مدت زمان پخت لپه در قابلمه و زودپز برای انواع غذا

لپه نسبت به بسیاری از حبوبات سریع تر می پزد و برای پختن آن لازم نیست ساعت ها منتظر بمانید. لپه خیس خورده معمولا در قابلمه حدود ۴۵ تا ۶۰ دقیقه و در زودپز حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه زمان نیاز دارد. البته تازگی لپه، مدت خیساندن و نوع غذایی که آماده می کنید روی این زمان تاثیر می گذارد.

برای خورش قیمه باید لپه را تا جایی بپزید که مغز آن نرم شود، اما دانه ها شکل خود را حفظ کنند. در غذاهایی مانند سوپ که ظاهر لپه اهمیت کمتری دارد، می توانید پخت را کمی بیشتر ادامه دهید تا لپه کاملا نرم شود.

جدول زمان پخت لپه

زمان های زیر تقریبی هستند. بهتر است در دقایق پایانی چند دانه لپه را امتحان کنید؛ زیرا لپه تازه زودتر از لپه کهنه می پزد.

زمان پخت در قابلمه از وقتی محاسبه می شود که آب به جوش آمده و حرارت را ملایم کرده اید. زمان زودپز نیز از لحظه ای حساب می شود که دستگاه به فشار مناسب رسیده است؛ بنابراین گرم شدن آب و بالا رفتن فشار جزو زمان های نوشته شده در جدول نیست.

لپه چند ساعت باید خیس بخورد؟

لپه مانند نخود و لوبیا به خیساندن طولانی نیاز ندارد. برای بیشتر لپه های موجود در بازار، حدود ۱ تا ۲ ساعت خیساندن کافی است. اگر لپه کهنه و دیرپز باشد، می توانید آن را ۲ تا ۴ ساعت در آب قرار دهید.

ابتدا لپه را پاک کنید و چند بار بشویید. سپس آن را داخل کاسه بریزید و به اندازه ای آب اضافه کنید که کاملا روی دانه ها را بپوشاند. بعد از پایان خیساندن، آب کاسه را دور بریزید و لپه را دوباره آبکشی کنید.

اگر لپه را از شب قبل خیس می کنید، کاسه را داخل یخچال بگذارید. ماندن لپه در محیط گرم ممکن است باعث ایجاد بوی نامطبوع شود.

روش پخت لپه در قابلمه

لپه شسته شده را داخل قابلمه بریزید و به ازای هر پیمانه لپه حدود ۳ پیمانه آب اضافه کنید. قابلمه را روی حرارت متوسط قرار دهید تا آب به جوش بیاید. سپس کف ایجادشده روی آب را با قاشق جمع کرده و حرارت را کم کنید.

در قابلمه را کمی باز بگذارید و اجازه دهید لپه با حرارت ملایم بپزد. از جوشیدن شدید جلوگیری کنید؛ زیرا ممکن است لپه ها زودتر له شوند. هر ۱۵ تا ۲۰ دقیقه مقدار آب را بررسی کنید. اگر آب قابلمه پیش از پخت کامل لپه کم شد، کمی آب جوش اضافه کنید.

لپه خیس خورده را پس از حدود ۴۰ دقیقه بررسی کنید. اگر لپه بدون خیساندن پخته می شود، آزمایش کردن آن را از حدود ۵۵ تا ۶۰ دقیقه بعد شروع کنید. برای آشنایی با نکات مشترک سایر حبوبات نیز می توانید مطلب روش پخت سریع حبوبات را ببینید.

مدت زمان پخت لپه در زودپز

استفاده از زودپز سریع ترین روش آماده کردن لپه است. لپه خیس خورده معمولا پس از رسیدن زودپز به فشار مناسب، حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه زمان نیاز دارد. برای لپه خیس نخورده می توانید حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه در نظر بگیرید.

پس از پایان زمان، حرارت را خاموش کنید و فشار دستگاه را مطابق دستور کارخانه سازنده کاهش دهید. سپس در زودپز را باز کرده و بافت لپه را بررسی کنید. اگر هنوز کمی سفت بود، می توانید آن را چند دقیقه دیگر بدون بستن در زودپز بجوشانید.

لپه هنگام پخت کف می کند و حجم آن افزایش می یابد؛ به همین دلیل زودپز را بیش از اندازه پر نکنید. مقدار آب و ظرفیت مجاز نیز باید مطابق دفترچه همان دستگاه باشد.

مدت زمان پخت لپه برای قیمه

برای قیمه، لپه باید مغزپخت و نرم باشد، اما نباید ظاهر خود را از دست بدهد. اگر از زودپز استفاده می کنید، لپه را زیاد نپزید؛ زیرا بعد از اضافه شدن به خورش نیز پخت آن ادامه پیدا می کند.

یک روش مطمئن این است که لپه را جداگانه حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه بپزید تا نیم پز شود. سپس آن را آبکش کرده و در زمان مناسب به خورش اضافه کنید. به این ترتیب می توانید زمان پخت لپه و گوشت را بهتر کنترل کنید.

اگر از تازگی لپه مطمئن هستید، می توانید آن را پس از شستن و آبکش کردن، چند دقیقه با مواد خورش تفت دهید و همراه گوشت بپزید. با این حال، پخت جداگانه برای لپه ای که قبلا امتحان نکرده اید، احتمال سفت ماندن یا له شدن آن را کمتر می کند. دستور کامل و ترتیب اضافه کردن مواد در مطلب طرز تهیه خورش قیمه توضیح داده شده است.

از کجا بفهمیم لپه پخته است؟

یک دانه لپه را از قابلمه خارج کنید و بعد از کمی خنک شدن، آن را میان دو انگشت فشار دهید. لپه پخته باید به راحتی نرم شود و قسمت مرکزی آن سفت یا گچی نباشد.

بافت مناسب با توجه به نوع غذا متفاوت است:

• برای خورش قیمه، لپه باید نرم باشد اما شکل خود را حفظ کند.
• برای کوفته، لپه باید کاملا پخته و پس از آبکش شدن بدون آب اضافی باشد.
• برای سوپ، می توان لپه را بیشتر پخت تا نرم و کمی باز شود.
• برای پوره، دانه ها باید با فشار قاشق به آسانی له شوند.

چگونه لپه را بپزیم که له نشود؟

مهم ترین راه جلوگیری از له شدن لپه، کنترل زمان پخت است. چند دقیقه پیش از پایان زمان تقریبی، دانه ها را امتحان کنید و به محض رسیدن به بافت مناسب، قابلمه را از روی حرارت بردارید.

رعایت نکات زیر نیز کمک می کند:

• لپه را با حرارت ملایم بپزید.
• از هم زدن زیاد و شدید خودداری کنید.
• برای قیمه، لپه زودپز را از ابتدای پخت داخل خورش نریزید.
• لپه را بیش از اندازه در زودپز نگه ندارید.
• اگر لپه را جدا پخته اید، بعد از رسیدن به بافت مناسب آن را آبکش کنید.

چرا لپه دیر می پزد؟

کهنه بودن لپه یکی از مهم ترین دلایل دیرپز شدن آن است. لپه ای که مدت زیادی نگهداری شده، ممکن است حتی پس از خیساندن نیز دیرتر نرم شود. کم بودن آب قابلمه یا قرار گرفتن دانه ها بیرون از آب نیز زمان پخت را افزایش می دهد.

مواد ترش و اسیدی مانند آبلیمو، آبغوره و لیمو عمانی را بهتر است پس از نرم شدن اولیه لپه اضافه کنید. اضافه کردن زودهنگام این مواد ممکن است نرم شدن لپه را به تاخیر بیندازد. رب گوجه فرنگی را نیز ابتدا تفت دهید و زمانی اضافه کنید که از پخت لپه کمی گذشته باشد.

اگر معمولا زمان پخت حبوبات را اشتباه تخمین می زنید، مطالب مدت زمان پخت نخود و مدت زمان پخت لوبیا چیتی زمان مورد نیاز این دو حبوبات را نیز به صورت جداگانه توضیح داده اند.

اگر لپه قیمه نپخت چه کنیم؟

اگر گوشت پخته ولی لپه هنوز سفت است، تکه های گوشت و لیمو عمانی را موقتا از قابلمه خارج کنید. کمی آب جوش به خورش اضافه کرده و اجازه دهید لپه با حرارت ملایم به پخت ادامه دهد. بعد از نرم شدن لپه، گوشت و چاشنی ها را دوباره داخل قابلمه قرار دهید.

اگر لپه خیلی دیرپز است، می توانید آن را از خورش جدا کنید و با مقداری آب جوش در قابلمه کوچک یا زودپز بپزید. سپس لپه نرم شده را دوباره به خورش برگردانید. اضافه کردن آب سرد به خورش توصیه نمی شود؛ زیرا دمای غذا را ناگهان پایین می آورد و زمان جا افتادن آن را بیشتر می کند.

نگهداری لپه پخته

لپه پخته را پس از خنک شدن داخل ظرف دربسته بریزید و در یخچال قرار دهید. بهتر است آن را طی ۳ تا ۴ روز مصرف کنید. برای نگهداری طولانی تر، لپه را به اندازه مصرف هر وعده تقسیم کرده و در فریزر بگذارید.

پیش از بسته بندی اجازه دهید آب اضافی لپه خارج شود. در غیر این صورت، لپه ها پس از یخ زدایی بیش از حد نرم و آبکی می شوند. لپه پخته برای قیمه بهتر است کمی سفت تر فریز شود؛ چون هنگام اضافه شدن به خورش دوباره حرارت می بیند.

عدس زمان پخت کوتاه تری دارد و معمولا مانند لپه به خیساندن نیاز ندارد. اگر قصد دارید حبوبات مختلف را برای غذا آماده کنید، راهنمای مدت زمان پخت عدس نیز می تواند به تنظیم بهتر زمان آشپزی کمک کند.

جمع بندی

لپه خیس خورده در قابلمه معمولا حدود ۴۵ تا ۶۰ دقیقه و در زودپز حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه می پزد. لپه بدون خیساندن ممکن است در قابلمه ۶۰ تا ۹۰ دقیقه و در زودپز ۱۵ تا ۲۰ دقیقه زمان بخواهد. این اعداد تقریبی هستند و تازگی لپه می تواند زمان پخت را تغییر دهد.

بهترین معیار، امتحان کردن بافت لپه است. وسط لپه پخته باید نرم باشد و با فشار ملایم له شود. برای قیمه، پخت را زمانی متوقف کنید که لپه نرم شده اما هنوز دانه های آن سالم هستند.