
تمیز کردن فر برقی اگر به صورت منظم انجام شود، از جمع شدن چربی، سوختن باقی مانده غذا و ایجاد بوی نامطبوع هنگام پخت جلوگیری می کند. لکه های تازه معمولا با آب گرم و مایع ظرفشویی پاک می شوند؛ اما برای چربی های قدیمی و مواد غذایی سوخته باید کمی بیشتر زمان بگذارید تا آلودگی ها نرم شوند.
برای تمیز کردن فر برقی لازم نیست همیشه از شوینده های قوی استفاده کنید. ترکیب جوش شیرین و آب برای بیشتر قسمت های داخلی فر مناسب است و بدون ایجاد بخار تند، چربی های خشک شده را نرم می کند. البته پیش از شروع کار باید دفترچه راهنمای دستگاه را بررسی کنید؛ زیرا نحوه شستشوی المنت، فن، دیواره های لعابی و پوشش داخلی در مدل های مختلف یکسان نیست.
وسایل لازم برای تمیز کردن فر برقی
| وسایل لازم | مقدار |
|---|---|
| جوش شیرین | نصف پیمانه |
| آب ولرم | ۳ تا ۵ قاشق غذاخوری |
| مایع ظرفشویی | ۱ قاشق چایخوری |
| سرکه سفید | نصف پیمانه |
| دستمال نرم یا میکروفایبر | ۲ عدد |
| اسفنج نرم | ۱ عدد |
| برس نرم یا مسواک کهنه | ۱ عدد |
| کاردک پلاستیکی | ۱ عدد |
| دستکش نظافت | ۱ جفت |
سرکه و جوش شیرین را نباید از ابتدا داخل یک ظرف با هم مخلوط کنید؛ زیرا خیلی سریع با یکدیگر واکنش می دهند و اثر پاک کنندگی مورد انتظار کاهش پیدا می کند. ابتدا خمیر جوش شیرین را به کار ببرید و در مرحله پاک کردن، مقدار کمی سرکه روی باقی مانده آن اسپری کنید.

مراحل تمیز کردن فر برقی
خاموش کردن و خنک شدن فر
پیش از هر کاری، فر را خاموش کرده و دوشاخه دستگاه را از پریز بیرون بیاورید. اگر به تازگی از فر استفاده کرده اید، صبر کنید تا تمام قسمت های آن کاملا سرد شوند. تمیز کردن فر گرم ممکن است باعث سوختگی دست، آسیب دیدن پوشش داخلی یا ایجاد بخار آزاردهنده از مواد شوینده شود.
مواد غذایی، سینی ها، توری ها و هر وسیله جداشدنی را از فر بیرون بیاورید. اطراف فر را نیز خلوت کنید تا هنگام نظافت، دسترسی مناسبی به تمام بخش ها داشته باشید.
خارج کردن خرده های غذا
ابتدا خرده های خشک غذا را با یک دستمال، برس نرم یا جارو شارژی جمع کنید. اگر تکه ای از غذا به کف فر چسبیده است، با کاردک پلاستیکی به آرامی آن را جدا کنید. استفاده از چاقو، سیم ظرفشویی یا ابزار فلزی ممکن است لعاب و پوشش داخلی دستگاه را خراش دهد.
در این مرحله فشار زیادی به کف فر وارد نکنید. بعضی مدل ها المنت مخفی یا پوشش مخصوص دارند و وارد شدن ضربه یا ایجاد خراش می تواند به آن ها آسیب برساند.
شستن سینی و توری فر
سینی و توری ها را داخل سینک یا یک لگن بزرگ قرار دهید و روی آن ها آب گرم بریزید. مقداری مایع ظرفشویی اضافه کرده و اجازه دهید قطعات حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه خیس بخورند. این کار چربی و باقی مانده غذای سوخته را نرم می کند.
پس از خیس خوردن، قطعات را با اسفنج یا برس نرم بشویید. برای لکه های مقاوم می توانید مقدار کمی خمیر جوش شیرین روی لکه بمالید و پس از ۱۰ دقیقه آن را پاک کنید. در پایان، سینی و توری ها را آبکشی کرده و کاملا خشک کنید.
درست کردن خمیر جوش شیرین
نصف پیمانه جوش شیرین را داخل یک کاسه بریزید و آب ولرم را به تدریج به آن اضافه کنید. مواد را هم بزنید تا خمیری نرم و قابل پخش به دست بیاید. خمیر نباید آن قدر رقیق باشد که از دیواره های فر سرازیر شود.
برای افزایش قدرت چربی زدایی می توانید یک قاشق چایخوری مایع ظرفشویی نیز به خمیر اضافه کنید. مقدار زیاد مایع ظرفشویی لازم نیست؛ زیرا پاک کردن کف ایجاد شده از داخل فر دشوار خواهد بود.
پخش کردن خمیر داخل فر
دستکش بپوشید و خمیر را با اسفنج نرم روی قسمت های چرب دیواره، سقف و کف فر پخش کنید. خمیر را مستقیما روی المنت های حرارتی، فن، دریچه های هوا، لامپ، حسگر دما، محل اتصال برق و سوراخ های داخلی نمالید.
اگر المنت کف فر قابل مشاهده است، اطراف آن را تنها با دستمال نم دار تمیز کنید. خیس کردن المنت یا ریختن محلول روی اتصالات داخلی می تواند باعث خرابی یا ایجاد خطر برق گرفتگی شود.
دادن زمان به لکه ها
اجازه دهید خمیر جوش شیرین حداقل ۳۰ دقیقه روی چربی های معمولی بماند. برای لکه های خشک و سوخته می توانید آن را چند ساعت یا تا صبح روی سطوح باقی بگذارید؛ البته به شرطی که دفترچه راهنمای دستگاه استفاده از جوش شیرین روی پوشش داخلی را منع نکرده باشد.
در این مدت خمیر به تدریج تیره می شود که نشان می دهد چربی و آلودگی را به خود جذب کرده است. نیازی نیست سطح را بسابید یا خمیر بیشتری اضافه کنید.
پاک کردن فضای داخلی
خمیر نرم شده را با دستمال مرطوب جمع کنید. دستمال را چند بار با آب تمیز بشویید تا تمام چربی و جوش شیرین از روی دیواره ها برداشته شود. برای گوشه ها و شیارها می توانید از مسواک نرم یا کاردک پلاستیکی استفاده کنید.
اگر روی سطح آثار سفید جوش شیرین باقی مانده است، مقدار کمی سرکه سفید روی دستمال یا همان نقطه اسپری کنید. کف کردن ملایم طبیعی است و به جدا شدن باقی مانده جوش شیرین کمک می کند. در پایان، داخل فر را با یک دستمال مرطوب تمیز و سپس با دستمال خشک پاک کنید.
تمیز کردن المنت و فن
برای تمیز کردن المنت تنها از یک دستمال نرم و کمی نم دار استفاده کنید. دستمال نباید خیس باشد و آب نباید از آن چکه کند. مواد شوینده، جوش شیرین و سرکه را مستقیما روی المنت نریزید و از وارد کردن فشار به آن خودداری کنید.
اگر فر دارای فن گردش هوا است، سطح قابل دسترس اطراف فن را با دستمال نم دار پاک کنید. قاب فن را فقط زمانی باز کنید که روش انجام آن در دفترچه دستگاه توضیح داده شده باشد. باز کردن خودسرانه قاب ممکن است به پره ها، موتور یا سیم کشی فر آسیب برساند.
پاک کردن شیشه در فر
برای تمیز کردن شیشه در فر، ابتدا یک دستمال آغشته به آب گرم و مایع ظرفشویی روی آن بکشید. اگر چربی ها پاک نشدند، لایه نازکی از خمیر جوش شیرین روی شیشه بمالید و پس از ۲۰ تا ۳۰ دقیقه با اسفنج نرم پاک کنید.
از سیم ظرفشویی، پودرهای ساینده و کارد فلزی استفاده نکنید؛ زیرا ممکن است روی شیشه خط بیندازند. همچنین وقتی شیشه داغ است، آب سرد یا مواد شوینده روی آن نریزید؛ چون تغییر ناگهانی دما خطر ترک خوردن شیشه را افزایش می دهد.
تمیز کردن لبه و لاستیک در
لاستیک یا نوار دور در فر نقش مهمی در جلوگیری از خروج حرارت دارد. این قسمت را با دستمال نرم آغشته به آب ولرم و مقدار بسیار کمی مایع ظرفشویی پاک کنید. نوار را نکشید و آن را با برس زبر، سرکه غلیظ یا مواد سفید کننده نشویید.
پس از پاک شدن چربی، یک دستمال مرطوب روی نوار بکشید و سپس آن را خشک کنید. اگر این قسمت پاره، شل یا از جای خود خارج شده باشد، بهتر است پیش از استفاده مجدد از فر تعویض شود. روش کار تا حدودی شبیه تمیز کردن لاستیک دور یخچال است؛ با این تفاوت که نوار فر در معرض حرارت بیشتری قرار دارد و باید با احتیاط بیشتری تمیز شود.
تمیز کردن بدنه و صفحه کنترل
بدنه بیرونی فر را با دستمال نرم و محلول رقیق آب و مایع ظرفشویی پاک کنید. برای بدنه استیل، دستمال را در جهت خطوط سطح حرکت دهید تا رد آن کمتر دیده شود. در پایان یک دستمال خشک روی بدنه بکشید.
مواد شوینده را مستقیما روی صفحه کنترل اسپری نکنید. ابتدا مقدار کمی از محلول را روی دستمال بزنید و سپس دکمه ها و اطراف نمایشگر را پاک کنید. نفوذ رطوبت به پشت صفحه کنترل می تواند باعث اختلال در عملکرد دستگاه شود.
خشک کردن و روشن کردن فر
پیش از قرار دادن سینی و توری، تمام قسمت های داخلی فر را با دستمال خشک کنید. در فر را برای ۳۰ تا ۶۰ دقیقه باز بگذارید تا رطوبت باقی مانده خارج شود. سپس قطعات خشک را سر جای خود قرار دهید و دستگاه را به برق وصل کنید.
اگر مطمئن هستید هیچ ماده شوینده ای داخل فر باقی نمانده است، می توانید فر خالی را حدود ۱۰ دقیقه با دمای ۱۰۰ درجه سانتیگراد روشن کنید. وجود دود، بوی سیم سوخته یا صدای غیرعادی طبیعی نیست؛ در چنین شرایطی فر را خاموش کرده و از تعمیرکار کمک بگیرید.

تمیز کردن چربی سوخته فر برقی
برای چربی های قدیمی، یک دستمال را با آب گرم مرطوب کنید و حدود ۱۰ دقیقه روی لکه قرار دهید. پس از نرم شدن لکه، خمیر غلیظ جوش شیرین را روی آن بمالید و چند ساعت صبر کنید. در ادامه آلودگی را با کاردک پلاستیکی و اسفنج نرم جدا کنید.
ممکن است لکه های ضخیم با یک بار تمیز کردن کاملا پاک نشوند. در این صورت بهتر است همین روش را دوباره تکرار کنید و از سابیدن شدید سطح بپرهیزید. استفاده از سیم ظرفشویی شاید لکه را زودتر پاک کند، اما احتمال خراشیدن لعاب و چسبیدن بیشتر چربی در دفعات بعد را افزایش می دهد.
تمیز کردن فر برقی با قابلیت خود تمیز شونده
بعضی فرهای برقی دارای برنامه خود تمیز شونده هستند. در این برنامه، دستگاه با حرارت بسیار بالا باقی مانده غذا و چربی را به خاکستر تبدیل می کند. پیش از فعال کردن برنامه باید سینی ها، توری ها و خرده های درشت غذا را بیرون بیاورید و دستور شرکت سازنده را به طور کامل بخوانید.
هنگام اجرای برنامه، فضای آشپزخانه را تهویه کنید و کودکان و حیوانات خانگی را از اطراف فر دور نگه دارید. پس از پایان کار نیز تا خنک شدن کامل دستگاه، در فر را باز نکنید. خاکستر باقی مانده را می توان با یک دستمال مرطوب جمع کرد.
اگر در آشپزخانه چربی و بوی غذا باقی می ماند، علاوه بر فر باید تمیز کردن هود آشپزخانه و فیلترهای آن را نیز جدی بگیرید. هود چرب نمی تواند بخار و ذرات چربی را به خوبی از محیط خارج کند.

نکات مهم تمیز کردن فر برقی
استفاده نکردن از وایتکس
وایتکس برای تمیز کردن فضای داخلی فر انتخاب مناسبی نیست. باقی ماندن مواد کلردار روی سطوحی که گرم می شوند می تواند بوی تند و بخار آزاردهنده ایجاد کند. شوینده های بسیار قوی، جرم گیر سرویس بهداشتی و لوله بازکن نیز نباید برای فر به کار بروند.
ترکیب نکردن شوینده ها
وایتکس را هرگز با سرکه، جوهر نمک، آمونیاک یا شوینده های دیگر مخلوط نکنید؛ زیرا ممکن است گازهای بسیار خطرناکی تولید شود. برای نظافت فر یک روش را انتخاب کنید و پیش از استفاده از ماده دیگر، سطح را کاملا پاک کنید.
تمیز کردن لکه های تازه
بهترین زمان پاک کردن لکه، پس از سرد شدن فر و پیش از سوختن دوباره آن است. لکه تازه معمولا با دستمال نم دار و مقدار کمی مایع ظرفشویی پاک می شود. باقی ماندن چربی در فر باعث می شود هر بار که دستگاه گرم می شود، لکه تیره تر و پاک کردن آن سخت تر شود.
جلوگیری از ایجاد دود
چربی یا تکه غذایی که روی کف و المنت فر افتاده باشد، هنگام روشن شدن دستگاه دود می کند. اگر فر دود می کند، ابتدا آن را خاموش کنید و پس از سرد شدن کامل، کف دستگاه و اطراف المنت را بررسی کنید. فویل آلومینیومی را مستقیما روی کف فر قرار ندهید؛ زیرا ممکن است گردش حرارت را مختل کند و به پوشش یا المنت آسیب بزند.
استفاده از شوینده مخصوص فر
اگر از اسپری مخصوص فر استفاده می کنید، مطمئن شوید برای مدل دستگاه و جنس پوشش داخلی آن مناسب است. دستور روی بسته بندی را رعایت کنید، دستکش بپوشید و تهویه آشپزخانه را روشن نگه دارید. شوینده را روی المنت، فن، حسگر، نوار دور در و صفحه کنترل اسپری نکنید.
دفعات مناسب نظافت
لکه های تازه را بهتر است بعد از هر بار استفاده و پس از سرد شدن فر پاک کنید. نظافت کامل فضای داخلی، بسته به میزان استفاده، هر یک تا سه ماه یک بار مناسب است. اگر غذا سرریز شده یا داخل فر دود و بوی سوختگی ایجاد شده است، نظافت را به زمان دیگری موکول نکنید.
برطرف کردن بوی نامطبوع
پس از پاک شدن کامل مواد شوینده، یک ظرف نسوز حاوی آب و چند برش لیموترش را حدود ۲۰ دقیقه در فر با دمای ۱۲۰ درجه سانتیگراد قرار دهید. بخار ملایم می تواند بوی باقی مانده غذا را کمتر کند. این روش جای شستشوی فر را نمی گیرد و فقط باید روی دستگاه تمیز استفاده شود.
زمان مورد نیاز
تمیز کردن معمولی فر برقی حدود ۳۰ تا ۴۵ دقیقه زمان می برد. برای چربی های سوخته باید ۲ تا ۸ ساعت نیز برای نرم شدن لکه ها در نظر بگیرید. بخش زیادی از این مدت زمان انتظار است و به انجام کار مستقیم نیاز ندارد.
پرسش های متداول
خیر، نباید روی المنت آب یا مواد شوینده بریزید. پس از قطع برق و سرد شدن کامل دستگاه، سطح قابل دسترس المنت را با دستمال نرم و کمی نم دار پاک کنید. اگر مواد غذایی روی المنت سوخته و جدا نمی شود، از تعمیرکار یا خدمات شرکت سازنده کمک بگیرید.
باقی ماندن مایع ظرفشویی، اسپری شوینده، سرکه یا خمیر جوش شیرین می تواند هنگام گرم شدن بو ایجاد کند. داخل فر را چند بار با دستمال مرطوب پاک کرده و سپس کاملا خشک کنید. بوی پلاستیک، سیم سوخته یا دود شدید می تواند نشانه ایراد فنی باشد.
جوش شیرین برای بسیاری از سطوح لعابی قابل استفاده است، اما ممکن است برای بعضی پوشش های خود تمیز شونده یا پوشش های ویژه مناسب نباشد. پیش از استفاده، دفترچه راهنمای فر را بررسی کنید و خمیر را روی المنت، فن و حسگر دما نمالید.
اگر آلودگی بین دو لایه شیشه نفوذ کرده است، باز کردن در فر بدون آشنایی با ساختار دستگاه توصیه نمی شود. در بعضی مدل ها روش جدا کردن شیشه در دفترچه راهنما آمده است. در غیر این صورت بهتر است این کار را به تعمیرکار بسپارید تا شیشه، لولا و نوار دور در آسیب نبیند.
