
لواشک زردآلو یکی از خوش طعم ترین خوراکی هایی است که می توانید در فصل تابستان با زردآلوهای رسیده و نرم درست کنید. برای تهیه این لواشک به مواد زیادی نیاز ندارید و حتی زردآلوهایی که ظاهر خوبی ندارند اما سالم هستند، برای این کار مناسب خواهند بود.
میزان ترشی یا شیرینی لواشک را می توان با توجه به طعم میوه تنظیم کرد. زردآلوهای شیرین معمولا به شکر نیاز ندارند و افزودن کمی آب لیموی ترش یا نمک برای متعادل کردن طعم آن ها کافی است. برای مشاهده آموزش کامل و مرحله به مرحله طرز تهیه لواشک زردآلو در ادامه با سایت چی شی همراه باشید.
خلاصه دستور لواشک زردآلو
برای تهیه لواشک زردآلو، میوه های شسته شده و بدون هسته را همراه مقدار کمی آب داخل قابلمه بریزید و روی حرارت ملایم بپزید تا کاملا نرم شوند. سپس مواد را از صافی عبور دهید یا با گوشتکوب برقی پوره کنید. نمک و آب لیمو ترش را به اندازه دلخواه اضافه کنید و پوره را دوباره کمی بجوشانید تا غلیظ شود. مایه لواشک را روی سینی پوشیده شده با پلاستیک ضخیم بریزید و به صورت یکنواخت پخش کنید. سینی را چند روز زیر نور آفتاب یا چند ساعت در فر با دمای پایین قرار دهید تا لواشک خشک شود.
زمان آماده سازی و پخت
| مشخصات | مقدار تقریبی |
|---|---|
| زمان آماده سازی | ۳۰ دقیقه |
| زمان پخت | ۳۰ تا ۴۵ دقیقه |
| زمان خشک شدن در آفتاب | ۲ تا ۴ روز |
| زمان خشک شدن در فر | ۵ تا ۸ ساعت |
مواد لازم برای لواشک زردآلو
این مقدار مواد برای تهیه حدود ۲ سینی متوسط لواشک مناسب است.
| مواد لازم | مقدار مواد |
|---|---|
| زردآلوی رسیده و سالم | ۲ کیلوگرم |
| آب | نصف پیمانه |
| نمک | نصف تا ۱ قاشق چایخوری |
| آب لیمو ترش تازه | ۱ تا ۲ قاشق غذاخوری |
| شکر | ۱ تا ۲ قاشق غذاخوری، اختیاری |

طرز تهیه لواشک زردآلو
مرحله اول: شستن زردآلوها
برای تهیه لواشک زردآلو ابتدا میوه ها را در ظرفی پر از آب قرار می دهیم و چند بار به آرامی می شوییم تا گرد و خاک و آلودگی سطح آن ها کاملا پاک شود. سپس زردآلوها را داخل آبکش می ریزیم تا آب اضافی آن ها خارج شود.
زردآلوهای له شده را می توان برای تهیه لواشک استفاده کرد، اما میوه کپک زده، تخمیر شده یا دارای بوی نامطبوع باید به طور کامل دور ریخته شود. جدا کردن فقط قسمت کپک زده برای مصرف میوه کافی نیست.
مرحله دوم: جدا کردن هسته ها
زردآلوها را از وسط باز می کنیم و هسته آن ها را بیرون می آوریم. قسمت های خراب یا سیاه میوه را نیز با چاقو جدا می کنیم. برای تهیه این لواشک نیازی به گرفتن پوست زردآلو نیست؛ زیرا پوست میوه پس از پخت نرم می شود و به رنگ و بافت بهتر لواشک کمک می کند.
مرحله سوم: پختن میوه ها
زردآلوها را همراه نصف پیمانه آب داخل یک قابلمه جادار می ریزیم. قابلمه را روی حرارت ملایم قرار می دهیم و در آن را می گذاریم تا میوه ها به کمک بخار و آب کمی که اضافه کرده ایم نرم شوند.
در ابتدای پخت بهتر است هر چند دقیقه یک بار مواد را هم بزنیم تا زردآلوهای کف قابلمه نسوزند. پس از نرم شدن میوه ها، در قابلمه را برمی داریم و پخت را حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه ادامه می دهیم تا زردآلوها کاملا له شوند.
مرحله چهارم: صاف کردن زردآلو
قابلمه را از روی حرارت کنار می گذاریم و چند دقیقه صبر می کنیم تا دمای مواد کمی پایین بیاید. سپس زردآلوهای پخته شده را از صافی فلزی عبور می دهیم تا پوست های درشت و قسمت های سفت احتمالی جدا شوند.
اگر بافت یکدست و کمی غلیظ را ترجیح می دهید، می توانید به جای صافی از گوشتکوب برقی یا مخلوط کن استفاده کنید. توجه داشته باشید که مواد داغ را نباید داخل پارچ مخلوط کن دربسته بریزیم؛ زیرا بخار جمع شده ممکن است در ظرف را با فشار باز کند.
مرحله پنجم: تنظیم طعم لواشک
پوره زردآلو را بچشید و با توجه به طعم میوه، مقداری نمک و آب لیمو ترش به آن اضافه کنید. بهتر است نمک را کم کم بریزید؛ زیرا پس از خشک شدن لواشک، طعم شوری و ترشی بیشتر احساس می شود.
اگر زردآلوها بیش از حد ترش هستند، می توانید ۱ تا ۲ قاشق غذاخوری شکر اضافه کنید. شکر کاملا اختیاری است و برای زردآلوهای رسیده و شیرین ضرورتی ندارد. توجه داشته باشید که مقدار زیاد شکر ممکن است لواشک را چسبناک کند و زمان خشک شدن آن را افزایش دهد.
مرحله ششم: غلیظ کردن پوره
پوره را دوباره داخل قابلمه می ریزیم و روی حرارت ملایم قرار می دهیم. مواد را مرتب هم می زنیم تا آب اضافی آن تبخیر شود. زمانی که پوره به غلظتی شبیه ماست هم زده برسد و به راحتی آب نیندازد، برای ریختن در سینی آماده است.
پوره نباید بیش از حد سفت شود؛ زیرا پخش کردن آن روی سینی دشوار خواهد شد. از طرف دیگر، پوره خیلی رقیق دیرتر خشک می شود و احتمال ترش شدن یا کپک زدن آن افزایش پیدا می کند.
مرحله هفتم: آماده کردن سینی
کف سینی فلزی را با پلاستیک ضخیم و تمیز می پوشانیم. پلاستیک باید کمی از لبه های سینی بیرون بماند تا پس از خشک شدن بتوانیم لواشک را راحت تر جدا کنیم. استفاده از کیسه فریزر نازک مناسب نیست؛ زیرا ممکن است هنگام جدا کردن پاره شود و به لواشک بچسبد.
پوره زردآلو را داخل سینی می ریزیم و با پشت قاشق یا کاردک صاف می کنیم. ضخامت مایه بهتر است در تمام قسمت های سینی حدود ۳ تا ۵ میلی متر باشد. لایه خیلی نازک شکننده می شود و لایه ضخیم نیز به زمان بیشتری برای خشک شدن نیاز دارد.
مرحله هشتم: خشک کردن در آفتاب
روی سینی یک توری نازک و تمیز قرار می دهیم تا حشرات و گرد و خاک با لواشک تماس نداشته باشند. توری نباید روی سطح پوره قرار بگیرد. سپس سینی را در محلی آفتاب گیر، تمیز و دور از رطوبت می گذاریم.
خشک شدن لواشک با توجه به شدت نور خورشید، دمای هوا، ضخامت مواد و میزان رطوبت معمولا ۲ تا ۴ روز طول می کشد. بهتر است سینی هنگام شب به داخل خانه منتقل شود تا رطوبت هوا روی لواشک ننشیند.
مرحله نهم: جدا کردن لواشک
هنگامی که سطح لواشک دیگر خیس نیست و با لمس انگشت به دست نمی چسبد، یک گوشه آن را به آرامی از پلاستیک جدا می کنیم. لواشک آماده باید انعطاف پذیر باشد و هنگام تا کردن به راحتی خرد نشود.
اگر قسمت زیرین لواشک هنوز مرطوب است، آن را از پلاستیک جدا می کنیم و برای چند ساعت دیگر در محیط خشک قرار می دهیم. در پایان لواشک را به اندازه دلخواه برش می زنیم یا به صورت ورقه ای نگه می داریم.

خشک کردن لواشک زردآلو در فر
برای تهیه لواشک در فر، کف سینی را با کاغذ روغنی مرغوب یا ورق سیلیکونی می پوشانیم و پوره را با ضخامت یکنواخت روی آن پخش می کنیم. فر را روی پایین ترین دمای ممکن، ترجیحا حدود ۶۰ تا ۷۰ درجه سانتیگراد تنظیم می کنیم.
سینی را در طبقه وسط فر قرار می دهیم و در فر را کمی باز می گذاریم تا بخار خارج شود. خشک شدن لواشک با توجه به ضخامت آن حدود ۵ تا ۸ ساعت طول می کشد. در این مدت باید چند مرتبه وضعیت لبه ها و قسمت مرکزی بررسی شود؛ زیرا حرارت فرها یکسان نیست.
اگر پایین ترین دمای فر شما بیشتر از ۸۰ درجه سانتیگراد است، بهتر است از فر برای این کار استفاده نکنید یا آن را در فاصله های کوتاه خاموش و روشن کنید. حرارت زیاد به جای خشک کردن آرام، لبه های لواشک را می سوزاند و طعم میوه را تغییر می دهد.
خشک کردن لواشک بدون آفتاب
در خانه های آپارتمانی می توانید سینی لواشک را در اتاقی گرم، خشک و دارای جریان هوا قرار دهید. روشن کردن پنکه با فاصله مناسب می تواند خروج رطوبت را سریع تر کند. در این روش، پوره باید لایه نازک و یکنواختی داشته باشد و در برابر گرد و خاک پوشانده شود.
خشک شدن در فضای خانه ممکن است چند روز زمان ببرد. اگر هوا مرطوب است یا پوره پس از مدت طولانی همچنان خیس باقی مانده، این روش مناسب نیست؛ زیرا ماندن طولانی مواد مرطوب در دمای محیط احتمال خراب شدن آن را افزایش می دهد.

نکات طرز تهیه لواشک زردآلو
انتخاب زردآلوی مناسب
بهترین زردآلو برای تهیه لواشک، میوه رسیده، نرم، خوش عطر و سالم است. زردآلوی کال لواشک را بیش از حد ترش می کند و ممکن است بافت نهایی آن کمی گس شود. میوه های بسیار آب دار نیز به زمان بیشتری برای جوشیدن و خشک شدن نیاز دارند.
اگر مقداری زردآلو اضافه دارید، پیش از خراب شدن میوه می توانید بخشی از آن را به طرز تهیه کمپوت زردآلو اختصاص دهید. زردآلوهای سالم و نسبتا سفت برای کمپوت مناسب تر هستند و میوه های نرم و رسیده نتیجه بهتری در لواشک می دهند.
لواشک زردآلو بدون شکر
برای تهیه لواشک زردآلو بدون شکر کافی است از میوه کاملا رسیده استفاده کنید. شیرینی طبیعی زردآلو پس از خشک شدن بیشتر احساس می شود؛ بنابراین بهتر است پیش از اضافه کردن هر نوع شیرین کننده، مقدار کمی از پوره را بچشید.
کسانی که درباره ارزش غذایی این میوه کنجکاو هستند، می توانند در مطلب خواص زردآلو با ترکیبات غذایی، محدودیت های مصرف و نکات مربوط به زردآلوی تازه و خشک شده آشنا شوند.
میزان نمک لواشک
نمک نقش اصلی در خشک شدن یا ماندگاری لواشک ندارد و فقط برای تنظیم طعم استفاده می شود. برای ۲ کیلوگرم زردآلو، نصف قاشق چایخوری نمک معمولا کافی است. اگر طعم شور دوست دارید، پس از چشیدن پوره می توانید مقدار آن را تا ۱ قاشق چایخوری افزایش دهید.
بهتر است نمک را یکباره اضافه نکنید. با تبخیر آب و خشک شدن پوره، طعم مواد بیشتر حس می شود و لواشکی که هنگام پخت متعادل به نظر می رسد، ممکن است پس از خشک شدن شورتر باشد.
علت تیره شدن لواشک
قرار گرفتن طولانی پوره روی حرارت زیاد می تواند رنگ زردآلو را تیره کند. استفاده از قابلمه ضخیم، حرارت ملایم و هم زدن منظم به حفظ رنگ طبیعی میوه کمک می کند. مقدار کمی آب لیمو ترش نیز می تواند از تغییر رنگ شدید پوره جلوگیری کند.
قابلمه روحی آسیب دیده یا ظرف مسی بدون پوشش مناسب برای پخت میوه ترش انتخاب خوبی نیست. بهتر است از قابلمه استیل سالم یا ظرف لعابی بدون ترک و لب پریدگی استفاده کنید.
علت چسبناک شدن لواشک
چسبناک ماندن لواشک معمولا به ضخامت زیاد پوره، خشک نشدن کامل یا افزودن شکر زیاد مربوط است. اگر سطح لواشک خشک شده اما مرکز آن هنوز نرم و خیس است، ورقه را برگردانید و اجازه دهید طرف دیگر نیز در هوای خشک قرار بگیرد.
لواشک زردآلو حتی پس از آماده شدن کمی نرم و انعطاف پذیر باقی می ماند، اما نباید خیسی داشته باشد یا هنگام لمس مقدار زیادی از آن به انگشت بچسبد.
جلوگیری از کپک زدن
مهم ترین راه جلوگیری از کپک زدن، استفاده از میوه سالم، پخت کافی پوره و خشک کردن کامل لواشک است. دست، سینی، پلاستیک و وسایلی که با مواد تماس دارند نیز باید کاملا تمیز و خشک باشند.
لواشک نیمه خشک را داخل ظرف دربسته قرار ندهید؛ زیرا رطوبت باقی مانده در فضای ظرف جمع می شود. اگر روی لواشک کپک، پرز، لکه غیرعادی یا بوی نامطبوع مشاهده کردید، تمام قسمت آلوده را دور بریزید.
ترکیب زردآلو با میوه های دیگر
برای متعادل کردن طعم می توانید بخشی از زردآلو را با هلو یا شلیل رسیده جایگزین کنید. اگر می خواهید نسبت دقیق میوه و روش آماده سازی این مدل ها را بدانید، آموزش های طرز تهیه لواشک هلو و طرز تهیه لواشک شلیل انتخاب های مناسبی هستند.
برای داشتن لواشکی ترش تر و پررنگ تر نیز می توان مقداری آلبالو به زردآلو اضافه کرد. روش جدا کردن هسته و تنظیم ترشی این میوه را می توانید در آموزش طرز تهیه لواشک آلبالو مشاهده کنید.
استفاده از زردآلوی اضافه
اگر مقدار زردآلوی شما بیشتر از ظرفیت سینی ها است، همه میوه ها را به لواشک تبدیل نکنید. زردآلوهای سفت تر برای مربای زردآلو مناسب هستند؛ زیرا هنگام پخت بهتر شکل خود را حفظ می کنند. میوه های خیلی نرم را برای لواشک کنار بگذارید تا دورریز کمتری داشته باشید. آموزش کامل این مربا را در صفحه طرز تهیه مربای زردآلو مشاهده کنید.
نگهداری لواشک زردآلو
بعد از خشک شدن کامل، لواشک را بین لایه های کاغذ روغنی قرار دهید یا همراه همان پلاستیک تمیز لوله کنید. سپس آن را در ظرف دربسته بگذارید و در یخچال نگهداری کنید. یخچال به خصوص در مناطق گرم و مرطوب، محل مطمئن تری برای نگهداری طولانی تر است.
برای نگهداری بیشتر می توانید لواشک را به قطعات کوچک تقسیم کنید، داخل کیسه فریزر ضخیم بگذارید و هوای اضافی آن را خارج کنید. لواشک در فریزر چند ماه کیفیت مناسبی خواهد داشت و پیش از مصرف نیز خیلی زود در دمای یخچال نرم می شود.
کالری لواشک زردآلو
کالری لواشک به شیرینی زردآلو، میزان آب باقی مانده و استفاده یا عدم استفاده از شکر بستگی دارد. هر ۳۰ گرم لواشک زردآلوی بدون شکر افزوده به طور تقریبی ۶۰ تا ۸۰ کیلوکالری انرژی دارد. از آنجا که آب میوه هنگام خشک شدن کاهش پیدا می کند، قند طبیعی در حجم کمتری متمرکز می شود؛ بنابراین بهتر است لواشک حتی در صورت نداشتن شکر افزوده، در مقدار متعادل مصرف شود.
