مدت زمان پخت عدس در قابلمه و زودپز برای انواع غذا

مدت زمان پخت عدس در قابلمه معمولا بین ۲۰ تا ۴۰ دقیقه است؛ اما اندازه و نوع عدس، تازگی آن، خیس کردن و میزان نرمی مورد نظر می تواند این زمان را تغییر دهد. عدس قرمز و عدس پوست کنده زودتر می پزند، در حالی که عدس سبز یا عدس قهوه ای برای نرم شدن به زمان بیشتری نیاز دارند. اگر قرار است عدس را برای پلو، سالاد یا غذاهای خوراکی استفاده کنید، باید آن را پیش از له شدن از روی حرارت بردارید؛ اما برای تهیه سوپ و عدسی می توانید پخت را کمی بیشتر ادامه دهید.

جدول مدت زمان پخت انواع عدس

زمان های جدول زیر از لحظه جوش آمدن آب محاسبه شده اند. این زمان ها تقریبی هستند و ممکن است عدس کهنه یا بسیار خشک دیرتر بپزد.

زمان پخت در زودپز از زمانی محاسبه می شود که دستگاه به فشار مناسب رسیده باشد. پس از پایان زمان نیز بهتر است چند دقیقه صبر کنید تا فشار زودپز به شکل طبیعی کمتر شود.

روش صحیح پخت عدس در قابلمه

عدس را ابتدا پاک کنید تا سنگ ریزه یا عدس های خراب میان آن باقی نماند. سپس آن را داخل آبکش بریزید و چند مرتبه با آب سرد بشویید. برای هر پیمانه عدس، حدود ۲٫۵ تا ۳ پیمانه آب داخل قابلمه بریزید. اگر قرار است عدس پس از پخت آبکش شود، می توانید مقدار آب را کمی بیشتر در نظر بگیرید.

قابلمه را روی حرارت متوسط قرار دهید تا آب به جوش بیاید. پس از جوشیدن آب، حرارت را کم کنید تا عدس با جوش ملایم بپزد. جوشیدن شدید ممکن است باعث ترک خوردن پوست، له شدن عدس ها و کم شدن سریع آب قابلمه شود.

پس از گذشت حدود ۲۰ دقیقه، چند دانه عدس را امتحان کنید. اگر وسط دانه سفت و خشک نبود، عدس پخته است. برای غذاهایی که به عدس نرم و لعاب دار نیاز دارند، می توانید پخت را ۵ تا ۱۰ دقیقه دیگر ادامه دهید.

آیا عدس به خیساندن نیاز دارد؟

عدس مانند نخود و لوبیا به خیساندن طولانی نیاز ندارد و می توان آن را پس از شستشو مستقیما پخت. با این حال، خیس کردن عدس به مدت ۱ تا ۲ ساعت می تواند زمان پخت را کوتاه تر کند و برای بعضی افراد باعث هضم راحت تر آن شود.

اگر عدس را خیس کرده اید، آب آن را دور بریزید و برای پخت از آب تازه استفاده کنید. عدس خیس خورده را زودتر بررسی کنید؛ زیرا ممکن است پس از حدود ۱۵ تا ۲۵ دقیقه کاملا نرم شود.

مدت زمان پخت عدس برای عدسی

برای تهیه یک عدسی نرم و لعاب دار، عدس معمولا باید حدود ۳۰ تا ۴۵ دقیقه با حرارت ملایم بپزد. زمان دقیق به تازگی عدس و مقدار آب بستگی دارد. در این روش بهتر است پخت تا زمانی ادامه پیدا کند که دانه های عدس کاملا نرم شوند و تعدادی از آن ها با هم زدن آرام باز شوند.

برای غلیظ شدن عدسی لازم نیست آب غذا را از ابتدا خیلی کم بریزید. بهتر است آب کافی اضافه کنید و در پایان پخت، غذا را چند دقیقه بدون درب روی حرارت ملایم قرار دهید تا به غلظت مناسب برسد. در آموزش کامل طرز تهیه عدسی می توانید ترتیب اضافه کردن پیاز، ادویه، سیب زمینی و سایر مواد را به صورت مرحله به مرحله مشاهده کنید.

مدت زمان پخت عدس برای عدس پلو

عدس مورد استفاده برای عدس پلو نباید کاملا له شود؛ زیرا پس از مخلوط شدن با برنج نیز مقداری حرارت می بیند. برای این غذا، عدس را حدود ۱۵ تا ۲۵ دقیقه با جوش ملایم بپزید و زمانی آن را آبکش کنید که دانه های عدس نرم شده، اما هنوز شکل خود را حفظ کرده باشد.

برای اطمینان، یک دانه عدس را میان دو انگشت فشار دهید. عدس باید با کمی فشار باز شود، اما پوسته آن نباید به طور کامل جدا شده باشد. اگر عدس بیش از اندازه بپزد، هنگام مخلوط شدن با برنج له می شود و ظاهر غذا را تغییر می دهد. مقدار دقیق عدس، برنج و زمان دم کشیدن در آموزش طرز تهیه عدس پلو به طور کامل توضیح داده شده است.

مدت زمان پخت عدس در زودپز

عدس معمولی در زودپز پس از رسیدن دستگاه به فشار مناسب، حدود ۶ تا ۱۰ دقیقه زمان نیاز دارد. اگر می خواهید دانه های عدس سالم بمانند، ۶ دقیقه معمولا زمان مناسبی برای بررسی اولیه است. برای عدس کاملا نرم و مناسب سوپ یا عدسی می توانید زمان را به ۸ تا ۱۰ دقیقه افزایش دهید.

بیش از دو سوم ظرفیت زودپز را پر نکنید و دستورالعمل مخصوص دستگاه خود را در نظر بگیرید. بعد از پایان پخت، اجازه دهید فشار دستگاه تا حد امکان به شکل طبیعی پایین بیاید. خارج کردن ناگهانی بخار ممکن است مایع و کف داخل زودپز را به سمت سوپاپ هدایت کند.

مدت زمان پخت عدس قرمز

عدس قرمز یا دال عدس به دلیل نداشتن پوسته، بسیار سریع تر از عدس سبز و قهوه ای می پزد. این نوع عدس معمولا پس از ۱۰ تا ۲۰ دقیقه نرم می شود و شکل اولیه خود را از دست می دهد. به همین دلیل، انتخاب خوبی برای سوپ، آش، پوره و غذاهای غلیظ است؛ اما برای سالاد یا غذاهایی که باید دانه عدس در آن ها مشخص باشد، گزینه مناسبی نیست.

عدس قرمز را از حدود دقیقه دهم بررسی کنید. ادامه دادن پخت باعث باز شدن کامل دانه های عدس و غلیظ شدن غذا می شود.

از کجا بفهمیم عدس پخته است؟

ظاهر عدس به تنهایی معیار دقیقی برای تشخیص پخت نیست. چند دانه را از قابلمه خارج کنید و پس از کمی خنک شدن، آن ها را بچشید یا میان دو انگشت فشار دهید. عدس پخته باید داخل نرم و یکنواختی داشته باشد و بخش مرکزی آن سفت، گچی یا خشک نباشد.

میزان مناسب پخت به کاربرد عدس بستگی دارد:

چرا عدس دیر می پزد؟

یکی از مهم ترین دلایل دیر پختن عدس، کهنه بودن آن است. عدسی که مدت زیادی نگهداری شده، رطوبت کمتری دارد و گاهی حتی پس از پخت طولانی نیز بافت مطلوبی پیدا نمی کند. سختی آب و اضافه کردن مواد اسیدی در ابتدای پخت نیز می تواند نرم شدن عدس را به تاخیر بیندازد.

رب گوجه فرنگی، آبلیمو، آبغوره و سرکه را بهتر است زمانی اضافه کنید که عدس نرم شده باشد. اگر این مواد از ابتدای کار داخل قابلمه ریخته شوند، ممکن است زمان پخت افزایش پیدا کند.

کم بودن آب نیز باعث می شود عدس به شکل یکنواخت نپزد. اگر هنگام پخت آب قابلمه کم شد، مقداری آب جوش اضافه کنید. ریختن آب سرد می تواند جوشیدن غذا را متوقف کند و مدت زمان آماده شدن آن را افزایش دهد.

آیا اضافه کردن نمک عدس را سفت می کند؟

اضافه کردن مقدار معمول نمک لزوما مانع پخت عدس نمی شود. با این حال، برای کنترل بهتر مزه و جلوگیری از شور شدن غذا پس از کاهش آب، می توانید نمک را در نیمه دوم پخت اضافه کنید. مواد اسیدی مانند آبلیمو، سرکه و مقدار زیاد رب تاثیر بیشتری بر دیر نرم شدن عدس دارند و بهتر است پس از پخت اولیه استفاده شوند.

اگر هدف شما آماده کردن غذایی سبک تر و کنترل میزان روغن است، در دستور طرز تهیه عدسی رژیمی می توانید عدس را با پیاز، ادویه و سبزیجات مناسب و بدون روغن زیاد آماده کنید.

علت له شدن عدس چیست؟

پخت طولانی، حرارت زیاد و هم زدن مداوم باعث باز شدن پوست و له شدن عدس می شود. برای حفظ شکل دانه ها، عدس را با حرارت ملایم بپزید و فقط گاهی آن را هم بزنید. همچنین باید از قابلمه ای استفاده کنید که فضای کافی برای حرکت آب و دانه های عدس داشته باشد.

اگر عدس را برای پلو یا سالاد آماده می کنید، پخت را کمی زودتر متوقف کنید. عدس داغ حتی بعد از برداشتن قابلمه از روی حرارت نیز برای چند دقیقه به پختن ادامه می دهد. آبکش کردن عدس در زمان مناسب جلوی نرم شدن بیش از اندازه آن را می گیرد.

آیا می توان هنگام پخت عدس آب اضافه کرد؟

اگر پیش از نرم شدن عدس، آب قابلمه کم شد، می توانید آب جوش اضافه کنید. مقدار آب را کم کم افزایش دهید تا غذا بیش از اندازه رقیق نشود. برای عدسی و سوپ می توان آب بیشتری در قابلمه نگه داشت؛ اما برای عدس پلو بهتر است پس از پخت، آب اضافه کاملا گرفته یا عدس آبکش شود.

قرار دادن کامل درب قابلمه ممکن است باعث بالا آمدن کف و سر رفتن آب شود. بهتر است درب را کمی باز بگذارید و حرارت را پس از جوش آمدن آب کاهش دهید.

مقدار آب مناسب برای پخت عدس

برای پخت هر ۱ پیمانه عدس در قابلمه، حدود ۲٫۵ تا ۳ پیمانه آب مناسب است. این مقدار برای عدسی یا سوپ می تواند بیشتر شود، زیرا بخشی از آب در طول پخت جذب یا تبخیر می شود. اگر عدس برای سالاد یا عدس پلو آماده می شود، می توان آن را مانند پاستا در آب بیشتری پخت و پس از رسیدن به بافت مناسب آبکش کرد.

بهتر است از ابتدا آب بیش از اندازه داخل قابلمه نریزید، مگر آن که قصد داشته باشید عدس را آبکش کنید. کنترل مرحله ای آب به شما کمک می کند غلظت نهایی غذا را بهتر تنظیم کنید.

جمع بندی

عدس معمولی در قابلمه حدود ۲۵ تا ۳۵ دقیقه می پزد. عدس قرمز زودپزتر است و معمولا پس از ۱۰ تا ۲۰ دقیقه آماده می شود؛ اما پخت عدس سبز ممکن است ۳۰ تا ۴۰ دقیقه طول بکشد. اگر عدس را برای عدس پلو آماده می کنید، زمانی آن را از روی حرارت بردارید که نرم شده باشد، اما دانه ها هنوز شکل خود را حفظ کرده باشند. برای عدسی، سوپ و پوره می توانید پخت را تا نرم شدن کامل عدس ادامه دهید. بهتر است در دقایق پایانی چند دانه عدس را امتحان کنید؛ زیرا نوع و تازگی عدس روی زمان پخت آن تاثیر دارد.