کاچی یک دسر نرم و خوش عطر ایرانی است که با آرد، کره، شکر، گلاب، هل و زعفران درست می شود. برای اینکه کاچی گلوله نشود، باید آرد را با حرارت کم تفت دهید و شربت گرم را کم کم به آن اضافه کنید. کاچی در پایان پخت باید کمی روان تر از فرنی باشد؛ چون بعد از سرد شدن غلیظ تر می شود.
مواد لازم کاچی برای ۴ نفر
| مواد لازم | مقدار |
|---|---|
| آرد گندم سفید | ۱ پیمانه، حدود ۱۲۵ گرم |
| شکر | سه چهارم پیمانه، حدود ۱۵۰ گرم |
| آب | ۴ پیمانه |
| کره | ۷۵ گرم |
| گلاب | یک چهارم پیمانه |
| زعفران دم کرده غلیظ | ۲ قاشق غذاخوری |
| پودر هل | نصف قاشق چایخوری |
| زردچوبه | یک چهارم قاشق چایخوری، اختیاری |
| دارچین | به مقدار لازم برای تزیین |
| خلال بادام یا پسته | به مقدار دلخواه |
اگر کاچی کم شیرین دوست دارید، شکر را به نصف پیمانه کاهش دهید. اگر از نبات استفاده می کنید، بهتر است آن را وزن کنید و حدود ۱۵۰ گرم نبات خرد شده استفاده کنید.
زمان و تعداد سرو
| مشخصات | مقدار تقریبی |
|---|---|
| زمان آماده سازی | ۱۰ دقیقه |
| زمان تفت دادن آرد | ۱۵ تا ۲۰ دقیقه |
| زمان پخت | ۲۰ تا ۳۰ دقیقه |
| زمان کل | حدود ۵۰ دقیقه |
| تعداد سرو | ۴ کاسه متوسط |
| کالری تقریبی | هر کاسه ۳۵۰ تا ۴۰۰ کیلوکالری |
مقدار کالری به نوع و مقدار کره، شکر و مغزهای استفاده شده بستگی دارد، عدد ذکر شده تقریبی می باشد.
خلاصه دستور کاچی
برای تهیه کاچی، ابتدا آب و شکر را گرم کنید تا شکر حل شود. زعفران و هل را به آن اضافه کنید. آرد الک شده را با حرارت کم تفت دهید تا بوی خامی آن گرفته شود. سپس کره را اضافه کنید. شربت گرم را کم کم داخل مخلوط آرد بریزید و هم زمان مواد را سریع هم بزنید. کاچی را حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه روی حرارت کم بپزید و در پایان گلاب را اضافه کنید.
آموزش مرحله به مرحله کاچی
مرحله اول؛ آماده کردن شربت
آب و شکر را داخل یک قابلمه بریزید و روی حرارت ملایم قرار دهید. مواد را هم بزنید تا شکر کاملا حل شود. نیازی نیست شربت غلیظ شود.
زعفران دم کرده و پودر هل را اضافه کنید. شربت را گرم نگه دارید، اما اجازه ندهید مدت زیادی بجوشد. گلاب را فعلا کنار بگذارید تا عطر آن در زمان پخت از بین نرود.
مرحله دوم؛ الک کردن آرد
آرد را دو بار الک کنید تا گلوله های آن باز شوند. یک قابلمه ضخیم یا تابه گود روی حرارت کم قرار دهید و آرد را داخل آن بریزید.
قابلمه ضخیم کمک می کند حرارت به شکل یکنواخت تری به آرد برسد و احتمال سوختن آن کمتر شود.
مرحله سوم؛ تفت دادن آرد
آرد را ۱۵ تا ۲۰ دقیقه با حرارت کم تفت دهید. در این مدت مرتب آن را هم بزنید تا همه قسمت های آرد به یک اندازه گرم شوند.
وقتی بوی خامی آرد گرفته شد و رنگ آن کمی کرمی شد، تفت دادن را متوقف کنید. آرد نباید قهوه ای یا خیلی تیره شود. تفت دادن زیاد، رنگ کاچی را تیره و طعم آن را تلخ می کند.
مرحله چهارم؛ اضافه کردن کره
کره را به آرد اضافه کنید و مواد را ۲ تا ۳ دقیقه هم بزنید تا آرد و کره کاملا با هم مخلوط شوند.
اگر می خواهید از زردچوبه استفاده کنید، آن را در همین مرحله اضافه کنید. مقدار زردچوبه نباید زیاد باشد؛ چون طعم زعفران و گلاب را خراب می کند.
مرحله پنجم؛ اضافه کردن شربت
شعله را کم کنید. شربت گرم را در چند مرحله به مخلوط آرد و کره اضافه کنید. بعد از هر بار اضافه کردن شربت، مواد را با همزن دستی سریع هم بزنید.
تمام شربت را یک دفعه داخل قابلمه نریزید. اضافه کردن یکباره مایع، باز کردن گلوله های آرد را سخت می کند. اضافه کردن آرام شربت و هم زدن سریع، مهم ترین نکته برای یکدست شدن کاچی است.
مرحله ششم؛ پختن کاچی
بعد از اضافه کردن تمام شربت، مواد را هم بزنید تا صاف و یکدست شوند. وقتی کاچی شروع به جوشیدن کرد، حرارت را روی کمترین حالت قرار دهید.
درب قابلمه را نیمه باز بگذارید و اجازه دهید کاچی ۲۰ تا ۳۰ دقیقه بپزد. هر چند دقیقه مواد را از کف قابلمه هم بزنید تا ته نگیرد.
مرحله هفتم؛ اضافه کردن گلاب
گلاب را در ۵ تا ۱۰ دقیقه پایانی اضافه کنید. بعد از اضافه کردن گلاب، کاچی را بچشید و در صورت نیاز مقدار کمی شکر حل شده یا گلاب به آن بیفزایید.
جوشاندن طولانی گلاب باعث می شود عطر آن کمتر شود. به همین دلیل بهتر است گلاب نزدیک پایان پخت اضافه شود.
مرحله هشتم؛ بررسی غلظت
مقداری از کاچی را با قاشق بردارید. کاچی داغ باید روان باشد، اما نباید مثل آب از قاشق بریزد. رد قاشق باید چند لحظه روی سطح آن بماند و بعد آرام محو شود.
کاچی بعد از سرد شدن سفت تر می شود. بنابراین آن را روی حرارت بیش از حد غلیظ نکنید.
مرحله نهم؛ سرو کاچی
کاچی را گرم داخل کاسه بریزید. روی آن را با دارچین، خلال بادام، خلال پسته یا گل محمدی تزیین کنید.
اگر دوست دارید کاچی طعم پسته بیشتری داشته باشد، به جای افزودن مقدار زیادی پسته به این دستور، آموزش جداگانه طرز تهیه کاچی پسته را ببینید؛ چون مقدار پسته و نسبت مواد در آن با کاچی ساده فرق دارد.
راز گلوله نشدن کاچی
برای درست کردن کاچی صاف و یکدست این نکات را رعایت کنید:
- آرد را پیش از تفت دادن دو بار الک کنید.
- آرد را با حرارت کم و به صورت یکنواخت تفت دهید.
- شربت را گرم نگه دارید.
- شربت را در چند مرحله اضافه کنید.
- هنگام اضافه کردن شربت، مواد را سریع با همزن دستی هم بزنید.
- تمام شربت را یک دفعه داخل آرد نریزید.
اگر با وجود رعایت این نکات چند گلوله کوچک باقی ماند، قابلمه را موقت از روی حرارت بردارید و مواد را با همزن دستی باز کنید. استفاده کوتاه از گوشتکوب برقی نیز ممکن است کمک کند، اما معمولا همزن دستی کافی است.
اگر کاچی سفت شد چه کنیم؟
مقداری آب جوش را کم کم به کاچی اضافه کنید و هم زمان مواد را هم بزنید. پس از هر بار اضافه کردن آب، چند دقیقه صبر کنید تا غلظت واقعی کاچی مشخص شود.
آب را یک دفعه اضافه نکنید؛ چون ممکن است کاچی بیش از حد رقیق شود. اگر عطر کاچی بعد از اضافه کردن آب کمتر شد، در پایان مقدار کمی گلاب یا زعفران دم کرده غلیظ اضافه کنید.
اگر کاچی شل شد چه کنیم؟
قابلمه را بدون در روی حرارت کم بگذارید و مرتب هم بزنید تا آب اضافه کم شود. برای غلیظ کردن کاچی، آرد خام را مستقیم داخل قابلمه نریزید. آرد خام هم گلوله می شود و هم مزه کاچی را خراب می کند.
پیش از ادامه پخت، یک قاشق کاچی را داخل نعلبکی بریزید و چند دقیقه صبر کنید. ممکن است کاچی داغ شل به نظر برسد، اما پس از کمی سرد شدن غلظت مناسبی پیدا کند.
علت روغن انداختن کاچی چیست؟
روغن انداختن کم روی کاچی طبیعی است، اما جدا شدن مقدار زیادی کره معمولا به یکی دلایل زیر مرتبط است:
- مقدار کره نسبت به آرد زیاد بوده است.
- آرد و کره به خوبی با هم مخلوط نشده اند.
- شربت خیلی سریع اضافه شده است.
- کاچی با حرارت زیاد جوشیده است.
- مواد به اندازه کافی هم زده نشده اند.
برای بهتر شدن بافت، کاچی را روی حرارت کم هم بزنید تا دوباره یکدست شود.
کاچی با آرد گندم بهتر است یا آرد برنج؟
آرد گندم بافت کاچی را نرم، غلیظ و کمی کشدار می کند. این آرد برای کاچی ساده و سنتی انتخاب رایج تری است.
آرد برنج بافت سبک تر و طعم متفاوتی دارد. روش تفت دادن و مقدار مایع آن نیز ممکن است با آرد گندم یکسان نباشد. برای استفاده از آرد برنج، بهتر است به دستور مخصوص طرز تهیه کاچی آرد برنج مراجعه کنید و آردها را بدون تغییر مقدار جایگزین یکدیگر نکنید.
اگر کاچی را با ترکیب چند نوع آرد می خواهید، آموزش طرز تهیه کاچی سه آرد انتخاب مناسب تری است. ترکیب آرد گندم، آرد برنج و آرد نخودچی به زمان تفت متفاوتی نیاز دارد و بهتر است هر آرد در زمان درست به قابلمه اضافه شود.
کاچی با نبات
برای تهیه کاچی با نبات می توانید شکر را با مقدار هم وزن نبات خرد شده جایگزین کنید. نبات را همراه آب روی حرارت ملایم بگذارید تا کاملا حل شود. سپس شربت را از صافی رد کنید تا نخ یا تکه های احتمالی نبات وارد کاچی نشوند.
توجه داشته باشید که استفاده از نبات به جای شکر، کاچی را به یک غذای درمانی تبدیل نمی کند. تفاوت اصلی آن در طعم و شیرینی است.
تفاوت کاچی ساده و کاچی زایمان
کاچی این صفحه یک دسر ساده زعفرانی است. کاچی زایمان معمولا با ادویه هایی مانند رازیانه، زیره، زنجبیل و تخم گشنیز درست می شود و ممکن است داخل آن مغزهای مختلف نیز بریزند.
برای دیدن مقدار دقیق این مواد، به آموزش جداگانه طرز تهیه کاچی زایمان مراجعه کنید. بهتر است ادویه های این دستور را بدون اندازه مشخص به کاچی ساده اضافه نکنید؛ به ویژه اگر کاچی برای فردی در دوران شیردهی آماده می شود.
گداخته هم یکی از دسرهای سنتی و مقوی ایرانی است که معمولا برای تقویت بدن درست می شود. این دسر با مغزهای مختلف، کنجد، پودر نارگیل و ادویه های خوش عطر تهیه می شود. برای یاد گرفتن روش درست کردن آن، به آموزش طرز تهیه گداخته اصفهانی مراجعه کنید.
جایگزین مواد کاچی
| ماده اصلی | جایگزین مناسب | نکته |
|---|---|---|
| شکر | نبات خرد شده | به صورت هم وزن استفاده شود |
| کره | روغن حیوانی | طعم و عطر قوی تری ایجاد می کند |
| کره | روغن مایع | بافت سبک تر و عطر کمتر می شود |
| آب | ترکیب آب و شیر | طعم متفاوتی ایجاد می کند و باید با حرارت کم پخته شود |
| خلال پسته | خلال بادام یا گردوی خرد شده | افزودن مغزها اختیاری است |
| زعفران | مقدار بسیار کم زردچوبه | طعم و عطر زعفران را ایجاد نمی کند |
نگهداری کاچی
اجازه دهید بخار کاچی کم شود، سپس آن را داخل ظرف دربسته بریزید و در یخچال قرار دهید. بهتر است کاچی طی ۲ تا ۳ روز مصرف شود.
برای گرم کردن دوباره، مقدار کمی آب یا شیر به آن اضافه کنید و روی حرارت کم هم بزنید. کاچی سرد معمولا غلیظ تر می شود و افزودن کمی مایع، بافت آن را دوباره نرم می کند.