تمیز کردن کولر آبی؛ آموزش کامل شستشو، رسوب زدایی و سرویس کولر

تمیز کردن کولر آبی پیش از شروع فصل گرما، تاثیر زیادی بر کیفیت باد، میزان خنکی و عملکرد درست دستگاه دارد. گرد و خاک، رسوبات آب، لجن کف تشتک و شوره های روی پوشال باعث می شوند آب به شکل یکنواخت جریان پیدا نکند و هوای خروجی کولر بوی نامطبوع بگیرد. اگر این آلودگی ها برای مدت طولانی باقی بمانند، احتمال زنگ زدگی بدنه، مسدود شدن شلنگ ها و فشار آمدن به پمپ نیز بیشتر می شود.

برای نظافت کولر لازم نیست تمام قطعات آن را باز کنید. کافی است برق و آب دستگاه را قطع کرده، آب قدیمی را تخلیه کنید و بخش هایی مانند تشتک، بدنه داخلی، پوشال، ناودانی، پمپ و شناور را به ترتیب بررسی و تمیز کنید. در ادامه تمام مراحل تمیز کردن و سرویس اولیه کولر آبی را توضیح می دهیم.

هر چند وقت یک بار کولر آبی را تمیز کنیم؟

کولر آبی باید حداقل سالی یک بار و پیش از اولین استفاده در فصل گرما کاملا تمیز شود. اگر کولر در منطقه ای پرگرد و خاک قرار دارد یا آب مصرفی آن سخت و دارای املاح زیادی است، بهتر است در میانه تابستان نیز تشتک، پوشال ها و مسیر توزیع آب بررسی شوند.

نظافت دوره ای با سرویس فنی تفاوت دارد. هنگام سرویس فنی باید وضعیت تسمه، یاتاقان، موتور، پمپ و سیم کشی نیز کنترل شود. اگر تجربه کار با قطعات برقی یا مکانیکی کولر را ندارید، بررسی و تعمیر این قسمت ها را به سرویس کار بسپارید.

وسایل لازم برای تمیز کردن کولر آبی

نکات ایمنی پیش از شروع کار

قبل از باز کردن دریچه کولر، کلید کولر را خاموش کنید و فیوز مربوط به آن را نیز قطع کنید. تنها خاموش کردن کلید داخل خانه کافی نیست؛ زیرا ممکن است شخص دیگری هنگام کار، کولر را روشن کند. اگر محل نصب کولر روی پشت بام یا ارتفاع است، از کفش مناسب استفاده کنید و در روز بارانی یا هنگام وزش باد شدید سراغ کولر نروید.

شیر ورودی آب را ببندید و مطمئن شوید جریان برق کاملا قطع شده است. موتور، جعبه برق، خازن و محل اتصالات سیم ها نباید خیس شوند. همچنین برای جلوگیری از آسیب دیدن پوشش گالوانیزه بدنه، از اسید، جوهر نمک، سفیدکننده غلیظ، سیم ظرفشویی و برس فلزی استفاده نکنید.

مراحل تمیز کردن کولر آبی

باز کردن دریچه های کولر

ابتدا دریچه های کناری را با احتیاط از جای خود خارج کنید. دریچه های دارای پوشال ممکن است سنگین باشند؛ بنابراین آن ها را با هر دو دست بگیرید و روی سطحی صاف قرار دهید. هنگام باز کردن دریچه ها مراقب لبه های تیز فلزی باشید.

پس از برداشتن دریچه ها، داخل کولر را بررسی کنید. وجود لجن، رسوب سفید، زنگ زدگی، ترک خوردگی شلنگ ها، شل شدن تسمه یا جمع شدن آب آلوده در تشتک نشان می دهد دستگاه به نظافت و بررسی بیشتری نیاز دارد.

تخلیه آب قدیمی تشتک

درپوش تخلیه کف کولر را باز کنید تا آب باقی مانده خارج شود. اگر خروجی مسدود شده است، ابتدا گل و لجن اطراف آن را با دستکش جمع کنید. آب را به شکلی هدایت کنید که روی سیم برق، دیوار ساختمان یا تجهیزات پشت بام نریزد.

ماندن آب کهنه در کولر می تواند باعث ایجاد بوی نامطبوع، رشد جلبک و افزایش خوردگی شود. به همین دلیل بهتر است هنگام پایان فصل استفاده نیز آب تشتک تخلیه و شیر ورودی بسته شود.

جمع کردن گرد و خاک خشک

قبل از شستشو، گرد و خاک، تکه های پوشال و رسوبات جدا شده را با جارو جمع کنید. برای این کار می توان از جاروبرقی نیز استفاده کرد، اما محیط داخلی کولر باید خشک باشد. برداشتن آلودگی های خشک باعث می شود هنگام شستشو، گل کمتری در تشتک تشکیل شود و مسیر تخلیه مسدود نشود.

شستن کف و دیواره داخلی

مقداری آب ولرم و چند قطره مایع ظرفشویی ملایم را مخلوط کنید. محلول را با اسفنج یا برس پلاستیکی روی تشتک و دیواره های داخلی بکشید. تمرکز اصلی باید روی گوشه ها، اطراف شناور، محل تخلیه و نقاطی باشد که لایه های لجن یا رسوب در آن ها جمع شده اند.

پس از جدا شدن آلودگی ها، کف کولر را با مقدار کنترل شده ای آب بشویید. شلنگ آب را مستقیما به سمت موتور، پمپ، سیم کشی و جعبه برق نگیرید. در پایان مطمئن شوید آب کثیف کاملا از خروجی خارج شده است.

پاک کردن شوره و رسوبات

برای جرم گیری کولر آبی ابتدا رسوبات سست را با برس پلاستیکی جدا کنید. اگر بخش کوچکی از تشتک همچنان رسوب دارد، می توانید آن را با اسفنج مرطوب چند مرتبه پاک کنید. رسوب های ضخیم را با ابزار فلزی نتراشید؛ زیرا خراشیدن پوشش بدنه احتمال زنگ زدگی و سوراخ شدن تشتک را افزایش می دهد.

برای از بین بردن نمک کولر آبی نباید اسید یا جوهر نمک روی بدنه گالوانیزه بریزید. این مواد ممکن است رسوب را سریع حل کنند، اما هم زمان به لایه محافظ فلز نیز آسیب می رسانند. اگر رسوب به سطح چسبیده و با برس نرم جدا نمی شود، استفاده از رسوب زدای مخصوص کولر طبق دستور سازنده یا کمک گرفتن از سرویس کار، انتخاب مطمئن تری است.

تمیز کردن ناودانی و شلنگ های آب

در بالای هر دریچه کولر یک ناودانی وجود دارد که آب را روی پوشال پخش می کند. سوراخ های ناودانی را بررسی کنید و رسوبات سست را با برس نرم یا یک خلال چوبی خارج کنید. از میخ، پیچ گوشتی و ابزار فلزی تیز برای باز کردن این سوراخ ها استفاده نکنید؛ زیرا ممکن است مسیر خروج آب را گشاد یا بدشکل کنند.

شلنگ های رابط را نیز از نظر گرفتگی، ترک خوردگی و خشکی بررسی کنید. اگر شلنگ فرسوده شده یا از محل اتصال نشتی دارد، بهتر است تعویض شود. پس از راه اندازی کولر باید آب از تمام بخش های ناودانی به شکل تقریبا یکنواخت روی پوشال بریزد.

بررسی و شستن پوشال ها

اگر پوشال ها سالم، بدون بوی بد و دارای رسوب کمی هستند، گرد و خاک سطحی آن ها را با تکان دادن ملایم و جریان کم آب جدا کنید. شستشو باید از سمت داخل دریچه به بیرون انجام شود تا آلودگی ها بیشتر وارد بافت پوشال نشوند. فشار زیاد آب می تواند نظم و تراکم پوشال را خراب کند.

پوشال سیاه شده، پوسیده، بدبو، تغییر شکل داده یا دارای رسوب سنگین باید تعویض شود. پوشال نو را متناسب با اندازه دریچه بخرید و آن را به شکل یکنواخت زیر توری و بست ها قرار دهید. بخش های خالی یا بیش از حد متراکم باعث عبور نامتعادل هوا و کاهش خنکی می شوند.

پدهای سلولزی را نباید مانند پوشال معمولی با فشار آب یا برس زبر شست. ابتدا دستور سازنده پد را بررسی کنید. اگر کانال های پد مسدود، خرد یا بدبو شده اند، معمولا تعویض آن نتیجه بهتری از شستشوی شدید دارد.

تمیز کردن پمپ آب

پمپ را بدون اطمینان از قطع بودن برق لمس نکنید. توری یا صافی اطراف ورودی پمپ را جدا کرده و لجن و رسوب سطحی آن را با آب و برس نرم پاک کنید. دهانه ورودی باید باز باشد تا پمپ برای کشیدن آب تحت فشار قرار نگیرد.

باز کردن بدنه داخلی پمپ برای نظافت معمولی لازم نیست. اگر پمپ صدا می دهد، آب را بالا نمی فرستد، بیش از حد داغ می شود یا بوی سوختگی دارد، آن را روشن نکنید و از سرویس کار بخواهید دستگاه را بررسی کند.

بررسی شناور و سطح آب

شناور وظیفه دارد ورود آب به تشتک را کنترل کند. حرکت بازوی شناور باید روان باشد و شیر آن پس از رسیدن آب به سطح مناسب، جریان را قطع کند. رسوبات اطراف شناور را با دستمال مرطوب یا برس نرم پاک کنید.

سطح آب نباید آن قدر بالا باشد که از سرریز خارج شود یا به قطعات نامناسب برسد. از طرف دیگر، پایین بودن بیش از حد آب نیز باعث خشک کار کردن پمپ می شود. میزان مناسب آب با مدل کولر تفاوت دارد، اما در حالت معمول باید ورودی پمپ به خوبی زیر آب قرار بگیرد و آب از مسیر سرریز خارج نشود.

بررسی تسمه و قطعات متحرک

تسمه را از نظر پارگی، ترک، نخ نما شدن و شل بودن بررسی کنید. تسمه بسیار سفت به یاتاقان و موتور فشار وارد می کند و تسمه بیش از حد شل نیز باعث کاهش سرعت پروانه و ایجاد صدا می شود. تنظیم دقیق تسمه بهتر است توسط فرد آشنا با سرویس کولر انجام شود.

پروانه باید بدون گیر کردن حرکت کند و جسم خارجی داخل آن نباشد. برای تمیز کردن گرد و خاک روی موتور از دستمال خشک یا برس نرم استفاده کنید. هرگز موتور، خازن و اتصالات برقی را با آب نشویید.

بستن دریچه ها و آزمایش کولر

بعد از پایان شستشو، درپوش تخلیه را ببندید و دریچه ها را در جای خود قرار دهید. سپس شیر آب را باز کنید و چند دقیقه منتظر بمانید تا تشتک پر شود. در این مرحله اطراف شناور، شلنگ ها و کف کولر را از نظر نشتی بررسی کنید.

ابتدا فقط پمپ آب را روشن کنید و حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه صبر کنید تا پوشال ها کاملا خیس شوند. پخش آب روی هر سه دریچه را بررسی کنید. سپس موتور را روشن کنید و به صدا و لرزش دستگاه توجه داشته باشید. صدای کوبش، بوی سوختگی، لرزش شدید یا نچرخیدن پروانه نشانه ای است که باید کولر را خاموش و سرویس فنی کنید.

علت بوی بد کولر آبی بعد از روشن شدن

آب مانده، پوشال کپک زده، لجن تشتک و آلودگی کانال می توانند باعث ایجاد بوی نامطبوع شوند. برای رفع مشکل، آب قدیمی را تخلیه کنید، تشتک را بشویید و پوشال های بدبو را تعویض کنید. ریختن عطر، اسانس، سفیدکننده یا مواد شوینده قوی داخل آب کولر راه حل مناسبی نیست؛ زیرا این مواد همراه هوا وارد فضای خانه می شوند و ممکن است برای دستگاه یا افراد حساس مشکل ایجاد کنند.

اگر با وجود تمیز بودن کولر همچنان بوی نامطبوع احساس می شود، دهانه کانال، برزنت اتصال و فضای داخل کانال باید بررسی شوند. گاهی لاشه حشرات، گرد و خاک مرطوب یا ورود بوی نامطبوع از محیط اطراف کولر عامل اصلی مشکل است.

جلوگیری از رسوب گرفتن کولر آبی

برای کاهش رسوب، آب تشتک را در طول فصل به صورت دوره ای بررسی کنید و اجازه ندهید لایه ضخیمی از نمک و لجن در کف دستگاه تشکیل شود. شناور معیوب، گردش ضعیف آب و تبخیر مداوم آب بدون تخلیه دوره ای می توانند غلظت املاح را افزایش دهند.

استفاده از فیلتر یا تجهیزات کنترل رسوب باید بر اساس سختی آب، مدل کولر و توصیه سازنده انجام شود. هیچ وسیله ای نمی تواند تمام املاح آب را بدون نگهداری و تعویض دوره ای حذف کند. قرار دادن اجسام ناشناخته، مواد اسیدی یا ترکیبات خانگی داخل تشتک نیز ممکن است باعث خوردگی بدنه و آسیب دیدن پمپ شود.

راه های کاهش مصرف برق کولر

تمیز بودن پوشال ها، پخش یکنواخت آب، تنظیم درست تسمه و باز بودن مسیر هوا به کاهش مصرف برق کولر آبی کمک می کند. کولری که پوشال مسدود یا تسمه نامناسب دارد، برای ایجاد جریان هوای مطلوب تحت فشار بیشتری قرار می گیرد و خنکی کمتری تولید می کند.

برای استفاده بهینه، ابتدا پمپ را چند دقیقه روشن کنید و سپس موتور را به کار بیندازید. باز گذاشتن یک مسیر خروج هوا مانند پنجره در سمت مخالف کولر نیز ضروری است؛ زیرا کولر آبی برای خارج کردن هوای گرم و جایگزینی آن با هوای خنک به گردش هوا نیاز دارد. در ساعات خنک تر روز نیز معمولا دور کند برای حفظ دمای مناسب کافی است.

اشتباهات رایج هنگام شستن کولر

• شستن موتور و جعبه برق با شلنگ آب
• روشن کردن کولر پیش از بستن کامل دریچه ها
• تمیز کردن بدنه گالوانیزه با جوهر نمک یا اسید
• استفاده از برس سیمی و ایجاد خراش روی تشتک
• روشن کردن پمپ در تشتک خالی
• نصب دوباره پوشال پوسیده یا بدبو
• تنظیم بیش از حد سفت تسمه
• بی توجهی به نشتی شناور و شلنگ ها
• انجام کار روی پشت بام خیس یا در شرایط نامناسب جوی

چه زمانی باید از سرویس کار کمک بگیریم؟

اگر کف کولر سوراخ شده، بدنه زنگ زدگی عمیق دارد، موتور داغ می شود، پمپ کار نمی کند یا پروانه همراه با لرزش و صدای غیرعادی می چرخد، نظافت به تنهایی مشکل را برطرف نمی کند. همچنین تعمیر سیم کشی، تعویض خازن، تنظیم موتور و یاتاقان یا رفع اتصالی باید توسط فرد متخصص انجام شود.

جمع بندی

تمیز کردن کولر آبی را با قطع کامل برق و آب شروع کنید. ابتدا آب قدیمی و آلودگی های کف تشتک را خارج کرده و سپس ناودانی ها، شلنگ ها، پوشال، پمپ و شناور را بررسی کنید. از خیس کردن قطعات برقی و استفاده از اسید یا ابزار زبر روی بدنه خودداری کنید. پس از پایان کار نیز ابتدا جریان آب و پمپ و سپس عملکرد موتور را آزمایش کنید تا هرگونه نشتی، صدای غیرعادی یا اختلال در پخش آب پیش از استفاده روزانه مشخص شود.