
شیره خرمالو از عصاره پخته و غلیظ شده این میوه تهیه می شود. این خوراکی شیرین را می توانید همراه نان و ارده یا برای شیرین کردن شیر برنج مصرف کنید. در روش زیر، شکر و آب اضافه نمی شود و شیرینی شیره از خود خرمالو است.
مواد لازم شیره خرمالو
| مواد لازم | مقدار |
|---|---|
| خرمالوی سالم، کاملا رسیده و شیرین | ۴ کیلوگرم میوه کامل |
خرمالو باید نرم و بدون گسی باشد. این روش برای میوه سفت یا نارس مناسب نیست.
برای تهیه شیره به قابلمه، کفگیر چوبی، صافی، پارچه نخی تمیز مناسب مواد غذایی و ظرف جمع آوری عصاره نیاز دارید.
زمان تهیه و کالری شیره خرمالو
| مورد | مقدار |
|---|---|
| زمان آماده سازی | حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه |
| زمان پخت اولیه | حدود ۳۵ تا ۴۰ دقیقه |
| زمان صاف کردن | حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه |
| زمان جوشاندن عصاره تا غلیظ شدن | حدود ۲ تا ۴ ساعت |
| مجموع زمان پخت روی اجاق | حدود ۲ ساعت و ۳۵ دقیقه تا ۴ ساعت و ۴۰ دقیقه |
| زمان کل تا پایان تهیه، بدون خنک شدن نهایی | حدود ۳ ساعت و ۲۵ دقیقه تا ۶ ساعت و ۱۰ دقیقه |
| مقدار شیره خروجی | حدود ۵۰۰ تا ۸۰۰ گرم |
| کالری تقریبی هر ۱۰۰ گرم | حدود ۲۶۰ تا ۲۹۰ کیلوکالری |
| کالری تقریبی هر وعده ۲۰ گرمی | حدود ۵۲ تا ۵۸ کیلوکالری |
زمان پخت اولیه تقریبی است. اگر خرمالوها هنوز نرم نشده اند، پخت را ادامه دهید. برای مرحله غلیظ کردن هم فقط به ساعت نگاه نکنید و غلظت نمونه خنک شده را بررسی کنید.
خلاصه دستور شیره خرمالو
خرمالوی سالم، رسیده و بدون گسی را بپزید تا نرم شود. سپس میوه پخته را له کنید و با پارچه تمیز صاف کنید تا عصاره به طور کامل از تفاله جدا شود. عصاره خرمالو را روی حرارت ملایم بجوشانید تا به غلظت مناسب برسد.

مراحل تهیه شیره خرمالو
مرحله اول: آماده کردن خرمالوها
خرمالوها را به خوبی بشویید و کلاهک آن ها را جدا کنید. سپس میوه ها را از وسط باز کنید و گوشت نرم خرمالو را با قاشق از پوست جدا کنید. اگر خرمالو هسته دارد، هسته ها را نیز بیرون بیاورید.
برای تهیه شیره بهتر است از خرمالوهای کاملا رسیده، شیرین و نرم استفاده کنید. خرمالوی کال یا گس می تواند طعم نهایی شیره را خراب کند.
اگر قصد ندارید خرمالوها را همان روز بپزید، برای آشنایی با روش درست نگهداری آن ها، راهنمای نگهداری خرمالو در یخچال را بخوانید.
مرحله دوم: پختن خرمالوها
گوشت خرمالوها را داخل یک قابلمه مناسب بریزید و قابلمه را روی حرارت ملایم قرار دهید. در این روش نیازی به اضافه کردن آب نیست؛ چون خرمالوی رسیده هنگام گرم شدن آب می اندازد.
از همان ابتدای پخت، مواد را هر چند دقیقه یک بار هم بزنید تا خرمالو به کف قابلمه نچسبد. اجازه دهید میوه ها حدود ۳۵ تا ۴۰ دقیقه روی حرارت ملایم بپزند و کاملا نرم شوند.
ممکن است زمان نرم شدن خرمالوها با توجه به میزان رسیدگی و آبدار بودن آن ها کمی متفاوت باشد. بنابراین بیشتر از زمان، به بافت میوه توجه کنید. وقتی خرمالوها کاملا نرم شدند، می توانید قابلمه را از روی حرارت بردارید.
مرحله سوم: له کردن خرمالوهای پخته
بعد از برداشتن قابلمه از روی حرارت، چند دقیقه صبر کنید تا مواد کمی از داغی بیفتند. لازم نیست خرمالوها کاملا سرد شوند، اما نباید آن قدر داغ باشند که هنگام صاف کردن باعث سوختگی شوند.
خرمالوهای پخته را با گوشت کوب دستی یا پشت کفگیر کمی له کنید تا عصاره آن ها راحت تر خارج شود. نیازی نیست مواد را با مخلوط کن کاملا پوره کنید؛ چون هدف این است که عصاره میوه را از تفاله جدا کنیم.
مرحله چهارم: جدا کردن عصاره از تفاله
یک صافی مناسب را روی کاسه یا قابلمه دیگری قرار دهید و داخل آن یک پارچه نخی نازک و کاملا تمیز پهن کنید. خرمالوهای پخته و له شده را داخل پارچه بریزید.
با پشت قاشق یا کفگیر، مواد را به آرامی فشار دهید تا عصاره خرمالو از پارچه عبور کند و داخل ظرف زیر صافی بریزد. تفاله و قسمت های جامد میوه باید داخل پارچه باقی بمانند.
در این مرحله نباید گوشت میوه را با فشار زیاد از سوراخ های صافی عبور دهید؛ چون در این صورت نتیجه نهایی بیشتر شبیه پوره غلیظ خرمالو می شود تا شیره صاف و یکدست.
مرحله پنجم: جوشاندن و غلیظ کردن عصاره
عصاره صاف شده خرمالو را داخل یک قابلمه تمیز بریزید و روی حرارت ملایم قرار دهید. اجازه دهید عصاره به آرامی بجوشد تا آب اضافی آن کم کم تبخیر شود.
اگر هنگام جوشیدن، کف روی سطح شیره جمع شد، آن را با قاشق بردارید. هر چند دقیقه یک بار شیره را هم بزنید تا به کف قابلمه نچسبد.
هرچه شیره غلیظ تر می شود، احتمال ته گرفتن آن نیز بیشتر خواهد شد. در دقایق پایانی باید شیره را با فاصله کمتری هم بزنید. برای کوتاه کردن زمان پخت، شعله را زیاد نکنید؛ زیرا حرارت زیاد می تواند باعث ته گرفتن شیره و ایجاد طعم سوختگی شود.
مرحله ششم: بررسی کردن غلظت شیره
برای بررسی غلظت، مقدار کمی از شیره را با قاشق داخل یک نعلبکی بریزید و چند دقیقه صبر کنید تا خنک شود. شیره خرمالو بعد از سرد شدن غلیظ تر می شود؛ بنابراین غلظت مایه داغ داخل قابلمه نمی تواند معیار دقیقی برای پایان پخت باشد.
شیره خنک شده باید غلظتی شبیه شیره خرما داشته باشد، اما همچنان به آرامی از قاشق جاری شود. اگر شیره خنک شده بیش از حد رقیق بود، پخت را چند دقیقه دیگر ادامه دهید و دوباره غلظت آن را امتحان کنید.
البته باید توجه داشته باشید که شیره را بیش از اندازه نجوشانید. اگر شیره هنگام گرم بودن بسیار سفت شود، بعد از سرد شدن غلظت بیشتری پیدا می کند و استفاده از آن دشوار خواهد شد.
مرحله هفتم: خنک کردن و نگهداری شیره
پس از رسیدن شیره به غلظت مناسب، قابلمه را از روی حرارت بردارید. شیره را در چند ظرف کوچک، تمیز و مناسب نگهداری مواد غذایی تقسیم کنید تا سریع تر خنک شود.
شیره را برای چند ساعت داخل قابلمه و در دمای محیط رها نکنید. همچنین لازم نیست منتظر بمانید تا شیره در دمای اتاق کاملا سرد شود. ظرف های کوچک را پس از خارج شدن بخار شدید و کاهش حرارت اولیه، داخل یخچال قرار دهید.

نکات مهم تهیه شیره خرمالو
استفاده از خرمالوی رسیده
خرمالوهای سالم را قبل از پخت بچشید. میوه باید کاملا رسیده، شیرین و بدون طعم گس باشد. خرمالویی که باعث جمع شدن دهان می شود، انتخاب مناسبی برای تهیه شیره نیست.
اضافه کردن شکر نیز روش مطمئنی برای از بین بردن گسی خرمالو نیست. شکر ممکن است طعم شیره را شیرین تر کند، اما لزوما گسی میوه را برطرف نمی کند.
تفاوت شیره خرمالو با مربای خرمالو
برای تهیه شیره خرمالو، ابتدا عصاره میوه از تفاله جدا می شود و سپس عصاره را می جوشانند تا غلیظ شود. به همین دلیل شیره بافتی صاف تر و روان تر دارد.
در مربای خرمالو، گوشت میوه جدا نمی شود و بافت آن در محصول نهایی باقی می ماند. اگر می خواهید خرمالو را به شکل مربایی غلیظ و خوش طعم برای صبحانه آماده کنید، آموزش طرز تهیه مربای خرمالو را ببینید.
شیره بدون شکر افزوده همچنان قند دارد
در این روش شکر به خرمالو اضافه نمی شود، اما خود خرمالو دارای قند طبیعی است. با تبخیر شدن آب میوه، قند موجود در آن نیز متراکم تر می شود. بنابراین شیره خرمالو را نباید خوراکی بدون قند در نظر گرفت.
اگر به دیابت مبتلا هستید یا باید مقدار مصرف قند خود را کنترل کنید، شیره خرمالو را در مقدار کم مصرف کنید و توصیه پزشک یا کارشناس تغذیه خود را در نظر بگیرید.

چگونه از ته گرفتن شیره جلوگیری کنیم؟
برای تهیه شیره از قابلمه ای با کف نسبتا ضخیم استفاده کنید و حرارت را از ابتدا تا پایان ملایم نگه دارید. هرچه شیره غلیظ تر می شود، باید آن را بیشتر هم بزنید.
اگر شیره ته گرفت، مواد کف قابلمه را جدا نکنید و داخل شیره نریزید. قسمت سالم شیره را بدون تراشیدن کف قابلمه به ظرف دیگری منتقل کنید؛ زیرا مخلوط شدن بخش سوخته می تواند طعم تمام شیره را تلخ و نامطبوع کند.
شیره خرمالو را چگونه مصرف کنیم؟
می توانید مقدار کمی شیره خرمالو را همراه نان، ارده یا کره مصرف کنید. این شیره برای شیرین کردن شیر برنج، فرنی و بعضی دسرها نیز قابل استفاده است.
اگر می خواهید شیره خرمالو را جایگزین شکر در کیک یا شیرینی کنید، بهتر است از دستوری استفاده کنید که از ابتدا بر اساس شیره تنظیم شده باشد. شیره علاوه بر شیرینی، مقداری رطوبت وارد مواد می کند؛ بنابراین نمی توان شکر را بدون تغییر مقدار مایعات و مواد خشک، مستقیما با شیره جایگزین کرد.
اگر خرمالوی بیشتری دارید و می خواهید با آن خوراکی های دیگری درست کنید، پیشنهادهای مطلب با خرمالو چی درست کنیم؟ را ببینید.
روش نگهداری شیره خرمالو
این دستور برای تهیه کنسرو خانگی و نگهداری شیره بیرون از یخچال طراحی نشده است. غلیظ بودن شیره یا ریختن آن در ظرف دربسته، به تنهایی به معنی امکان نگهداری چندماهه در دمای محیط نیست.
شیره خرمالو را پس از پخت در ظرف های کوچک و تمیز بریزید و در یخچال با دمای ۴ درجه سانتی گراد یا کمتر نگهداری کنید. فاصله پایان پخت تا قرار دادن شیره در یخچال نباید بیشتر از ۲ ساعت شود. اگر دمای محیط بیشتر از ۳۲ درجه سانتی گراد است، این زمان به یک ساعت کاهش پیدا می کند.
برای برداشتن شیره همیشه از قاشق تمیز و خشک استفاده کنید و در ظرف را بلافاصله ببندید. اگر روی شیره کپک مشاهده کردید یا شیره بوی غیرعادی، حالت گازدار یا نشانه های تخمیر داشت، تمام محتویات ظرف را دور بریزید.
برداشتن قسمت کپک زده کافی نیست؛ زیرا ممکن است آلودگی به بخش های دیگر شیره نیز رسیده باشد، حتی اگر با چشم دیده نشود.
