تمیز کردن داخل یخچال فقط برای مرتب و زیبا شدن فضای آن نیست. خرده های غذا، مایعات ریخته شده، بسته بندی های آلوده و مواد غذایی فاسد می توانند باعث ایجاد لکه، بوی نامطبوع و آلودگی طبقات شوند. با یک نظافت اصولی می توان فضای داخلی یخچال را بدون استفاده از شوینده های قوی تمیز کرد و مواد غذایی را دوباره با نظم بیشتری در جای خود قرار داد.
بهتر است تمیزکاری کامل یخچال هر چند ماه یک بار انجام شود؛ اما لکه ها و مواد غذایی ریخته شده باید همان موقع پاک شوند. در ادامه، وسایل لازم و مراحل تمیز کردن بدنه داخلی، طبقات، کشوها، شیارها و لاستیک در یخچال را توضیح می دهیم.
وسایل لازم برای تمیز کردن یخچال
برای نظافت فضای داخلی یخچال به مواد پیچیده ای نیاز ندارید. شوینده های بسیار معطر یا قوی برای این کار مناسب نیستند؛ زیرا ممکن است رایحه آن ها در محیط بسته یخچال باقی بماند.
| وسایل و مواد لازم | کاربرد |
|---|---|
| دستمال میکروفایبر نرم | پاک کردن دیواره ها و خشک کردن سطوح |
| اسفنج نرم | شستشوی طبقات و کشوها |
| مایع ظرفشویی ملایم | پاک کردن چربی و لکه های مواد غذایی |
| آب ولرم | تهیه محلول تمیزکننده |
| جوش شیرین | کمک به پاک شدن بعضی لکه ها و بوهای ماندگار |
| مسواک نرم و تمیز | نظافت گوشه ها، شیارها و لاستیک در |
| حوله یا پارچه بزرگ | قرار دادن زیر یخچال و خشک کردن قطعات |
| کیسه زباله | دور ریختن مواد غذایی فاسد و بسته بندی های آلوده |
| دستکش نظافت | محافظت از دست ها هنگام تمیزکاری |
مراحل تمیز کردن داخل یخچال
آماده کردن یخچال
پیش از شروع کار، مواد غذایی را از یخچال خارج کنید. مواد حساس مانند گوشت، مرغ، ماهی، لبنیات و غذاهای پخته را داخل یخدان یا کیف عایق همراه با منبع سرما قرار دهید تا در مدت نظافت گرم نشوند. بهتر است این کار را زمانی انجام دهید که مواد غذایی کمتری در یخچال دارید.
اگر قرار است نظافت طول بکشد یا باید بخش های نزدیک لامپ و اجزای داخلی را تمیز کنید، یخچال را طبق دفترچه دستگاه خاموش کرده و دوشاخه را از پریز بیرون بکشید. برای نظافت سریع یک لکه کوچک، معمولا نیازی به تخلیه کامل یخچال نیست.
بررسی مواد غذایی
تاریخ مصرف و وضعیت تمام مواد غذایی را بررسی کنید. محصولاتی را که کپک زده اند، بوی غیرعادی دارند یا مدت زیادی از زمان نگهداری آن ها گذشته است، دور بریزید. میوه و سبزی خراب را نیز از محصولات سالم جدا کنید؛ زیرا رطوبت و فساد آن ها می تواند کشوی یخچال را آلوده و بدبو کند.
ظروفی را که در آن ها باز مانده یا مواد غذایی از کناره آن ها بیرون ریخته است، تمیز کنید. پیش از برگرداندن شیشه مربا، بطری سس، ظروف ترشی و سایر بسته بندی ها، کف و بدنه بیرونی آن ها را با دستمال مرطوب پاک کنید.
خارج کردن طبقات و کشوها
طبقات، جا تخم مرغی، کشوهای میوه و سبزی و قفسه های قابل جدا شدن در یخچال را بیرون بیاورید. برای جلوگیری از ترک خوردن شیشه، طبقه سرد را بلافاصله زیر آب داغ قرار ندهید. اجازه دهید چند دقیقه در دمای محیط بماند و سپس آن را با آب ولرم، اسفنج نرم و مقدار کمی مایع ظرفشویی بشویید.
قطعات شسته شده را آبکشی کنید و روی یک حوله تمیز قرار دهید تا کاملا خشک شوند. پیش از شستشو در ماشین ظرفشویی، حتما دفترچه راهنمای یخچال را بررسی کنید؛ زیرا همه طبقات و کشوها برای شستشو در ماشین مناسب نیستند.
پاک کردن خرده های غذا
قبل از استفاده از دستمال خیس، خرده های خشک غذا را از کف، گوشه ها و شیارهای یخچال جمع کنید. در صورت استفاده از جاروبرقی دستی، مراقب باشید سری دستگاه با دیواره یا قطعات حساس برخورد نکند. پاک کردن خرده ها در این مرحله مانع پخش شدن آن ها هنگام شستشو می شود.
شستن دیواره های داخلی
چند قطره مایع ظرفشویی ملایم را با آب ولرم مخلوط کنید. دستمال نرم را به محلول آغشته کرده و آب اضافی آن را بگیرید. تمیزکاری را از قسمت بالای یخچال آغاز کنید و به سمت پایین ادامه دهید تا آب کثیف دوباره روی بخش های تمیز نریزد.
سقف، دیواره ها، کف یخچال و قسمت زیر کشوها را با دقت پاک کنید. دستمال نباید آن قدر خیس باشد که آب وارد منافذ، چراغ یا قطعات الکتریکی شود. در پایان، یک دستمال تمیز و نم دار روی سطوح بکشید تا باقی مانده مایع ظرفشویی پاک شود.
پاک کردن لکه های خشک شده
برای لکه های چسبناک، ابتدا یک دستمال مرطوب و گرم را چند دقیقه روی محل قرار دهید تا لکه نرم شود. سپس آن را بدون فشار زیاد پاک کنید. برای لکه های مقاوم می توانید مقدار کمی جوش شیرین را با آب مخلوط کنید تا خمیری نرم به دست آید. خمیر را مدت کوتاهی روی لکه بگذارید و بعد با اسفنج نرم پاک کنید.
پیش از استفاده از جوش شیرین یا هر ماده دیگری، آن را روی بخش کوچکی از سطح امتحان کنید. برای کندن لکه از چاقو، سیم ظرفشویی و اجسام تیز استفاده نکنید؛ زیرا پوشش داخلی یخچال خراش می خورد.
تمیز کردن شیارها و گوشه ها
محل اتصال طبقات، گوشه کشوها و شیارهای باریک معمولا با دستمال معمولی به خوبی تمیز نمی شوند. یک مسواک نرم را به محلول آب ولرم و مایع ظرفشویی آغشته کنید و این قسمت ها را با فشار کم تمیز کنید. سپس آلودگی جدا شده را با دستمال مرطوب بردارید.
اگر سوراخ تخلیه آب در یخچال قابل مشاهده است، فقط طبق دستورالعمل سازنده آن را بررسی و تمیز کنید. فرو کردن اجسام تیز یا ریختن حجم زیادی آب داخل مسیر تخلیه ممکن است به دستگاه آسیب بزند.
نظافت لاستیک در یخچال
ذرات غذا، رطوبت و آلودگی ممکن است میان چین های لاستیک در جمع شوند. برای تمیز کردن لاستیک دور یخچال ابتدا با دستمال نم دار روی لاستیک بکشید. سپس شیارها را با مسواک نرم و محلول رقیق آب و مایع ظرفشویی تمیز کنید و در پایان کاملا خشک کنید.
از کشیدن شدید لاستیک یا استفاده از ابزار نوک تیز خودداری کنید. اگر لاستیک پاره، تغییر شکل داده یا به خوبی به بدنه نمی چسبد، ممکن است هوای گرم وارد یخچال شود. در چنین شرایطی باید لاستیک توسط فرد متخصص بررسی و در صورت نیاز تعویض شود.
خشک کردن فضای داخلی
پس از تمیزکاری، همه قسمت ها را با دستمال خشک پاک کنید. باقی ماندن رطوبت در گوشه ها و زیر کشوها می تواند زمینه ایجاد بوی نامطبوع یا کپک را فراهم کند. در یخچال خاموش را برای مدت کوتاهی باز بگذارید تا فضای داخلی کاملا خشک شود.
کشوها و طبقات را تنها زمانی سر جای خود قرار دهید که هیچ رطوبتی روی آن ها باقی نمانده باشد. پیش از روشن کردن دوباره دستگاه نیز مطمئن شوید اطراف اجزای داخلی خیس نیست.
چیدن دوباره مواد غذایی
مواد غذایی را بر اساس نوع و میزان مصرف مرتب کنید. غذاهای پخته و باقی مانده غذا را در ظروف تمیز و دربسته بگذارید. گوشت و مرغ خام باید در بسته بندی بدون نشتی و در بخش مناسبی که سازنده تعیین کرده نگهداری شوند تا مایعات آن ها روی مواد دیگر نریزد.
روی ظروف غذای خانگی تاریخ بزنید تا محتویات قدیمی در انتهای یخچال فراموش نشوند. همچنین فضای یخچال را بیش از اندازه پر نکنید؛ زیرا گردش مناسب هوای سرد برای حفظ دمای یکنواخت ضروری است.
روش از بین بردن بوی داخل یخچال
اگر پس از شستشو همچنان بوی نامطبوع وجود دارد، ابتدا منبع آن را پیدا کنید. یک ظرف غذای مانده، میوه خراب، مایع جمع شده زیر کشوها یا بسته بندی آلوده می تواند علت بو باشد. تا زمانی که منبع اصلی پاک نشود، استفاده از بوگیر نتیجه ماندگاری ندارد.
پس از خارج کردن عامل بو و شستن کامل سطوح، یخچال را خشک کنید. قرار دادن یک ظرف کوچک جوش شیرین در یخچال ممکن است به کاهش بعضی بوهای باقی مانده کمک کند؛ اما جای تمیزکاری را نمی گیرد. برای آشنایی با علت های مختلف بو و راهکار متناسب با هر کدام، مطلب از بین بردن بوی بد یخچال می تواند راهنمای کامل تری باشد.
از اسپری کردن عطر، خوشبوکننده هوا یا مواد بسیار معطر داخل یخچال خودداری کنید. این محصولات منبع آلودگی را برطرف نمی کنند و ممکن است بوی آن ها به مواد غذایی منتقل شود.
آیا باید داخل یخچال را ضدعفونی کرد؟
برای نظافت معمول، آب ولرم و مقدار کمی مایع ظرفشویی اغلب کافی است. اگر آب گوشت یا مرغ خام نشت کرده، ماده غذایی کپک زده روی سطح قرار داشته یا آلودگی خاصی ایجاد شده است، پس از تمیز کردن اولیه می توان از محصول ضدعفونی کننده سازگار با سطوح در تماس با مواد غذایی استفاده کرد. دستور مصرف، میزان رقیق سازی و نیاز به آبکشی باید دقیقا مطابق برچسب محصول باشد.
هیچ گاه سفیدکننده را با سرکه، جرم گیر، جوهر نمک، الکل یا آمونیاک مخلوط نکنید؛ زیرا ممکن است گازهای بسیار خطرناک تولید شود. همچنین پیش از استفاده از هر ضدعفونی کننده، سازگاری آن را با جنس فضای داخلی و توصیه سازنده یخچال بررسی کنید. رعایت همین نکات در ضدعفونی کردن آشپزخانه نیز اهمیت زیادی دارد.
تمیز کردن یخچال بدون خاموش کردن
برای پاک کردن یک لکه تازه یا نظافت سریع طبقات می توان یخچال را بدون خاموش کردن تمیز کرد. در این حالت، مواد همان طبقه را خارج کنید، دستمال را فقط کمی نم دار کنید و اجازه ندهید آب به چراغ، پنل یا منافذ داخلی برسد.
برای تمیزکاری کامل، خارج کردن تمام طبقات یا کار در نزدیکی بخش های الکتریکی، خاموش کردن دستگاه ایمن تر است. همچنین باز ماندن طولانی در یخچال باعث ورود هوای گرم و افزایش مصرف انرژی می شود؛ بنابراین ابزارها را از قبل آماده کنید تا کار سریع تر انجام شود.
هر چند وقت یک بار داخل یخچال را تمیز کنیم؟
زمان نظافت به میزان استفاده و تعداد افراد خانواده بستگی دارد، اما می توان برنامه زیر را در نظر گرفت:
- لکه و مایعات ریخته شده: بلافاصله پس از مشاهده
- بررسی غذاهای مانده و میوه های خراب: هفته ای یک بار
- پاک کردن دستگیره و قسمت های پرتماس: چند بار در هفته یا پس از آلودگی
- شستن کشوی میوه و سبزی: هر چند هفته یک بار و در صورت آلودگی
- تمیزکاری کامل فضای داخلی: تقریبا هر دو تا سه ماه یک بار یا هر زمان که بو و آلودگی دیده شود
این زمان بندی ثابت نیست. اگر بسته بندی مواد خام نشت کرده یا ماده غذایی کپک زده است، بخش آلوده باید همان موقع تمیز شود.
اشتباهات رایج هنگام تمیز کردن یخچال
شستن طبقه سرد با آب داغ
تغییر ناگهانی دما ممکن است باعث ترک خوردن طبقه شیشه ای شود. ابتدا اجازه دهید طبقه به دمای محیط نزدیک شود و سپس آن را با آب ولرم بشویید.
استفاده از اسکاچ زبر
سیم ظرفشویی، پودرهای ساینده و اسفنج زبر می توانند سطح داخلی و قطعات پلاستیکی را خراش دهند. این خراش ها ظاهر یخچال را خراب می کنند و تمیز کردن آن را در دفعات بعد دشوارتر می سازند.
استفاده بیش از اندازه از شوینده
مقدار زیاد مایع ظرفشویی به سختی از سطح پاک می شود و ممکن است بو یا لایه ای چسبناک باقی بگذارد. چند قطره شوینده ملایم برای یک ظرف آب ولرم کافی است.
ترکیب کردن مواد شوینده
ترکیب چند ماده لزوما قدرت پاک کنندگی را بیشتر نمی کند و در بعضی موارد بسیار خطرناک است. به خصوص سفیدکننده نباید با مواد اسیدی یا آمونیاک ترکیب شود. هنگام استفاده از محصول آماده نیز فقط دستور درج شده روی بسته بندی را دنبال کنید.
برگرداندن ظروف آلوده
اگر فقط فضای داخلی را تمیز کنید و شیشه ها، بطری ها و ظروف کثیف را بدون پاک کردن برگردانید، طبقات دوباره به سرعت آلوده می شوند. کف تمام ظروف را پیش از چیدن بررسی و خشک کنید.
جلوگیری از کثیف شدن داخل یخچال
غذاها را در ظروف دربسته نگهداری کنید و برای مواد غذایی مستعد نشتی، از ظرف دوم یا سینی لبه دار کمک بگیرید. میوه و سبزی خراب را سریع جدا کنید و اجازه ندهید غذاهای پخته برای مدت نامشخص در انتهای طبقات باقی بمانند.
هفته ای یک بار محتویات یخچال را مرور کنید و مواد قدیمی را جلوتر قرار دهید تا زودتر مصرف شوند. رعایت اصول مراقبت از یخچال فریزر علاوه بر کاهش آلودگی، به گردش بهتر هوا، کنترل بو و استفاده درست تر از فضای دستگاه کمک می کند.
سوالات متداول
برای نظافت معمول، محلول آب ولرم و چند قطره مایع ظرفشویی ملایم انتخاب مناسبی است. لکه های خشک را نیز می توان ابتدا با دستمال گرم نرم کرد. استفاده از مواد دیگر باید با توجه به جنس سطح و دستور سازنده انجام شود.
بعضی افراد از محلول رقیق سرکه برای نظافت استفاده می کنند، اما سرکه برای تمام قطعات و پوشش ها مناسب نیست و بوی آن نیز ممکن است مدتی باقی بماند. آب ولرم و مایع ظرفشویی ملایم برای نظافت عادی انتخاب ساده تری است. هرگز سرکه را با سفیدکننده مخلوط نکنید.
ابتدا لکه را با محلول آب ولرم و مایع ظرفشویی پاک کنید. اگر باقی ماند، مقدار کمی خمیر جوش شیرین را روی نقطه ای دور از دید آزمایش کنید. تغییر رنگ قدیمی پلاستیک همیشه لکه سطحی نیست و ممکن است به طور کامل از بین نرود.
احتمالا منبع بو هنوز باقی مانده است. زیر کشوها، شیار لاستیک در، ظروف درباز، بسته بندی مواد خام و مسیر تخلیه قابل دسترس را بررسی کنید. خشک نکردن کامل فضای داخلی نیز می تواند باعث باقی ماندن بوی نامطبوع شود.
جمع بندی
برای تمیز کردن داخل یخچال، ابتدا مواد غذایی را خارج و بررسی کنید، سپس طبقات و کشوها را با آب ولرم و شوینده ملایم بشویید. دیواره ها، گوشه ها و لاستیک در را نیز با دستمال و برس نرم تمیز کرده و همه قسمت ها را کاملا خشک کنید. پاک کردن فوری لکه ها، نگهداری غذا در ظرف دربسته و بررسی هفتگی مواد غذایی باعث می شود یخچال برای مدت بیشتری تمیز و بدون بو باقی بماند.