
آش بلغور گندم یکی از آش های غلیظ و لعاب دار ایرانی است که با نخود، لوبیا چیتی، عدس و سبزی آش درست می شود.در این دستور، حبوبات و بلغور را با آب قلم یا آب گوشت می پزیم و در پایان کشک و نعناع داغ را به آش اضافه می کنیم.
مواد لازم آش بلغور گندم برای ۴ نفر
| مواد لازم | مقدار برای ۴ نفر |
|---|---|
| بلغور گندم | ۱ و نیم پیمانه |
| سبزی آش | ۵۰۰ گرم |
| نخود خشک | نصف پیمانه |
| لوبیا چیتی خشک | نصف پیمانه |
| عدس خشک | نصف پیمانه |
| آب برای پخت نخود و لوبیا | ۴ لیوان |
| آب قلم یا آب گوشت | ۴ پیمانه |
| پیاز داغ | ۴ قاشق غذاخوری |
| سیر داغ | ۱ قاشق غذاخوری |
| نعناع خشک | ۲ قاشق غذاخوری |
| کشک | نصف پیمانه |
| روغن | کمی برای درست کردن نعناع داغ |
| زردچوبه و فلفل سیاه | به مقدار دلخواه |
| نمک | در صورت نیاز، پس از اضافه کردن کشک |
اگر به جای بلغور، گندم پوست کنده دارید، مقدار مواد و روش پخت آن را در دستور طرز تهیه آش گندم یزدی ببینید.
زمان پخت و کالری آش بلغور گندم
| مورد | مقدار تقریبی |
|---|---|
| خیساندن نخود و لوبیا چیتی | ۸ تا ۱۲ ساعت، از شب قبل |
| آماده سازی مواد | ۱۵ تا ۲۰ دقیقه |
| پخت و جا افتادن آش | ۱ ساعت و ۵۰ دقیقه تا ۲ ساعت و ۱۰ دقیقه |
| زمان کل پخت | حدود ۲ ساعت تا ۲ ساعت و ۲۰ دقیقه |
| مقدار آش | برای ۴ نفر |
| کالری برای هر نفر | حدود ۵۶۰ تا ۶۶۰ کیلوکالری |
خلاصه طرز تهیه آش بلغور گندم
نخود و لوبیای خیس خورده را بپزید تا کمی نرم شوند. سپس عدس، بلغور، آب قلم و مقداری از پیاز داغ و سیر داغ را اضافه کنید. پس از پخت حبوبات و بلغور، سبزی آش را داخل قابلمه بریزید. اجازه دهید آش با حرارت ملایم بپزد و لعاب بیندازد. در پایان، نعناع داغ و کشک را اضافه کنید و پس از چشیدن آش، در صورت نیاز کمی نمک بریزید.

مراحل پخت آش بلغور گندم
مرحله اول: خیساندن نخود و لوبیا
نخود و لوبیا چیتی را پاک کنید و بشویید. سپس آنها را از شب قبل در یک کاسه آب خیس کنید. روز بعد، آب حبوبات را دور بریزید و نخود و لوبیا را آبکشی کنید.
مرحله دوم: پخت نخود و لوبیا
نخود و لوبیای خیس خورده را داخل قابلمه بریزید و ۴ لیوان آب تازه به آنها اضافه کنید. قابلمه را روی حرارت قرار دهید تا آب به جوش بیاید. سپس حرارت را کم کنید و اجازه دهید حبوبات به آرامی بپزند.
پس از حدود یک ساعت، یک دانه نخود و یک دانه لوبیا را امتحان کنید. اگر هنوز سفت بودند، پخت را ادامه دهید. وقتی حبوبات نیم پز و کمی نرم شدند، می توانید عدس و بلغور را اضافه کنید.
مرحله سوم: اضافه کردن عدس و بلغور
عدس و بلغور گندم را جداگانه بشویید و همراه آب قلم یا آب گوشت داخل قابلمه بریزید. ۲ قاشق غذاخوری پیاز داغ و نصف سیر داغ را نیز اضافه کنید.
حرارت زیر قابلمه باید ملایم باشد و هر چند دقیقه یک بار آش را از ته قابلمه هم بزنید تا بلغور ته نگیرد. پس از حدود ۳۰ دقیقه، بلغور، عدس، نخود و لوبیا را بررسی کنید. اگر مواد هنوز سفت بودند، اجازه دهید مدت بیشتری بپزند.
مرحله چهارم: اضافه کردن سبزی آش
سبزی آش را پاک کنید، بشویید و کمی درشت خرد کنید. وقتی حبوبات و بلغور نرم شدند، سبزی را داخل قابلمه بریزید و هم بزنید.
در قابلمه را باز بگذارید و اجازه دهید سبزی با حرارت ملایم بپزد. در این مدت، آش را گاهی از ته قابلمه هم بزنید تا بلغور ته نگیرد و آش به تدریج غلیظ و لعاب دار شود.
مرحله پنجم: درست کردن نعناع داغ
هنگام پخت سبزی، کمی روغن داخل یک تابه کوچک بریزید و روی حرارت ملایم قرار دهید. نعناع خشک را به روغن اضافه کنید و حدود ۳۰ ثانیه تفت دهید.
همین که عطر نعناع بلند شد، تابه را از روی حرارت بردارید. نعناع خشک خیلی زود می سوزد و تلخ می شود، بنابراین آن را بیش از اندازه تفت ندهید. نصف نعناع داغ را داخل آش بریزید و بقیه را برای تزیین نگه دارید.
مرحله ششم: اضافه کردن کشک
وقتی حبوبات کاملا پختند و آش لعاب انداخت، زردچوبه و فلفل سیاه را اضافه کنید. کمی از کشک را برای تزیین کنار بگذارید. بقیه کشک را با چند قاشق از مایع آش مخلوط کنید تا رقیق و یکدست شود، سپس آن را داخل قابلمه بریزید و آش را هم بزنید.
از آنجا که میزان شوری کشک ها با هم فرق دارد، آش را پس از اضافه کردن کشک بچشید و فقط در صورت نیاز به آن نمک بزنید.
مرحله هفتم: جا افتادن و سرو آش
پس از اضافه کردن کشک، اجازه دهید آش چند دقیقه دیگر روی حرارت ملایم بماند تا مزه مواد با هم ترکیب شود. آش آماده باید غلیظ و لعاب دار باشد، اما نباید آن قدر سفت شود که پس از کمی خنک شدن حالت خمیری پیدا کند.
در پایان آش را داخل کاسه بریزید و روی آن را با کشک، پیاز داغ، سیر داغ و نعناع داغ باقی مانده تزیین کنید.

نکات پخت آش بلغور گندم
تنظیم غلظت آش
بلغور در زمان پخت و حتی پس از خاموش کردن حرارت، بخشی از آب آش را جذب می کند. اگر پیش از پخت کامل بلغور، آش بیش از اندازه غلیظ شد، کمی آب جوش به آن اضافه کنید و پخت را ادامه دهید.
اگر تمام مواد پخته اند اما آش هنوز رقیق است، در قابلمه را باز بگذارید و اجازه دهید آش چند دقیقه دیگر با حرارت ملایم بجوشد تا آب اضافی آن کم شود. در این مدت آش را مرتب هم بزنید تا ته نگیرد.
جلوگیری از ته گرفتن بلغور
پس از اضافه کردن بلغور، احتمال ته گرفتن آش بیشتر می شود. حرارت باید ملایم باشد و هر چند دقیقه یک بار با ملاقه آش را از کف قابلمه هم بزنید. اگر آش غلیظ شده است، فاصله هم زدن ها را کمتر کنید.
اضافه کردن نمک
نمک را پیش از اضافه کردن کشک اضافه نکنید، زیرا کشک معمولا مقداری نمک دارد. ابتدا کشک را داخل آش بریزید، سپس آش را بچشید و در صورت نیاز کمی نمک اضافه کنید.

پخت آش با جو پوست کنده
اگر به جای بلغور گندم، جو پوست کنده دارید، زمان خیساندن و روش پخت آن متفاوت است. برای پخت آش با جو، دستور طرز تهیه آش جو را ببینید.
استفاده از بلغور شیر
بلغور شیر با بلغور گندم معمولی تفاوت دارد و برای پخت یک آش محلی خراسانی استفاده می شود. اگر این ماده را در خانه دارید، روش استفاده از آن در دستور طرز تهیه آش بلغور شیر خراسانی توضیح داده شده است.
