
قارچ تازه معمولا سفت است، سطح خشکی دارد و بوی بدی نمی دهد. اگر قارچ لیز و چسبناک شده، آب انداخته، کپک زده یا بوی ترش و زننده می دهد، بهتر است آن را دور بریزید.
البته هر تغییر رنگی به معنی خراب شدن قارچ نیست. قارچ سفید بر اثر فشار، ضربه یا ماندن در یخچال ممکن است کمی قهوه ای شود. پس با دیدن یک لکه قهوه ای نمی توان گفت قارچ حتما خراب شده است. برای تصمیم گیری، رنگ، بو و بافت قارچ را با هم بررسی کنید.
این مطلب درباره قارچ خوراکی است که از فروشگاه، میوه فروشی، میدان تره بار یا تولیدکننده معتبر خریده اید. با این نشانه ها نمی توان قارچ وحشی خوراکی را از قارچ سمی تشخیص داد.
تشخیص قارچ خراب در یک نگاه
اگر قارچ لیز و چسبناک شده، بوی بدی می دهد، کپک زده یا بافت آن بسیار نرم و آبکی شده است، آن را مصرف نکنید.
کمی قهوه ای شدن، باز شدن کلاهک یا چروکیدگی کم، همیشه به معنی خراب شدن قارچ نیست. در این شرایط باید سفتی، بو و رطوبت سطح قارچ را هم بررسی کنید.
| وضعیت قارچ | چه کار کنیم؟ |
|---|---|
| سفت، خشک و بدون بوی غیرعادی | اگر درست نگهداری شده، قابل استفاده است |
| دارای چند لکه قهوه ای ولی سفت و خشک | به تنهایی نشانه خرابی نیست |
| کمی چروکیده ولی بدون لیزی، کپک و بوی بد | تازگی کمتری دارد و بهتر است زودتر مصرف شود |
| تیغه های زیر کلاهک تیره شده ولی قارچ هنوز سفت است | ممکن است قارچ رسیده تر شده باشد |
| سطح لیز و چسبناک | مصرف نکنید |
| بافت بسیار نرم، له شده یا آبکی | مصرف نکنید |
| دارای کپک | مصرف نکنید |
| بوی ترش، زننده یا غیرعادی | مصرف نکنید |
| تیرگی زیاد همراه با لیزی و نرمی | مصرف نکنید |
نشانه های خراب شدن قارچ
برای تشخیص قارچ خراب فقط به رنگ آن نگاه نکنید. سطح قارچ را لمس کنید، سفتی آن را بررسی کنید و به بوی آن توجه داشته باشید. وجود کپک، لیزی و آب افتادن نیز از نشانه های مهم خرابی هستند.
لیز و چسبناک شدن قارچ
یکی از مهم ترین نشانه های خراب شدن قارچ، لیز و چسبناک شدن سطح آن است. قارچ تازه نباید روی سطح خود یک لایه لزج داشته باشد.
چند قطره آب داخل بسته همیشه به معنی خراب شدن قارچ نیست. این رطوبت ممکن است بر اثر تغییر دمای یخچال یا بخار داخل بسته به وجود آمده باشد. خود قارچ را بردارید و سطح آن را بررسی کنید.
اگر سطح قارچ لیز شده و بافت آن نیز نرمی زیادی دارد، بهتر است آن را دور بریزید. شستن قارچ نمی تواند این مشکل را برطرف کند.
بوی بد و غیرعادی
قارچ تازه بوی ملایمی دارد. اگر پس از باز کردن بسته، بوی ترش، زننده یا ناخوشایندی احساس کردید، قارچ را مصرف نکنید.
برای بررسی بو لازم نیست قارچ را خیلی به بینی نزدیک کنید. اگر روی آن کپک دیده می شود، از بو کردن نزدیک خودداری کنید و قارچ را دور بریزید.
نرم و آبکی شدن قارچ
قارچ تازه معمولا سفت است و با یک فشار کوچک له نمی شود. با گذشت زمان ممکن است کمی از سفتی آن کم شود، اما نرم و آبکی شدن موضوع دیگری است.
اگر قارچ با فشار خیلی کم له می شود، قسمت هایی از آن فرو رفته یا سطح آن آب انداخته است، بهتر است مصرف نشود. لیزی و بوی بد در کنار این حالت، احتمال خرابی را بیشتر می کند.
کپک زدن قارچ
اگر روی قارچ کپک می بینید، آن را مصرف نکنید. بریدن قسمت کپک زده و استفاده از باقی قارچ راه مطمئنی نیست.
اگر فقط یک قارچ داخل بسته کپک زده است، قارچ های اطراف آن را با دقت بررسی کنید. قارچ هایی را که با قسمت کپک زده تماس داشته اند نیز کنار بگذارید.
اگر کپک در چند قسمت بسته دیده می شود یا بیشتر قارچ ها مرطوب، نرم و مشکوک هستند، بهتر است تمام بسته را دور بریزید.
تغییر ظاهر قارچ
قارچ با ماندن در یخچال کم کم ظاهر روز اول خود را از دست می دهد. ممکن است کمی تیره یا چروکیده شود و کلاهک آن بازتر شود. این تغییرها به تنهایی همیشه نشانه خرابی نیستند.
اما اگر تغییر رنگ شدید با بوی بد، لیزی، کپک یا بافت آبکی همراه شده است، قارچ را مصرف نکنید.

آیا قارچ سیاه شده قابل خوردن است؟
سیاه یا تیره شدن قارچ می تواند علت های مختلفی داشته باشد. قارچ سفید به فشار و ضربه حساس است و قسمت آسیب دیده آن ممکن است بعد از مدتی قهوه ای یا تیره شود.
گاهی نیز با رسیده تر شدن قارچ و باز شدن کلاهک، تیغه های زیر آن دیده می شوند. این تیغه ها ممکن است تیره باشند. تیره بودن این قسمت به تنهایی ثابت نمی کند که قارچ خراب شده است.
اگر قارچ هنوز سفت و خشک است و بوی بد، کپک یا لیزی ندارد، یک لکه کوچک تیره به تنهایی نشانه خرابی نیست.
اما اگر سیاهی بخش زیادی از قارچ را گرفته و با نرمی، لیزی، آب افتادن یا بوی غیرعادی همراه است، قارچ را دور بریزید.
قارچ قهوه ای شده خراب است؟
چند لکه قهوه ای روی قارچ همیشه به معنی خراب شدن آن نیست. قارچ ها هنگام جابه جایی، بسته بندی یا قرار گرفتن زیر بقیه قارچ ها به راحتی ضربه می خورند و تغییر رنگ می دهند.
اگر قارچ کمی قهوه ای شده ولی همچنان سفت و خشک است و بوی غیرعادی ندارد، تغییر رنگ به تنهایی دلیل کافی برای دور ریختن آن نیست.
قسمت قهوه ای را کمی فشار دهید. اگر آن بخش نرم، خیس یا لیز شده است، بهتر است قارچ را مصرف نکنید. قهوه ای شدن گسترده همراه با نرم شدن و بوی بد نیز نشانه خوبی نیست.
قارچ چروکیده قابل خوردن است؟
چروک شدن قارچ معمولا نشان می دهد که بخشی از آب خود را از دست داده و دیگر به تازگی روز اول نیست.
اگر چروکیدگی کم است و قارچ هنوز بوی طبیعی دارد و سطح آن خشک و بدون کپک است، فقط چروک شدن به معنی خرابی نیست. بهتر است چنین قارچی را زودتر مصرف کنید و مدت بیشتری داخل یخچال نگه ندارید.
قارچی که بسیار چروکیده، خشک و کهنه شده است، کیفیت خوبی برای پخت ندارد. اگر چروکیدگی با لیزی، نرمی شدید، کپک یا بوی بد همراه شده است، آن را دور بریزید.
قارچی که کمی نرم شده خراب است؟
قارچ با گذشت زمان کمی از سفتی خود را از دست می دهد. بنابراین کم شدن جزئی سفتی همیشه به معنی خراب شدن نیست.
اگر قارچ فقط کمی نرم شده ولی سطح آن خشک است و هیچ نشانه دیگری مانند کپک، لیزی یا بوی بد ندارد، وضعیت آن با قارچ کاملا له شده و آبکی یکسان نیست.
اما اگر با فشار انگشت، بافت قارچ به راحتی فرو می رود یا قسمت هایی از آن له شده است، بهتر است آن را مصرف نکنید. نرم شدن همراه با لیزی و آب افتادن، نشانه جدی تری است.

قارچ چند روز در یخچال می ماند؟
قارچ تازه اگر از روز اول کیفیت خوبی داشته باشد و درست نگهداری شود، معمولا حدود ۳ تا ۵ روز در یخچال کیفیت مناسبی دارد. بعضی قارچ ها ممکن است زودتر خراب شوند و بعضی دیگر کمی بیشتر دوام بیاورند. بنابراین این زمان را نباید تاریخ انقضای قطعی در نظر گرفت.
مدت ماندگاری قارچ به تازگی آن هنگام خرید، دمای یخچال، میزان رطوبت داخل بسته و روش نگهداری بستگی دارد. بهتر است دمای یخچال ۴ درجه سانتی گراد یا کمتر باشد.
قبل از مصرف، قارچ را از نظر بو، بافت، لیزی و کپک بررسی کنید. اگر نشانه های خرابی را دیدید، حتی اگر فقط یک یا دو روز از خرید گذشته است، آن را مصرف نکنید.
اگر مقدار زیادی قارچ خریده اید، روش بسته بندی و جلوگیری از جمع شدن رطوبت اهمیت زیادی دارد. روش کامل این کار را در مطلب نگهداری قارچ در یخچال توضیح داده ایم.
آیا با پختن می توان قارچ خراب را مصرف کرد؟
خیر. پختن نمی تواند قارچ خراب را دوباره سالم کند.
اگر قارچ کپک زده، لیز، بدبو یا کاملا نرم و آبکی شده است، آن را داخل غذا نریزید. سرخ کردن، جوشاندن یا پختن در فر دلیل خوبی برای استفاده از قارچ خراب نیست.
قبل از خرد کردن قارچ ها، همه آن ها را بررسی کنید و نمونه های مشکوک را کنار بگذارید. اگر یک قارچ خراب را همراه بقیه خرد کرده اید و آلودگی آن با مواد دیگر مخلوط شده است، بهتر است درباره مصرف غذا ریسک نکنید.
اگر قارچ خراب خورده باشیم چه می شود؟
خوردن غذای آلوده ممکن است باعث دل درد، گرفتگی شکم، حالت تهوع، استفراغ، اسهال یا تب شود. این علائم علت های مختلفی دارند و فقط با دیدن آن ها نمی توان گفت قارچ عامل بیماری بوده است.
اگر علائم گوارشی خفیفی دارید، مایعات کافی بنوشید تا بدن دچار کم آبی نشود.
در صورت مشاهده نشانه های زیر بهتر است برای بررسی پزشکی اقدام کنید:
- اسهال خونی
- اسهالی که بیشتر از ۳ روز ادامه پیدا کند
- تب حدود ۳۹ درجه سانتی گراد یا بالاتر
- استفراغ مکرر به شکلی که نتوانید مایعات را نگه دارید
- کم شدن ادرار، خشکی دهان یا سرگیجه هنگام ایستادن
این موارد از نشانه هایی هستند که مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری های آمریکا برای مراجعه پزشکی پس از مسمومیت غذایی اعلام کرده است.
اگر قارچ وحشی خورده اید
مسمومیت با قارچ وحشی با خوردن قارچ فروشگاهی خراب فرق دارد. بعضی قارچ های سمی می توانند باعث آسیب شدید کبد، کلیه و دیگر اندام های بدن شوند. ظاهر قارچ، وجود حشره، مزه، رنگ یا محل رشد آن نیز راه مطمئنی برای تشخیص سمی بودن نیست.
پختن، خشک کردن یا جوشاندن هم سم بعضی قارچ های وحشی را از بین نمی برد.
اگر قارچ وحشی خورده اید و احتمال می دهید سمی بوده باشد، منتظر شدید شدن علائم نمانید. با اورژانس ۱۱۵ یا مرکز اطلاع رسانی داروها و سموم با شماره ۱۹۰ تماس بگیرید.

چه کار کنیم قارچ زود خراب نشود؟
قارچ را پس از خرید زود داخل یخچال بگذارید. اگر قارچ بسته بندی شده است، تا زمانی که بسته را باز نکرده اید، می توانید آن را داخل همان بسته اصلی نگه دارید.
پس از باز کردن بسته، نگذارید رطوبت زیادی اطراف قارچ جمع شود. قارچ فله ای را می توانید داخل پاکت کاغذی یا ظرفی قرار دهید که کف آن دستمال کاغذی گذاشته اید. کیسه پلاستیکی کاملا بسته، رطوبت را داخل خود نگه می دارد و باعث می شود سطح قارچ زودتر لیز شود.
قارچ را نیز از قبل نشویید. شستن را به زمان مصرف موکول کنید. اگر قارچ را شستید، آن را خوب خشک کنید و برای مدت طولانی داخل یخچال نگذارید.
با قارچ سالم چه غذایی درست کنیم؟
اگر قارچ ها هنوز سفت، سالم و بدون نشانه های خرابی هستند، بهتر است پیش از اینکه کیفیتشان کمتر شود از آن ها استفاده کنید.
برای پیدا کردن غذاهای ایرانی و فرنگی که با قارچ درست می شوند، به مطلب غذا با قارچ مراجعه کنید. در این مطلب چندین غذای مناسب برای ناهار و شام معرفی شده است.
