یکشنبه 10 اسفند 1399

یوسف گم گشته بازآید به کنعان غم مخور

شعر یوسف گمگشته باز آید به کنعان غم مخور صوتی عکس نوشته  راسخون فارسی نهم دائما یکسان نباشد حال دوران غم مخور به انگلیسی

شعر یوسف گم گشته بازآید به کنعان غم مخور یکی از غزل های معروف و بسیار زیبای حضرت حافظ است که با بیتی در مورد حضرت یوسف یکی از پیامبران الهی سروده شده است. این شعر در 10 بیت سروده شده و معنی کلی آن این است که غصه ها و ناراحتی ها همیشگی نیستند، پس غصه نخود که روزهای خوب در پیش هستند. این شعر یکی از غزل هایی است که باید سر لوحه زندگی خود قرار دهیم و در گرفتاری ها و ناراحتی نا امید نشویم و همیشه امید داشته باشیم که مشکلات به پایان خواهند رسید و هیچ مشکلی نیست که برای همیشه باشد. البته این شعر را برای عاشقان دور از معشوق هم می شود تعبیر کرد و حافظ مژده صال داده است، برای مشاهده این غزل زیبا و معنی آن در ادامه با سایت چی شی همراه باشید.

غزل 255 حافظ

یوسف گم گشته بازآید به کنعان غم مخور

کلبه احزان شود روزی گلستان غم مخور

ای دل غمدیده حالت به شود دل بد مکن

وین سر شوریده باز آید به سامان غم مخور

گر بهار عمر باشد باز بر تخت چمن

چتر گل در سر کشی ای مرغ خوشخوان غم مخور

دور گردون گر دو روزی بر مراد ما نرفت

دائما یکسان نباشد حال دوران غم مخور

هان مشو نومید چون واقف نه‌ای از سر غیب

باشد اندر پرده بازیهای پنهان غم مخور

ای دل ار سیل فنا بنیاد هستی بر کند

چون تو را نوح است کشتیبان ز طوفان غم مخور

در بیابان گر به شوق کعبه خواهی زد قدم

سرزنشها گر کند خار مغیلان غم مخور

گر چه منزل بس خطرناک است و مقصد بس بعید

هیچ راهی نیست کان را نیست پایان غم مخور

حال ما در فرقت جانان و ابرام رقیب

جمله می‌داند خدای حال گردان غم مخور

حافظا در کنج فقر و خلوت شبهای تار

تا بود وردت دعا و درس قرآن غم مخور

معنی و تفسیر شعر

معنی بیت 1

یوسف گمشده باز به کنعان بازخواهد گشت و کلبه غمها سرانجام به گلستان شادمانی تبدیل می شود، پس غصه مخور.

معنی کلمات بیت 1

کنعان: سرزمین فلسطین امروزی

کلبه‌ی احزان: کلبه‌ای که حضرت یعقوب در آن و در فراق یوسف گم گشته ساخت و غم هجران پسر را در آن نیکو داشت تا به افسانه‌ای تبدیل شد

احزان: جمع حُزن، اندوه ها

آرایه های ادبی بیت 1

تلمیح: اشاره کلی بیت به داستان حضرت یوسف (ع) و حضرت یعقوب (ع) در قرآن کریم

تضمین: حافظ مصراع دوم بیت اول را از شمس الدین محمد (قرن هفتم) صاحب دیوان جوینی تضمین کرده است.

تضاد: تضاد میان کلبه‌ی احزان و گلستان

تناسب: تناسب میان یوسف، گم گشته و کنعان

معنی بیت 2

ای دل رنج دیده و غمگین من، حالت بهتر از این خواهد شد پس ناامید مشو و سرآشفته باز آرام و قرار خواهد یافت پس غم مخور.

معنی کلمات بیت 2

بِه: بهتر، خوب و نیکو

سرِ شوریده: سرپرمشغله، سری که غم و تشویش زیادی دارد.

آرایه های ادبی بیت 2

جناس: جناس میان به و بد در مصرع اول و بین به، به در مصرع اول و دوم

کنایه: دل بد مکن کنایه از “غصه نخوردن” و “ناراحت نبودن” است

سامان: آرام و قرار، نظم و انضباط

معنی بیت 3

ای مرغ خوشخوان غم مخور زیرا اگر بهار عمر بر قرار باشد باز بر تخت گل نشسته و چتر گل را روی سر خواهی کشید.

معنی کلمات بیت 3

دور گردون: گردش آسمان، گردش روزگار

گر: مخفف کلمه “اگر”

دو روزی: مدت کوتاهی، اندکی

مراد: مقصود، هدف

دائماً: همواره

آرایه های ادبی بیت 3

جناس: جناس میان “گر و بر”، “دور و دو” و “گر دو و گردون”

واج آرایی: تکرار صدای “د”

معنی بیت 4

اگر چرخ زمانه زمان کوتاهی به کام ما نبود غم مخور زیرا که حال و روز زمانه همیشه یکسان و ناخوشایند نیست.

معنی کلمات بیت 4

هان: آگاه باش

نومید: نا امید، مأیوس

نه ای: نیستی، فعل منفی (اسنادی)

واقف: آگاه، باخبر

سرّ غیب: قضای الهی، سرنوشت و مقّدر

اندر پرده: در پرده‌ی غیب، پرده‌ی اسرار الهی

بازی‌های پنهان: اتفاقاتی که برای ما خواهد افتاد، پیش آمدهای آینده

آرایه های ادبی بیت 4

تناسب: تناسب میان سرّ غیب و بازی‌های پنهان

معنی بیت 5

هوشیار باش و هرگز نا امید مشو زیرا که از اسرار عالم غیب آگاهی نداری، در پشت پرده هستی، بازیهای بسیار هست، پس غم مخور.

معنی بیت 6

ای دل، اگر سیل نابودی بخواهد که بنیاد هستی را زیر و زبر کرده و از جا برکند، آنگاه که نوح کشتیبان تو است، از آن وجود سیلاب، غم مخور.

آرایه های بیت 6

اي دل: استعاره‌ي مكنيه و تشخيص

سيل فنا: تشبيه بليغ اضافي (اضافه‌ي تشبيهي)

بنياد هستي بركند: كنايه از اين‌كه نابود كند

تلميح: به داستان حضرت نوح (ع)

سيل، نوح، كشتيبان و طوفان: مراعات نظير (تناسب)

تكرار صامت ن : واج‌آرايي (نغمه‌ي حروف)

معنی بیت 7

اگر به شوق رسیدن کعبه در بیابان گام برمی داری حتی اگر خار مغیلان تو را آزارها دهد، غصه مخور.

آرایه های بیت 7

در و گر: جناس ناقص اختلافي

بيابان و خار مغيلان: مراعات نظير (تناسب)

سرزنش كردن خار مغيلان: استعاره‌ي مكنيه و تشخيص

معنی بیت 8

اگر چه منزل بسیار خطرناک است و مقصد ما بسیار دور، اما هیچ راهی نیست که پایانی نداشته باشد، پس غم مخور.

آرایه های بیت 8

بس و نيست: تكرار

راه، مقصد، پايان و بعيد: مراعات نظير (تناسب)

تكرار صامت ن در مصراع دوم: واج‌آرايي (نغمه‌ي حروف)

معنی بیت 9

حال و روز ما را در فراق معشوق و سرسختی مدعیان را به تمامی خداوند تغییر ده روزگار می داند، پس غصه مخور.

آرایه های بیت 9

جانان و رقيب: تضاد (طباق)

حال و حال‌گردان: اشتقاق

معنی بیت 10

حافظ تا زمانی که در گوشه نیاز و خلوت شبهای تاریک هستی و سخنت دعاست و درست قرآن غصه ای نداشته باش.

آرایه های بیت 10

كنج فقر: استعاره‌ي كنايي (مكنيه)

تا و تار: جناس ناقص افزايشي

در و درس: جناس ناقص افزايشي

دعا، ورد و قرآن: مراعات نظير (تناسب)

Source

کپی برداری از مطالب سایت با ذکر نام چی شی و لینک مستقیم بلا مانع است.