تمیز کردن ظروف روحی سیاه شده زمانی نتیجه خوبی می دهد که روش مناسب آلومینیوم را انتخاب کنید. قابلمه و ظروف روحی ممکن است به مرور زمان بر اثر حرارت زیاد، سوختن غذا، چربی، رسوب آب یا واکنش سطح آلومینیوم تیره و کدر شوند. برای برطرف کردن این سیاهی همیشه به سیم ظرفشویی و مواد قوی نیاز نیست و در بسیاری از موارد می توان با آب گرم، مایع ظرفشویی و مقدار کمی ماده اسیدی ملایم، ظاهر ظرف را بهتر کرد.
نکته مهم این است که ظرف روحی با استیل، مس و ظروف دارای روکش تفاوت دارد. بعضی روش های رایج نظافت می توانند آلومینیوم را کدرتر کنند یا روی آن خط بیندازند. بنابراین قبل از شروع، ابتدا مشخص کنید سیاهی داخل ظرف است، پشت قابلمه بر اثر شعله تیره شده یا با یک لایه غذای سوخته روبرو هستید.
وسایل لازم برای تمیز کردن ظروف روحی
| وسایل و مواد لازم | کاربرد |
|---|---|
| مایع ظرفشویی | پاک کردن چربی و آلودگی سطحی |
| آب گرم | نرم کردن لکه ها و باقی مانده غذا |
| اسفنج نرم یا اسکاج غیر زبر | تمیز کردن ظرف بدون ایجاد خط و خش |
| لیموترش یا آبلیمو | کمک به برطرف کردن تیرگی داخل ظرف |
| سرکه سفید رقیق | کمک به تمیز کردن لکه ها و تیرگی های مقاوم |
| قاشق یا کفگیر چوبی | جدا کردن مواد چسبیده بدون خراش دادن ظرف |
| دستمال نرم و خشک | خشک کردن ظرف و جلوگیری از باقی ماندن لکه آب |
از سیم ظرفشویی زبر، چاقو، کاردک فلزی و پاک کننده های بسیار قوی تا جای ممکن استفاده نکنید؛ زیرا سطح آلومینیوم نسبتا نرم است و به راحتی خش می افتد.
روش تمیز کردن ظروف روحی سیاه شده
شستن اولیه ظرف
ابتدا ظرف را با آب گرم و مایع ظرفشویی بشویید تا روغن، چربی و باقی مانده غذا از سطح آن پاک شود. اگر مقداری غذا به کف ظرف چسبیده است، داخل آن آب گرم و چند قطره مایع ظرفشویی بریزید و اجازه دهید حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه بماند.
بعد از نرم شدن مواد، آن ها را با اسفنج یا کفگیر چوبی جدا کنید. اگر سوختگی شدید است، روش تمیز کردن قابلمه سوخته باید با توجه به جنس قابلمه انتخاب شود؛ چون موادی که برای استیل مناسب هستند الزاما برای ظرف روحی مناسب نیستند.
جوشاندن آب و لیمو
برای تیرگی داخل قابلمه روحی می توانید ظرف را تا قسمتی که سیاه شده است با آب پر کنید. سپس به ازای هر یک لیتر آب، حدود ۲ تا ۳ قاشق غذاخوری آبلیمو اضافه کنید.
قابلمه را روی حرارت قرار دهید تا آب به جوش بیاید. بعد از جوش آمدن، حرارت را کمتر کنید و اجازه دهید محلول حدود ۱۰ دقیقه داخل ظرف بجوشد. سپس شعله را خاموش کنید و صبر کنید ظرف کمی خنک شود.
در پایان آب را دور بریزید و ظرف را با مایع ظرفشویی و اسفنج نرم بشویید. اگر تیرگی کاملا از بین نرفته بود، به جای ساییدن شدید می توانید این کار را یک بار دیگر تکرار کنید.
استفاده از سرکه رقیق
اگر آبلیمو در دسترس ندارید، مقدار کمی سرکه سفید رقیق شده نیز می تواند برای تیرگی سطح آلومینیوم استفاده شود. داخل ظرف آب بریزید و مقدار کمی سرکه به آن اضافه کنید، سپس محلول را برای چند دقیقه بجوشانید.
استفاده طولانی مدت یا غلیظ از مواد اسیدی توصیه نمی شود. بعد از پایان کار نیز ظرف را کاملا با آب و مایع ظرفشویی بشویید و خشک کنید.
تمیز کردن لکه های باقی مانده
بعد از جوشاندن محلول، زمانی که ظرف خنک شد، لکه های باقی مانده را با قسمت نرم اسفنج تمیز کنید. معمولا در این مرحله تیرگی نرم تر شده و نیازی به فشار زیاد نیست.
اگر لکه به دلیل سوختگی ضخیم غذا ایجاد شده است، بهتر است چند مرتبه خیساندن و شستشوی ملایم را تکرار کنید. خراشیدن لایه سوخته با چاقو یا ابزار فلزی ممکن است لکه را از بین ببرد، اما روی آلومینیوم خط های دائمی ایجاد می کند.
تمیز کردن سیاهی پشت قابلمه روحی
اگر داخل ظرف تمیز است و فقط قسمت بیرونی آن بر اثر شعله گاز و چربی سیاه شده، روش کار کمی متفاوت است. ابتدا پشت قابلمه را با آب گرم و مایع ظرفشویی بشویید تا چربی سطحی جدا شود.
در صورتی که لایه چربی قدیمی و دوده روی سطح باقی مانده است، ظرف را مدتی در آب گرم و مایع ظرفشویی قرار دهید و سپس با اسکاج غیر زبر تمیز کنید. برای لکه های بسیار قدیمی بهتر است روش مخصوص تمیز کردن پشت قابلمه را به کار ببرید تا بدون آسیب زدن به بدنه، لایه های چربی و دوده به تدریج جدا شوند.
از سیم ظرفشویی استفاده کنیم؟
سیم ظرفشویی می تواند سیاهی را سریع تر پاک کند، اما سطح ظرف روحی را نیز خط می اندازد. این خط ها به خصوص روی ظروف نو و براق کاملا مشخص می شوند.
اگر ظاهر ظرف برایتان مهم است، یک اسفنج زبر مخصوص ظروف که فلزی نباشد انتخاب کنید و کار را به صورت تدریجی انجام دهید.
چرا ظروف روحی سیاه می شوند؟
حرارت بسیار زیاد
قرار گرفتن قابلمه خالی روی شعله یا استفاده مداوم از حرارت زیاد می تواند باعث تغییر ظاهر سطح آلومینیوم شود. برای جلوگیری از این مشکل بهتر است ظرف خالی را مدت طولانی روی شعله نگذارید.
سوختن و چسبیدن غذا
سوختن برنج، خورش، شیر و سایر مواد غذایی می تواند یک لایه تیره در کف ظرف ایجاد کند. هرچه این لایه مدت بیشتری روی قابلمه باقی بماند، پاک کردن آن دشوارتر می شود.
بهتر است بعد از خنک شدن ظرف، آب گرم داخل آن بریزید تا غذای سوخته فرصت خشک و سخت شدن پیدا نکند.
مواد شوینده نامناسب
برخی شوینده های قوی و به خصوص مواد بسیار قلیایی می توانند ظاهر آلومینیوم را تغییر دهند. به همین دلیل ماده ای که برای تمیز کردن ظروف استیل سوخته مناسب است نباید بدون بررسی روی ظروف روحی استفاده شود.
شستشو در ماشین ظرفشویی
بعضی ظروف آلومینیومی بعد از شستشو در ماشین ظرفشویی تیره یا کدر می شوند. شوینده های ماشین ظرفشویی معمولا شرایط متفاوتی نسبت به مایع ظرفشویی دستی دارند و می توانند ظاهر آلومینیوم بدون روکش را تغییر دهند.
اگر سازنده ظرف شستشو در ماشین ظرفشویی را توصیه نکرده است، شستشوی دستی انتخاب مطمئن تری خواهد بود.
آیا جوش شیرین برای ظروف روحی مناسب است؟
جوش شیرین یکی از مواد پرکاربرد در ترفندهای خانه داری است، اما برای آلومینیوم بهترین انتخاب برای استفاده مداوم یا غلیظ نیست. محیط قلیایی می تواند با سطح آلومینیوم واکنش داشته باشد و در بعضی شرایط باعث کدر یا تیره شدن آن شود.
به همین دلیل برای ظرف روحی بهتر است ابتدا از آب گرم، مایع ظرفشویی و در صورت نیاز مقدار کنترل شده ای آبلیمو یا سرکه رقیق استفاده کنید.
چه موادی را روی ظروف روحی استفاده نکنیم؟
سفیدکننده های کلردار
استفاده از سفیدکننده های کلردار برای برق انداختن ظروف آلومینیومی توصیه نمی شود. این مواد می توانند به سطح فلز آسیب بزنند و برای برطرف کردن سیاهی ظرف نیز انتخاب مناسبی نیستند.
همچنین سفیدکننده را هرگز با سرکه، مواد اسیدی یا آمونیاک ترکیب نکنید؛ زیرا ممکن است گازهای بسیار خطرناک ایجاد شود.
پاک کننده های بسیار قوی
استفاده از جرم گیرهای قوی، مواد قلیایی غلیظ و شوینده هایی که برای آلومینیوم طراحی نشده اند ممکن است لکه، خوردگی یا تغییر رنگ ایجاد کند.
ابزار فلزی تیز
چاقو، کاردک فلزی و سیم های بسیار زبر می توانند روی ظرف شیار ایجاد کنند. این روش شاید لکه را سریع تر بردارد، اما ظاهر ظرف را خراب می کند.
آیا می توان ظرف روحی را مثل مس تمیز کرد؟
خیر. روش نظافت هر فلز باید متناسب با جنس آن انتخاب شود. برای مثال بعضی روش های سفید کردن ظروف مسی با هدف پاک کردن تیرگی سطح مس انجام می شوند و استفاده همان مواد و همان غلظت روی آلومینیوم لزوما نتیجه مشابهی ندارد.
اگر جنس ظرف را نمی دانید، قبل از استفاده از مواد خانگی یا شوینده های قوی ابتدا آن را مشخص کنید.
چگونه از دوباره سیاه شدن ظروف روحی جلوگیری کنیم؟
برای کاهش سیاهی و کدر شدن ظروف روحی، شعله را متناسب با اندازه کف قابلمه تنظیم کنید. اگر شعله از اطراف ظرف بیرون بزند، قسمت خارجی قابلمه سریع تر دوده می گیرد و سیاه می شود.
همچنین اجازه ندهید چربی پشت ظرف برای مدت طولانی باقی بماند. تمیز کردن چربی تازه بسیار راحت تر از لایه چربی سوخته و قدیمی است. بعد از شستشو نیز ظرف را با دستمال خشک کنید تا لکه های آب روی سطح آن کمتر باقی بمانند.
بهترین روش برای ظروف روحی خیلی سیاه چیست؟
اگر ظرف بسیار سیاه شده است، بهتر است به جای استفاده یکباره از مواد قوی، نظافت را در چند مرحله انجام دهید. ابتدا ظرف را با آب گرم و مایع ظرفشویی خیس کنید، سپس رسوبات و سوختگی های نرم شده را بردارید. برای تیرگی داخل ظرف نیز می توانید آب و مقدار کمی آبلیمو را چند دقیقه بجوشانید.
این روش شاید نسبت به ساییدن شدید زمان بیشتری ببرد، اما احتمال خش افتادن و آسیب دیدن سطح ظرف کمتر است.
جمع بندی
برای تمیز کردن ظروف روحی سیاه شده، اولین انتخاب باید شستشوی ملایم با آب گرم و مایع ظرفشویی باشد. برای تیرگی داخل ظرف می توان از جوشاندن کوتاه مدت آب و آبلیمو استفاده کرد و برای دوده و چربی پشت قابلمه، خیساندن و تمیز کردن تدریجی با اسفنج غیر فلزی مناسب تر است. از مواد بسیار قوی، سفیدکننده، شوینده های قلیایی غلیظ و ابزار فلزی زبر دوری کنید تا ظرف علاوه بر تمیز شدن، خش و آسیب سطحی نبیند.