طرز تهیه لواشک شلیل خانگی ترش و خوش رنگ بدون شکر

طرز تهیه لواشک شلیل یکی از بهترین روش ها برای استفاده از شلیل های نرم و رسیده است. این لواشک بافتی نرم و انعطاف پذیر دارد و طعم آن با توجه به نوع شلیل می تواند ملس یا ترش باشد. برای تهیه آن به مواد زیادی نیاز ندارید و حتی می توانید شلیل هایی را که ظاهر مناسبی برای پذیرایی ندارند، به یک خوراکی خوشمزه تبدیل کنید.

در این روش شلیل ها پس از پخت و نرم شدن، پوره و صاف می شوند تا پوست و بخش های سفت میوه از آن جدا شود. سپس پوره در سینی پهن می شود و در آفتاب، فر یا دستگاه میوه خشک کن قرار می گیرد. برای مشاهده آموزش کامل و مرحله به مرحله طرز تهیه لواشک شلیل در ادامه با سایت چی شی همراه باشید.

خلاصه دستور تهیه لواشک شلیل

برای تهیه لواشک شلیل، ابتدا شلیل ها را بشویید، هسته آن ها را جدا کنید و به قطعات کوچک برش بزنید. شلیل خردشده را با مقدار کمی آب داخل قابلمه بریزید و با حرارت ملایم بپزید تا کاملا نرم شود. میوه پخته را پوره کرده و از صافی رد کنید. سپس نمک و در صورت تمایل آبلیمو را اضافه کنید. پوره را داخل سینی پوشیده شده با نایلون یا ورق سیلیکونی بریزید و با ضخامت یکسان پهن کنید. سینی را تا زمانی که لواشک خشک و انعطاف پذیر شود، در آفتاب، فر یا میوه خشک کن قرار دهید.

زمان آماده سازی و خشک شدن

• زمان آماده سازی: حدود ۲۰ دقیقه
• زمان پخت شلیل: حدود ۴۰ تا ۵۵ دقیقه
• زمان خشک شدن در آفتاب: حدود ۱ تا ۳ روز
• زمان خشک شدن در فر: حدود ۳ تا ۶ ساعت
• زمان خشک شدن در میوه خشک کن: حدود ۶ تا ۱۰ ساعت

مواد لازم برای حدود ۲۵۰ تا ۳۵۰ گرم لواشک

طرز تهیه لواشک شلیل

شستن و آماده کردن شلیل ها

برای شروع، شلیل ها را به خوبی بشویید و آب اضافی آن ها را بگیرید. میوه های کپک زده برای تهیه لواشک مناسب نیستند، اما می توانید قسمت های کوچک و ضرب دیده شلیل های سالم را جدا کرده و از باقی میوه استفاده کنید.

شلیل ها را از وسط باز کنید و هسته آن ها را بیرون بیاورید. سپس گوشت میوه را به قطعات متوسط خرد کنید. نیازی به گرفتن پوست شلیل نیست؛ زیرا پوست میوه به خوش رنگ شدن لواشک کمک می کند و پس از پخت نیز همراه با پوره از صافی عبور داده می شود.

پختن شلیل ها

شلیل های خردشده را داخل قابلمه ای با کف نسبتا ضخیم بریزید و یک چهارم پیمانه آب به آن اضافه کنید. مقدار آب را بیشتر نکنید، زیرا شلیل هنگام پخت آب می اندازد و آب زیاد، زمان خشک شدن لواشک را طولانی می کند.

قابلمه را ابتدا روی حرارت متوسط قرار دهید تا آب شروع به جوشیدن کند. سپس حرارت را کم کنید، در قابلمه را نیمه باز بگذارید و اجازه دهید شلیل ها حدود ۳۰ تا ۴۰ دقیقه بپزند. در این مدت هر چند دقیقه یک بار مواد را هم بزنید تا میوه به کف قابلمه نچسبد.

نرم شدن میوه

زمانی که قطعات شلیل کاملا نرم شدند، آن ها را با گوشتکوب دستی له کنید. اگر پوره بسیار آبکی بود، در قابلمه را بردارید و اجازه دهید مواد ۱۰ تا ۱۵ دقیقه دیگر با حرارت ملایم بجوشند تا مقداری از آب اضافی آن تبخیر شود.

پوره مناسب باید غلیظ تر از آبمیوه باشد، اما نباید آن قدر روی حرارت بماند که به شکل مربا دربیاید یا ته بگیرد. هرچه آب پوره کمتر باشد، لواشک سریع تر و یکدست تر خشک می شود.

صاف کردن پوره شلیل

قابلمه را از روی حرارت بردارید و چند دقیقه کنار بگذارید تا پوره کمی از حرارت بیفتد. سپس مواد را با گوشتکوب برقی یا مخلوط کن کاملا یکدست کنید.

پوره را از یک صافی فلزی با سوراخ های متوسط عبور دهید. با پشت قاشق یا کفگیر، پوره را روی صافی فشار دهید تا مواد نرم عبور کنند و تکه های سفت پوست داخل صافی باقی بمانند.

تنظیم طعم لواشک

بعد از صاف کردن پوره، نمک را اضافه کنید و طعم آن را بچشید. اگر شلیل ها شیرین هستند و لواشک ترش تری می خواهید، یک قاشق غذاخوری آبلیمو تازه اضافه کنید. آبلیمو علاوه بر تنظیم طعم، به حفظ رنگ میوه نیز کمک می کند.

اگر شلیل ها بیش از حد ترش هستند، می توانید یک تا دو قاشق غذاخوری شکر اضافه کنید. با این حال بهتر است شکر زیادی استفاده نکنید؛ زیرا لواشک شیرین هنگام خشک شدن چسبناک تر می شود و ممکن است دیرتر از سطح زیرین جدا شود.

آماده کردن سینی

کف یک سینی فلزی، پلاستیکی یا استیل را با نایلون ضخیم و تمیز بپوشانید. نایلون را کاملا صاف کنید تا چین خوردگی آن روی لواشک باقی نماند. برای خشک کردن در فر، از نایلون معمولی استفاده نکنید؛ در این روش باید کف سینی کاغذ روغنی مرغوب یا ورق سیلیکونی نسوز قرار دهید.

پوره شلیل را داخل سینی بریزید و با پشت قاشق یا لیسک به صورت یکدست پهن کنید. ضخامت پوره بهتر است حدود ۳ تا ۵ میلی متر باشد. اگر لایه خیلی نازک باشد، لواشک خشک و شکننده می شود و اگر بیش از حد ضخیم باشد، وسط آن دیر خشک می شود و احتمال کپک زدن افزایش پیدا می کند.

خشک کردن لواشک در آفتاب

سینی را در محلی آفتاب گیر، تمیز و دور از گرد و خاک قرار دهید. برای جلوگیری از نشستن حشرات روی پوره، روی سینی یک توری تمیز بگذارید. توری نباید با سطح پوره تماس داشته باشد. بهتر است سینی کمی از زمین فاصله داشته باشد تا هوا در اطراف آن جریان پیدا کند.

خشک شدن لواشک زیر نور آفتاب، با توجه به شدت تابش، دمای هوا، رطوبت و ضخامت پوره، حدود ۱ تا ۳ روز طول می کشد. شب ها سینی را به فضای سرپوشیده منتقل کنید تا شبنم و رطوبت هوا باعث خیس شدن یا کپک زدن لواشک نشود.

خشک کردن لواشک در فر

برای خشک کردن لواشک در فر، فر را روی کمترین دمای ممکن، حدود ۷۰ تا ۸۰ درجه سانتی گراد تنظیم کنید. سینی را در طبقه وسط قرار دهید و در فر را کمی باز بگذارید تا بخار آب خارج شود. می توانید یک قاشق چوبی نسوز بین در و بدنه فر قرار دهید تا فضای باریکی برای خروج رطوبت ایجاد شود.

لواشک معمولا طی ۳ تا ۶ ساعت خشک می شود. زمان دقیق به ضخامت پوره و دمای واقعی فر بستگی دارد. هر یک ساعت سینی را بررسی کنید و در صورت یکسان نبودن حرارت، جهت آن را تغییر دهید. دمای بالا باعث سوختن کناره ها و تیره شدن رنگ لواشک می شود.

تشخیص آماده شدن لواشک

لواشک آماده باید سطحی خشک و کمی براق داشته باشد و هنگام لمس کردن، پوره به انگشت نچسبد. بافت آن باید نرم و انعطاف پذیر باشد و هنگام خم کردن به راحتی نشکند. اگر قسمت میانی هنوز خیس و چسبناک است، لواشک به زمان بیشتری برای خشک شدن نیاز دارد.

بعد از خشک شدن، سینی را به فضای داخل خانه منتقل کنید و حدود یک ساعت کنار بگذارید. سپس لواشک را به آرامی از گوشه بلند کرده و از پوشش زیرین جدا کنید. آن را به اندازه دلخواه برش بزنید یا همراه با نایلون مخصوص نگهداری رول کنید.

نکات طرز تهیه لواشک شلیل

بهترین شلیل برای تهیه لواشک

شلیل های رسیده، آبدار و کمی نرم بهترین انتخاب هستند. میوه نارس، لواشک را بیش از حد ترش و گس می کند و به زمان بیشتری برای پخت نیاز دارد. شلیل های خیلی شیرین نیز لواشک چسبناک تری می دهند. ترکیب شلیل شیرین و کمی ترش معمولا طعمی متعادل ایجاد می کند.

جلوگیری از تیره شدن لواشک

استفاده از قابلمه استیل، پخت با حرارت ملایم و اضافه کردن مقدار کمی آبلیمو به حفظ رنگ لواشک کمک می کند. پخت طولانی با حرارت زیاد باعث تیره شدن پوره می شود. بهتر است میوه فقط تا زمانی پخته شود که کاملا نرم و قابل پوره شدن باشد.

دلیل چسبناک ماندن لواشک

چسبناک ماندن لواشک معمولا به دلیل ضخامت زیاد پوره، آبکی بودن مواد، شیرینی بالای میوه یا کوتاه بودن زمان خشک شدن است. در چنین شرایطی لواشک را دوباره در آفتاب یا فر با حرارت بسیار کم قرار دهید. سطح آن باید خشک باشد، اما نباید به اندازه ای خشک شود که هنگام برش خرد شود.

جلوگیری از ترک خوردن لواشک

اگر پوره بیش از حد نازک پهن شود یا مدت زیادی در معرض گرما قرار بگیرد، لواشک خشک و شکننده خواهد شد. ضخامت ۳ تا ۵ میلی متر برای بیشتر سینی ها مناسب است. هنگام پهن کردن پوره، به ویژه در قسمت های کناری، ضخامت را یکسان نگه دارید؛ زیرا لبه های نازک زودتر خشک می شوند.

تهیه لواشک شلیل بدون آفتاب

برای تهیه لواشک بدون آفتاب می توانید از فر یا دستگاه میوه خشک کن استفاده کنید. دمای دستگاه میوه خشک کن را روی ۵۵ تا ۶۰ درجه سانتی گراد قرار دهید. خشک شدن لواشک در دستگاه معمولا ۶ تا ۱۰ ساعت زمان می برد و نتیجه آن به دلیل گردش یکنواخت هوا، یکدست تر است.

ترکیب شلیل با میوه های دیگر

برای ایجاد طعمی متفاوت می توانید شلیل را با آلو قرمز، زردآلو، هلو، آلبالو یا سیب ترکیب کنید. آلو و آلبالو طعم لواشک را ترش تر می کنند، در حالی که سیب به پوره غلظت بیشتری می دهد و طعم آن را متعادل می کند. بهتر است دست کم نیمی از ترکیب میوه را شلیل تشکیل دهد تا طعم اصلی آن حفظ شود.

اگر طعم های ملایم و ملس را دوست دارید، طرز تهیه لواشک هلو را ببینید و برای یک لواشک ترش و خوشرنگ نیز از آموزش طرز تهیه لواشک آلبالو استفاده کنید.

آیا پوست شلیل را بگیریم؟

گرفتن پوست شلیل ضروری نیست. پوست شلیل پس از پخت نرم می شود و مقدار زیادی از آن هنگام صاف کردن پوره جدا خواهد شد. باقی ماندن مقدار کمی پوست در پوره نیز مشکلی ایجاد نمی کند و به رنگ و بافت لواشک کمک می کند.

علت کپک زدن لواشک

وجود رطوبت در بخش میانی، قرار دادن لواشک گرم در ظرف بسته، استفاده از ظرف خیس یا نگهداری در محیط مرطوب از دلایل اصلی کپک زدن هستند. پیش از بسته بندی مطمئن شوید تمام قسمت های لواشک خشک شده و کاملا به دمای محیط رسیده است.

روش نگهداری لواشک شلیل

لواشک را به قطعات دلخواه برش بزنید و بین لایه های آن نایلون تمیز یا کاغذ روغنی قرار دهید. سپس آن را داخل ظرف دربسته نگهداری کنید. لواشک شلیل در جای خشک و خنک حدود یک ماه و در یخچال حدود ۳ تا ۶ ماه ماندگاری دارد.

برای نگهداری طولانی تر، لواشک را داخل کیسه فریزر ضخیم یا ظرف دربسته قرار دهید و تا حدود یک سال در فریزر نگهداری کنید. پیش از مصرف، مقدار مورد نیاز را ۱۰ تا ۱۵ دقیقه در دمای محیط بگذارید تا بافت آن نرم شود.

کالری لواشک شلیل

هر ۲۵ گرم لواشک شلیل بدون شکر افزوده، تقریبا ۴۰ تا ۵۵ کیلوکالری انرژی دارد. مقدار دقیق کالری به شیرینی طبیعی شلیل، میزان رطوبت باقی مانده در لواشک و اندازه هر سهم بستگی دارد. اگر به پوره شکر اضافه کنید، کالری و میزان قند محصول نهایی بیشتر می شود.