کلپوره برای چی خوبه؟ بررسی خواص، روش مصرف و عوارض مهم

کلپوره یکی از گیاهان دارویی معطر و قدیمی است که در طب سنتی ایران بیشتر برای تقویت معده، کاهش نفخ، آرام کردن دل پیچه و کمک به هضم غذا استفاده می شود. این گیاه با نام مریم نخودی نیز شناخته می شود و ترکیبات گیاهی متنوعی مانند فلاونوئیدها، ترکیبات فنولی و اسانس های معطر دارد. خواص کلپوره فقط به دستگاه گوارش محدود نمی شود و از آن برای سلامت پوست، کاهش التهاب، کنترل قند خون، کاهش دردهای قاعدگی و بهبود بعضی ناراحتی های بدن نیز استفاده شده است. در ادامه تمام فواید مهم این گیاه را به زبان ساده بررسی می کنیم.

خلاصه خواص کلپوره

کلپوره چیست؟

کلپوره با نام علمی Teucrium polium گیاهی بوته ای، کوتاه و معطر از خانواده نعناعیان است. این گیاه بیشتر در مناطق خشک، سنگلاخی و کوهستانی رشد می کند و برگ هایی باریک با رنگ سبز مایل به خاکستری دارد. کرک های ظریف روی برگ و ساقه، ظاهر کلپوره را کمی نقره ای نشان می دهند.

سرشاخه های گلدار، مهم ترین قسمت مورد استفاده این گیاه هستند. این بخش ها پس از جمع آوری و خشک شدن برای تهیه دمنوش، جوشانده، عرق و عصاره گیاهی به کار می روند. کلپوره طعمی تلخ و بویی تند دارد.

کلپوره در بعضی مناطق ایران با نام هایی مانند مریم نخودی، کلپوره کوهی و چای کلپوره نیز شناخته می شود. البته این گیاه با مریم گلی تفاوت دارد و فقط به دلیل شباهت بعضی نام های محلی، گاهی با آن اشتباه گرفته می شود. برای آشنایی با گیاه مریم گلی می توانید به مطلب خواص مریم گلی مراجعه کنید.

طبع کلپوره

در منابع طب سنتی، طبع کلپوره گرم و خشک معرفی شده است. به همین دلیل، بیشتر برای افرادی استفاده می شده است که پس از خوردن غذا دچار نفخ، احساس سردی معده، سنگینی، کاهش اشتها یا کندی هضم می شدند.

طعم تلخ و عطر قوی کلپوره از ویژگی های اصلی این گیاه است. در طب سنتی، گیاهان تلخ برای تحریک اشتها، بهتر شدن هضم غذا و تقویت عملکرد معده مورد توجه قرار می گیرند.

خواص کلپوره برای معده

مهم ترین و شناخته شده ترین خاصیت کلپوره، کمک به عملکرد معده و دستگاه گوارش است. دمنوش این گیاه به هضم بهتر غذا کمک می کند و احساس سنگینی پس از وعده های چرب یا حجیم را کاهش می دهد.

ترکیبات معطر و تلخ کلپوره باعث تحریک بزاق و ترشحات گوارشی می شوند. این ویژگی به معده کمک می کند غذا را راحت تر هضم کند و ناراحتی هایی مانند پری شکم، آروغ زدن و سنگینی پس از غذا کمتر شوند.

اگر به دنبال گیاه دیگری برای کاهش نفخ، سنگینی و ناراحتی های گوارشی هستید، می توانید در مطلب خواص زنیان برای معده با کاربردها و شیوه مصرف زنیان نیز آشنا شوید.

خواص کلپوره برای نفخ

کلپوره یکی از گیاهان شناخته شده در طب سنتی برای کاهش نفخ است. مصرف دمنوش آن پس از غذا به خروج گازهای جمع شده در معده و روده کمک می کند و احساس فشار و پری شکم را کاهش می دهد.

خاصیت ضد اسپاسم کلپوره نیز در آرام شدن عضلات دستگاه گوارش نقش دارد. این ویژگی برای افرادی که همراه با نفخ دچار پیچش و گرفتگی شکم می شوند، اهمیت بیشتری دارد.

خواص کلپوره برای دل پیچه

کلپوره به دلیل داشتن ترکیبات آرام کننده عضلات، برای کاهش دل پیچه و گرفتگی های شکمی استفاده می شود. دمنوش گرم این گیاه می تواند به آرام شدن شکم و کاهش احساس پیچش پس از خوردن غذا کمک کند.

از کلپوره در طب سنتی برای دل دردهای ناشی از سردی معده، هضم دشوار و مصرف غذاهای سنگین نیز استفاده شده است.

خواص کلپوره برای سوء هاضمه

احساس پر بودن معده، آروغ زدن، نفخ و ناراحتی پس از غذا از نشانه های رایج سوء هاضمه هستند. طعم تلخ کلپوره ترشحات گوارشی را فعال می کند و به تجزیه بهتر غذا کمک می کند.

مصرف دمنوش رقیق کلپوره پس از غذا در طب سنتی برای سبک شدن معده و کاهش احساس ماندن غذا در شکم رایج بوده است.

خواص کلپوره برای اسهال

کلپوره دارای ترکیبات قابض و ضد میکروبی است و در طب سنتی برای آرام کردن اسهال خفیف استفاده می شود. ترکیبات قابض گیاه به جمع شدن بافت های مخاطی روده کمک می کنند و مقدار دفع را کاهش می دهند.

اثر ضد میکروبی کلپوره نیز یکی از دلایل استفاده سنتی آن برای ناراحتی های گوارشی همراه با اسهال بوده است.

خواص کلپوره برای یبوست

کلپوره یک گیاه ملین قوی نیست، اما بهتر شدن هضم و کاهش نفخ می تواند به منظم شدن فعالیت دستگاه گوارش کمک کند. کاهش گرفتگی های شکم نیز حرکت طبیعی مواد در روده را آسان تر می کند.

این خاصیت بیشتر برای یبوستی مطرح می شود که همراه با نفخ، سنگینی و هضم کند غذا باشد.

خواص کلپوره برای زخم معده

در بررسی های حیوانی، عصاره کلپوره از بافت معده در برابر بعضی آسیب ها محافظت کرده است. ترکیبات ضد اکسیدانی و ضد التهابی این گیاه در محافظت از دیواره معده و کاهش التهاب نقش دارند.

کلپوره همچنین به کاهش اسید و التهاب ایجاد شده در بعضی مدل های آزمایشگاهی زخم معده کمک کرده است. به همین دلیل، خواص این گیاه برای زخم و التهاب معده مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است.

خواص کلپوره برای عفونت روده

عصاره و اسانس کلپوره در محیط آزمایشگاه توانسته اند رشد بعضی باکتری ها و قارچ ها را محدود کنند. این فعالیت ضد میکروبی، دلیل استفاده سنتی از کلپوره برای بعضی ناراحتی های روده ای و اسهال های عفونی است.

همراه شدن خاصیت ضد میکروبی با اثر ضد التهاب و ضد اسپاسم، کلپوره را به یکی از گیاهان مورد توجه برای مشکلات گوارشی تبدیل کرده است.

خواص کلپوره برای قند خون و دیابت

کلپوره از گیاهانی است که در طب سنتی برای کاهش قند خون استفاده شده است. ترکیبات فعال این گیاه به سوخت و ساز بهتر گلوکز کمک می کنند و بر فعالیت سلول های درگیر در تنظیم قند خون اثر می گذارند.

در مطالعات حیوانی، عصاره کلپوره باعث کاهش قند خون و بهبود بعضی شاخص های مرتبط با دیابت شده است. فلاونوئیدها و ترکیبات فنولی موجود در گیاه نیز از سلول ها در برابر آسیب اکسیداتیو ناشی از بالا بودن قند خون محافظت می کنند.

در یک بررسی پژوهشی منتشر شده در پایگاه مقالات پزشکی آمریکا، کلپوره در میان گیاهان دارویی خاورمیانه با اثرات کاهنده قند خون بررسی شده است. این ویژگی باعث شده است که خواص کلپوره برای افراد دارای دیابت نوع ۲ مورد توجه قرار بگیرد.

خواص کلپوره برای چربی خون

در پژوهش های حیوانی، عصاره کلپوره باعث کاهش کلسترول، تری گلیسیرید و LDL شده است. این اثر به ترکیبات فنولی و فلاونوئیدهای موجود در گیاه ارتباط دارد.

ترکیبات ضد اکسیدانی کلپوره از اکسید شدن چربی ها نیز جلوگیری می کنند. کاهش اکسیداسیون چربی ها برای محافظت از عروق و حفظ سلامت عمومی بدن اهمیت دارد.

خواص کلپوره برای فشار خون

کلپوره در طب سنتی برای کمک به تنظیم فشار خون نیز استفاده شده است. ترکیبات گیاهی آن به آرام شدن رگ ها و بهبود جریان خون کمک می کنند.

فعالیت ضد اکسیدانی این گیاه نیز از دیواره عروق در برابر آسیب های ناشی از استرس اکسیداتیو محافظت می کند. خواص کلپوره برای چربی و فشار خون، باعث توجه پژوهشگران به تاثیر آن بر سلامت قلب و عروق شده است.

خواص کلپوره برای قلب

فلاونوئیدها و ترکیبات فنولی کلپوره به محافظت از سلول ها و رگ های خونی کمک می کنند. کاهش چربی خون، کنترل اکسیداسیون و کمک به تنظیم فشار خون از ویژگی هایی هستند که با سلامت قلب ارتباط دارند.

در طب سنتی نیز از کلپوره برای تقویت بدن و کاهش بعضی ناراحتی های مرتبط با گردش خون استفاده شده است.

خواص کلپوره برای کبد

کلپوره ترکیبات ضد اکسیدانی فراوانی دارد که به محافظت از سلول ها در برابر رادیکال های آزاد کمک می کنند. در بعضی مطالعات حیوانی، عصاره این گیاه در برابر آسیب ایجاد شده توسط برخی مواد شیمیایی، اثر محافظتی بر بافت کبد نشان داده است.

کمک به کنترل قند و چربی خون نیز از نظر سلامت کبد اهمیت دارد، زیرا بالا بودن این دو عامل با تجمع چربی در کبد ارتباط دارد.

برای آشنایی با تاثیر یکی دیگر از مواد غذایی سرشار از ترکیبات ضد اکسیدانی بر کبد، مطلب خواص سماق برای کبد را بخوانید.

خواص ضد اکسیدانی کلپوره

کلپوره سرشار از ترکیبات فنولی و فلاونوئیدها است. این ترکیبات در خنثی کردن رادیکال های آزاد و کاهش آسیب اکسیداتیو نقش دارند.

رادیکال های آزاد در صورت افزایش بیش از اندازه می توانند به سلول ها، چربی ها و ساختارهای بدن آسیب برسانند. ترکیبات ضد اکسیدانی کلپوره به محافظت از سلول ها و حفظ سلامت عمومی بدن کمک می کنند.

خواص ضد التهابی کلپوره

ترکیبات فعال کلپوره به کاهش فعالیت بعضی مسیرهای التهابی در بدن کمک می کنند. این خاصیت با کاربرد سنتی گیاه برای دردهای عضلانی، ناراحتی مفاصل، التهاب پوست و گرفتگی های شکمی ارتباط دارد.

کاهش التهاب همچنین در آرام شدن قرمزی، تورم و تحریک بافت ها نقش دارد. به همین دلیل، کلپوره هم به صورت خوراکی و هم در فرآورده های موضعی مورد استفاده قرار گرفته است.

خواص کلپوره برای درد مفاصل و روماتیسم

در طب سنتی از روغن یا فرآورده های موضعی کلپوره برای ماساژ مفاصل و عضلات دردناک استفاده می شود. خاصیت ضد التهاب و ضد درد گیاه به آرام شدن درد، خشکی و ناراحتی موضع کمک می کند.

استفاده موضعی از فرآورده های کلپوره برای دردهای عضلانی پس از فعالیت، گرفتگی عضلات و ناراحتی مفاصل نیز رایج است.

خواص کلپوره برای سردرد

کلپوره در طب سنتی برای آرام کردن بعضی سردردها استفاده شده است. عطر گیاه و اثر آرام کننده آن به کاهش تنش و احساس فشار کمک می کند.

این کاربرد بیشتر درباره سردردهای خفیف ناشی از خستگی، تنش عصبی یا ناراحتی های گوارشی مطرح می شود.

خواص کلپوره برای پوست

ترکیبات ضد التهاب، ضد میکروبی و ضد اکسیدانی کلپوره برای سلامت پوست نیز مورد توجه قرار گرفته اند. در طب سنتی از فرآورده های موضعی این گیاه برای کاهش خارش، قرمزی، التهاب و ناراحتی ناشی از گزش حشرات استفاده شده است.

کلپوره به آرام شدن پوست تحریک شده کمک می کند و ترکیبات ضد اکسیدانی آن از سلول های پوست در برابر آسیب اکسیداتیو محافظت می کنند.

خواص کلپوره برای جوش صورت

فعالیت ضد میکروبی و ضد التهابی کلپوره به کاهش التهاب جوش و پاک شدن سطح پوست کمک می کند. فرآورده های موضعی این گیاه برای پوست های مستعد جوش و التهاب استفاده می شوند.

کم شدن قرمزی و التهاب اطراف جوش، از مهم ترین دلایل استفاده از کلپوره در محصولات سنتی مراقبت از پوست است.

خواص کلپوره برای جای جوش و زخم

کلپوره در طب سنتی برای کمک به ترمیم زخم های سطحی، خراش های کوچک و جای باقی مانده از التهاب پوست استفاده شده است. ترکیبات گیاه به کنترل التهاب و محافظت از محل آسیب کمک می کنند.

در مطالعات حیوانی نیز عصاره کلپوره بر بعضی مراحل ترمیم زخم اثر مثبت داشته است. این خاصیت به فعالیت ضد اکسیدانی، ضد التهاب و ضد میکروبی گیاه ارتباط دارد.

خواص کلپوره برای گزش حشرات

قرار دادن فرآورده موضعی رقیق کلپوره روی محل گزش حشرات در طب سنتی برای کاهش خارش، قرمزی و سوزش استفاده می شود. اثر آرام کننده و ضد التهاب گیاه به کمتر شدن ناراحتی محل گزش کمک می کند.

خواص کلپوره برای عفونت

کلپوره دارای اسانس و ترکیباتی است که در بررسی های آزمایشگاهی بر رشد بعضی باکتری ها و قارچ ها اثر گذاشته اند. به همین دلیل، این گیاه در طب سنتی برای کمک به کاهش بعضی عفونت های گوارشی، پوستی، دهان و مجاری ادراری مورد استفاده قرار گرفته است.

فعالیت ضد میکروبی کلپوره همراه با خاصیت ضد التهاب آن، به کاهش قرمزی، تورم و ناراحتی محل عفونت کمک می کند.

خواص کلپوره برای دهان و دندان

ترکیبات ضد میکروبی کلپوره بر بعضی میکروب های دهان اثر دارند. در طب سنتی از دم کرده رقیق این گیاه برای شست وشوی دهان، کاهش بوی نامطبوع و آرام کردن التهاب های خفیف لثه استفاده شده است.

تحریک ترشح بزاق نیز به پاک شدن بهتر محیط دهان کمک می کند. بزاق در شستن باقی مانده غذا و کنترل اسیدی شدن دهان نقش مهمی دارد.

خواص کلپوره برای زنان

کلپوره در طب سنتی برای کاهش گرفتگی شکم، دردهای دوره قاعدگی و ناراحتی های گوارشی همراه پریود استفاده شده است. اثر ضد اسپاسم گیاه به آرام شدن انقباض ها و کاهش پیچش زیر شکم کمک می کند.

این گیاه برای تنظیم چرخه قاعدگی و کمک به شروع پریود نیز در بعضی منابع سنتی مورد استفاده قرار گرفته است.

اگر به دنبال دمنوش دیگری برای کاهش نفخ و ناراحتی های دوران قاعدگی هستید، در مطلب خواص دمنوش رازیانه با فواید و کاربردهای این نوشیدنی گیاهی آشنا شوید.

خواص کلپوره برای درد قاعدگی

خاصیت ضد اسپاسم و ضد درد کلپوره به آرام شدن گرفتگی های شکمی در دوره قاعدگی کمک می کند. نوشیدنی گرم تهیه شده از این گیاه نیز باعث احساس آرامش بیشتر و کاهش ناراحتی شکم می شود.

خواص کلپوره برای رحم

در منابع طب سنتی، کلپوره به عنوان گیاهی گرم برای تقویت رحم و کمک به جریان طبیعی قاعدگی معرفی شده است. از این گیاه برای کاهش سردی، گرفتگی و احساس سنگینی زیر شکم نیز استفاده شده است.

خواص کلپوره برای عفونت زنان

فعالیت ضد میکروبی کلپوره باعث شده است که در طب سنتی برای بعضی عفونت های زنان نیز استفاده شود. ترکیبات این گیاه بر رشد تعدادی از باکتری ها و قارچ ها اثر می گذارند و به کاهش التهاب کمک می کنند.

خواص کلپوره برای عفونت ادراری

کلپوره در طب سنتی برای مشکلات مجاری ادراری و کاهش ناراحتی های ناشی از عفونت استفاده شده است. خاصیت ضد میکروبی و ضد التهاب گیاه از دلایل اصلی این کاربرد به شمار می رود.

مصرف مایعات گرم نیز به افزایش دریافت آب و دفع منظم ادرار کمک می کند.

خواص کلپوره برای مردان

کلپوره به دلیل داشتن ترکیبات ضد اکسیدانی، به محافظت از سلول ها و کاهش آسیب ناشی از رادیکال های آزاد کمک می کند. کنترل بهتر قند، چربی و التهاب بدن نیز برای سلامت عمومی مردان اهمیت دارد.

در طب سنتی از کلپوره برای تقویت بدن، کاهش خستگی و افزایش انرژی نیز استفاده شده است.

خواص کلپوره برای قوای جنسی

در بعضی منابع طب سنتی، کلپوره به عنوان گیاهی تقویت کننده معرفی شده است. کمک به گردش خون، کاهش خستگی و حمایت از سلامت عمومی بدن از دلایل استفاده سنتی آن برای تقویت میل و توان جنسی است.

خواص کلپوره برای لاغری

کلپوره با کمک به هضم غذا، کاهش نفخ و کمتر کردن احساس سنگینی شکم می تواند باعث شود شکم سبک تر و کم حجم تر به نظر برسد. همچنین اثر آن بر تنظیم قند و چربی خون باعث شده است که این گیاه در بعضی برنامه های سنتی کنترل وزن مورد توجه قرار بگیرد.

البته کاهش نفخ با کاهش چربی بدن یکسان نیست. کلپوره به تنهایی باعث لاغری نمی شود و نقش آن بیشتر به بهبود عملکرد دستگاه گوارش مربوط است.

خواص کلپوره برای افزایش اشتها

طعم تلخ کلپوره ترشح بزاق و شیره های گوارشی را تحریک می کند و به آماده شدن دستگاه گوارش برای دریافت غذا کمک می کند. به همین دلیل، در طب سنتی از مقدار کمی دمنوش کلپوره برای افزایش میل به غذا و کاهش احساس سنگینی معده استفاده شده است.

این کاربرد بیشتر برای افرادی مطرح است که به دلیل هضم ضعیف، نفخ یا احساس پری معده اشتهای کمی دارند. مصرف سنتی آن با هدف افزایش اشتها معمولا پیش از غذا انجام می شود.

خواص کلپوره برای استرس و اعصاب

عطر کلپوره و نوشیدن دمنوش گرم آن احساس آرامش ایجاد می کند. در طب سنتی، این گیاه برای کاهش تنش، آرام شدن اعصاب و کمتر شدن بی قراری استفاده شده است.

کاهش گرفتگی های گوارشی نیز به آرامش بیشتر کمک می کند، زیرا استرس و ناراحتی معده در بسیاری از افراد همزمان دیده می شوند.

برای مطالعه درباره یکی از گیاهان شناخته شده در زمینه آرامش، تنش عصبی و خواب، می توانید مطلب خواص اسطوخودوس برای اعصاب را بخوانید.

خواص کلپوره برای خواب

اثر آرام کننده کلپوره باعث شده است که دمنوش آن برای آماده شدن بدن پیش از خواب استفاده شود. نوشیدن یک دمنوش گرم، کاهش تنش و آرام شدن ناراحتی های گوارشی نیز به خواب راحت تر کمک می کند.

خواص کلپوره برای حافظه

ترکیبات ضد اکسیدانی کلپوره از سلول های عصبی در برابر آسیب اکسیداتیو محافظت می کنند. در بعضی مطالعات حیوانی، اثراتی بر حافظه و عملکرد شناختی نیز برای عصاره این گیاه گزارش شده است.

این ویژگی باعث شده است که کلپوره در پژوهش های مربوط به سلامت مغز و سیستم عصبی مورد بررسی قرار بگیرد.

خواص کلپوره برای سرماخوردگی

در طب سنتی از دمنوش گرم کلپوره برای کاهش احساس سرما، بدن درد، ضعف و ناراحتی های گوارشی همراه سرماخوردگی استفاده می شود. عطر گیاه نیز به ایجاد احساس باز شدن مجاری تنفسی کمک می کند.

خواص ضد التهاب و ضد میکروبی کلپوره نیز از دلایل استفاده سنتی آن در فصل سرما است.

خواص کلپوره برای تب

کلپوره در بعضی منابع طب سنتی به عنوان گیاهی تب بر معرفی شده است. نوشیدن دم کرده آن برای افزایش تعریق و کاهش احساس گرما و سنگینی بدن کاربرد داشته است.

خواص کلپوره برای درد و علائم ترک

کلپوره به دلیل خواص ضد درد، ضد اسپاسم و آرام کننده در پژوهش های حیوانی مربوط به علائم ترک نیز بررسی شده است. در این مطالعات، عصاره گیاه بر بعضی نشانه های جسمی مانند درد، بی قراری و گرفتگی اثر گذاشته است.

این موضوع یکی از کاربردهای پژوهشی کمتر شناخته شده کلپوره است و با مصرف سنتی آن برای کاهش درد و آرام کردن بدن ارتباط دارد.

خواص ضد سرطانی کلپوره

ترکیبات موجود در عصاره و اسانس کلپوره در مطالعات سلولی از نظر تاثیر بر رشد بعضی سلول های سرطانی بررسی شده اند. فعالیت ضد اکسیدانی و اثر بر بعضی مسیرهای رشد و مرگ سلولی، دلیل توجه پژوهشگران به این گیاه است.

این بررسی ها بیشتر روی عصاره های آزمایشگاهی و سلول های کشت شده انجام شده اند و بخشی از پژوهش های اولیه برای شناخت ترکیبات فعال گیاه محسوب می شوند.

طریقه مصرف کلپوره

کلپوره به شکل های مختلفی مصرف می شود. گیاه خشک بیشتر برای تهیه دمنوش کاربرد دارد و عرق کلپوره نیز به صورت آماده در بازار وجود دارد.

طرز تهیه دمنوش کلپوره

برای تهیه دمنوش کلپوره، مقدار کمی از سرشاخه های خشک گیاه را داخل قوری بریزید. سپس یک لیوان آب جوش به آن اضافه کنید و اجازه دهید حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه دم بکشد. در پایان، دمنوش را صاف کنید.

کلپوره طعم تلخی دارد. برای متعادل شدن طعم آن می توانید پس از ولرم شدن دمنوش، مقدار کمی عسل اضافه کنید.

اگر به نوشیدنی های گیاهی مناسب پس از غذا علاقه دارید، در مطلب خواص دمنوش پونه با فواید، روش تهیه و کاربردهای این دمنوش برای دستگاه گوارش آشنا می شوید.

بهترین زمان مصرف کلپوره

در کاربردهای سنتی مربوط به نفخ و سنگینی معده، دمنوش کلپوره پس از غذا مصرف می شود. مصرف آن پس از وعده های سنگین به هضم بهتر و کاهش احساس پری شکم کمک می کند.

برای تحریک اشتها، مقدار کمی از دمنوش پیش از غذا استفاده شده است. زمان مصرف فرآورده های آماده مانند عرق یا عصاره نیز به غلظت و دستور درج شده روی محصول بستگی دارد.

طریقه مصرف عرق کلپوره

عرق کلپوره به صورت آماده در فروشگاه های محصولات گیاهی عرضه می شود. غلظت عرقیات مختلف یکسان نیست؛ بنابراین مقدار مصرف باید بر اساس اطلاعات درج شده روی بسته محصول تعیین شود.

عرق کلپوره بیشتر برای نفخ، هضم دشوار، دل پیچه و کمک به کنترل قند خون مورد استفاده قرار می گیرد.

اخطارها، مضرات و موارد منع مصرف کلپوره

بیشتر خواصی که برای کلپوره گفته می شود، از کاربردهای طب سنتی و مطالعات آزمایشگاهی یا حیوانی به دست آمده است. پژوهش انسانی کافی برای تایید مقدار موثر این گیاه در درمان بیماری ها وجود ندارد؛ بنابراین کلپوره نباید جایگزین دارو یا درمان پزشکی شود.

مهم ترین نگرانی درباره مصرف خوراکی کلپوره، احتمال آسیب کبدی است. مواردی از التهاب و مسمومیت کبدی پس از مصرف عصاره این گیاه گزارش شده است. یک گزارش پزشکی منتشر شده در PubMed دو مورد هپاتیت مرتبط با مصرف Teucrium polium را شرح داده است.

به همین دلیل، مصرف غلیظ، مداوم یا خودسرانه کلپوره، به ویژه با هدف پاک سازی کبد یا درمان کبد چرب، توصیه نمی شود.

چه کسانی نباید کلپوره مصرف کنند؟

• زنان باردار یا افرادی که احتمال بارداری دارند
• زنان شیرده
• کودکان
• افراد مبتلا به کبد چرب، هپاتیت یا سایر بیماری های کبدی
• افراد دارای بیماری کلیوی
• کسانی که داروی دیابت مصرف می کنند
• افراد دارای فشار خون پایین یا مصرف کننده داروی فشار
• کسانی که چند دارو یا مکمل گیاهی را همزمان مصرف می کنند
• افرادی که قرار است جراحی شوند
• افراد دارای حساسیت به گیاهان خانواده نعناعیان

تداخل دارویی کلپوره

کلپوره می تواند اثر داروهای کاهنده قند خون را بیشتر کند و باعث افت بیش از اندازه قند شود. مصرف همزمان آن با داروهای فشار خون نیز می تواند فشار را بیش از حد کاهش دهد.

افرادی که داروهای موثر بر کبد، داروهای رقیق کننده خون یا چند داروی مختلف مصرف می کنند، باید پیش از استفاده از کلپوره با پزشک یا داروساز مشورت کنند.

مضرات کلپوره برای کبد

با وجود آنکه در بعضی مطالعات حیوانی آثار محافظتی برای عصاره کلپوره دیده شده است، گزارش های انسانی از آسیب کبدی اهمیت بیشتری برای تصمیم گیری درباره مصرف خانگی دارند.

مصرف طولانی مدت، عصاره های غلیظ و فرآورده هایی با مقدار نامشخص، خطر بیشتری ایجاد می کنند. افراد مبتلا به بیماری کبدی نباید کلپوره را برای درمان یا پاک سازی کبد مصرف کنند.

علائم احتمالی آسیب کبدی

اگر پس از مصرف کلپوره یکی از نشانه های زیر ایجاد شد، مصرف گیاه را متوقف کنید و برای بررسی پزشکی اقدام کنید:

• زرد شدن پوست یا سفیدی چشم
• ادرار تیره
• بی اشتهایی شدید
• تهوع یا استفراغ مداوم
• خستگی غیرعادی
• درد قسمت راست و بالای شکم
• مدفوع بسیار روشن
• خارش گسترده بدن

عوارض گوارشی

مصرف زیاد یا غلیظ کلپوره می تواند باعث تهوع، دل پیچه، اسهال و تحریک معده شود. افرادی که معده حساس دارند، بیشتر در معرض این عوارض قرار می گیرند.

حساسیت پوستی

استفاده مستقیم از عصاره یا روغن غلیظ کلپوره می تواند باعث قرمزی، خارش یا سوزش پوست شود. اسانس خالص نباید مستقیما روی صورت، زخم باز یا سطح وسیعی از پوست استفاده شود.

کلپوره در بارداری و شیردهی

به دلیل کاربرد سنتی کلپوره برای تحریک قاعدگی و نبود اطلاعات کافی درباره ایمنی آن، مصرف خوراکی این گیاه در دوران بارداری مناسب نیست. در دوران شیردهی نیز درباره انتقال ترکیبات فعال آن به شیر و تاثیر بر نوزاد اطلاعات کافی وجود ندارد.

سخن پایانی

کلپوره یا مریم نخودی گیاهی معطر با کاربردهای فراوان در طب سنتی است. مهم ترین خواص آن به تقویت معده، کاهش نفخ، آرام کردن دل پیچه و کمک به هضم غذا مربوط می شود. فعالیت ضد اکسیدانی، ضد التهاب و ضد میکروبی این گیاه نیز باعث شده است که برای سلامت پوست، کاهش درد، کنترل قند و چربی خون و بعضی ناراحتی های زنان مورد توجه قرار بگیرد.

با وجود این فواید، مصرف خوراکی کلپوره باید محدود و آگاهانه باشد. گزارش های مربوط به آسیب کبدی نشان می دهند که این گیاه برای مصرف طولانی مدت یا استفاده خودسرانه جهت درمان بیماری ها مناسب نیست. اگر بیماری زمینه ای دارید یا داروی روزانه مصرف می کنید، پیش از استفاده از دمنوش، عرق یا عصاره کلپوره با پزشک یا داروساز مشورت کنید.