرد شده را با یک تا دو قاشق روغن مخلوط کنید و داخل سینی فر بچینید. آنها را در فر گرم شده با دمای ۲۰۰ درجه سانتی گراد بپزید تا کمی طلایی و نرم شوند. سپس بادمجان را به سس گوجه فرنگی اضافه کنید.

روش دیگر این است که بادمجان را مستقیما با سس بپزید. در این حالت غذا روغن کمتری دارد، اما بادمجان نرم تر می شود و به خاطر له شدن بادمجان ها، ممکن است غذا ظاهر خوبی نداشته باشد.

تفاوت یتیمچه بادمجان با یتیمچه کدو

یتیمچه معمولا با بادمجان درست می شود، اما می توانید به جای آن از کدو سبز هم استفاده کنید. از آنجا که کدو زودتر می پزد و آب بیشتری دارد، مقدار مواد و روش پخت آن کمی متفاوت است. برای آشنایی با این روش، مطلب طرز تهیه یتیمچه کدو سبز را بخوانید.

یتیمچه تبریزی چه تفاوتی دارد؟

یتیمچه در شهرهای مختلف با مواد متفاوتی آماده می شود. نسخه ای که در این مقاله خواندید، یک یتیمچه ساده و بدون گوشت با بادمجان و گوجه فرنگی است. در مدل تبریزی از سیب زمینی، گوشت چرخ کرده، رب گوجه فرنگی، فلفل و چند ماده دیگر استفاده می شود. برای آشنایی با آن می توانید به مطلب طرز تهیه یتیمچه تبریزی مراجعه کنید.

اگر دوست دارید این غذای خوشمزه را با سیب زمینی و بدون گوشت درست کنید، می توانید برای دیدن آموزش کامل به مطلب طرز تهیه یتیمچه با سیب زمینی و بادمجان مراجعه کنید.

یتیمچه را با چه چیزی سرو کنیم؟

یتیمچه معمولا با نان سنگک، بربری یا نان لواش سرو می شود. سبزی خوردن، ماست ساده، ترشی، خیارشور و پیاز تازه نیز می توانند در کنار این غذا قرار بگیرند.

اگر طعم ترش را دوست دارید، بهتر است آبغوره یا آبلیمو را به مقدار کم در پایان پخت اضافه کنید. ریختن ترشی زیاد ممکن است طعم طبیعی بادمجان و گوجه فرنگی را از بین ببرد.

یتیمچه به دلیل استفاده از مواد ساده و در دسترس، انتخاب خوبی برای روزهایی است که می خواهید با هزینه کمتر یک وعده خانگی آماده کنید. برای پیدا کردن پیشنهادهای مشابه می توانید فهرست غذاهای کم خرج را نیز ببینید.

آیا یتیمچه غذای گیاهی است؟

دستور این مقاله بدون گوشت، مرغ و لبنیات تهیه می شود و برای افرادی که غذای گیاهی مصرف می کنند مناسب است. با این حال، میزان کالری نهایی به مقدار روغن بستگی دارد. بادمجان، گوجه فرنگی، پیاز و سیر بخش اصلی این غذا را تشکیل می دهند، اما یتیمچه به تنهایی پروتئین زیادی ندارد.

برای کامل تر شدن این غذا می توانید آن را همراه با نان سبوس دار، ماست یا یک منبع پروتئینی متناسب با رژیم غذایی خود سرو کنید.

نگهداری یتیمچه در یخچال

پس از پخت، اجازه ندهید یتیمچه مدت طولانی در دمای اتاق بماند. باقی مانده غذا را پس از کم شدن حرارت در ظرف تمیز و دردار بریزید و داخل یخچال قرار دهید.

یتیمچه را بهتر است طی ۳ تا ۴ روز مصرف کنید. برای گرم کردن، آن را داخل تابه بریزید و یک یا دو قاشق آب اضافه کنید. سپس غذا را با حرارت ملایم گرم کنید تا تمام قسمت های آن داغ شود.

سوالات متداول

نکات و اخطارهای پایانی

• بادمجان خیس را داخل روغن داغ نریزید؛ زیرا روغن به اطراف می پاشد.
• سیر را بیشتر از چند ثانیه تفت ندهید تا تلخ نشود.
• آب را یکباره و بیشتر از مقدار لازم اضافه نکنید.
• پس از افزودن بادمجان، غذا را زیاد هم نزنید تا قطعات بادمجان له نشوند.
• اگر از آبغوره استفاده می کنید، ابتدا مقدار کمی بریزید و سپس مزه غذا را بررسی کنید.
• یتیمچه پخته را بیشتر از دو ساعت در دمای اتاق نگه ندارید.
• کالری نوشته شده تقریبی است و با افزایش روغن، مقدار آن به شکل محسوسی بیشتر می شود.