علائم بارداری از روی چهره چیست؟ بررسی نشانه های صورت

بارداری می تواند ظاهر پوست و صورت را تغییر دهد. بعضی خانم ها متوجه شاداب تر شدن پوست خود می شوند و بعضی دیگر جوش، خشکی، لک یا پف صورت را تجربه می کنند. این تغییرات معمولا به دلیل نوسان هورمون ها، افزایش جریان خون و نگه داشتن مایعات بیشتر در بدن به وجود می آیند.

با این حال، نمی توان فقط با نگاه کردن به چهره، بارداری را تشخیص داد. جوش، چرب شدن پوست، رنگ پریدگی یا پف چشم ممکن است دلایل دیگری نیز داشته باشند. بنابراین تغییرات صورت تنها می توانند نشانه های احتمالی باشند و برای اطمینان باید از تست بارداری استفاده کرد.

خلاصه علائم بارداری در چهره

تغییرات صورت در همه افراد یکسان نیست و ممکن است از اوایل بارداری یا در ماه های بعد دیده شوند.

آیا بارداری از روی چهره قابل تشخیص است؟

خیر، تغییر چهره به تنهایی نمی تواند بارداری را تایید کند. برای مثال جوش صورت ممکن است پیش از پریود، هنگام استرس یا پس از تغییر محصولات پوستی نیز ظاهر شود. پف چشم هم می تواند در اثر کم خوابی، خوردن نمک زیاد، حساسیت یا خستگی به وجود بیاید.

حتی لک صورت، چربی پوست و تغییر رنگ چهره نیز فقط مخصوص بارداری نیستند. بعضی خانم های باردار تمام این تغییرات را تجربه می کنند، اما چهره بعضی دیگر در طول بارداری تفاوت خاصی با قبل ندارد.

اگر علاوه بر تغییرات صورت، پریود شما عقب افتاده است یا نشانه هایی مانند تهوع، حساس شدن سینه ها و خستگی دارید، احتمال بارداری بیشتر می شود. برای آشنایی با این نشانه های عمومی می توانید مطلب علائم اولیه بارداری را مطالعه کنید.

درخشان و شاداب شدن پوست

یکی از تغییرات خوشایند بارداری، شاداب و درخشان شدن پوست است. در این دوران، حجم خون و جریان خون در رگ های کوچک پوست افزایش پیدا می کند. همچنین ممکن است غدد چربی پوست فعال تر شوند. کنار هم قرار گرفتن این تغییرات باعث می شود صورت بعضی خانم ها روشن تر و براق تر دیده شود.

این حالت که گاهی به آن «درخشش بارداری» گفته می شود، در همه افراد دیده نمی شود. بعضی افراد به جای درخشش پوست، چربی زیاد، جوش یا حساسیت بیشتری را تجربه می کنند.

درخشان شدن پوست نیز راه تشخیص بارداری نیست؛ زیرا خواب کافی، نوشیدن آب، ورزش، محصولات مراقبتی و حتی آب و هوا می توانند ظاهر پوست را تغییر دهند.

چرب شدن پوست و ظاهر شدن جوش

افزایش بعضی هورمون ها ممکن است غدد چربی را فعال تر کند. در این شرایط منافذ پوست آسان تر بسته می شوند و احتمال ظاهر شدن جوش روی پیشانی، گونه، چانه یا اطراف فک افزایش پیدا می کند.

جوش بارداری ممکن است شبیه جوش های پیش از پریود باشد. به همین دلیل نمی توان از روی شکل یا محل جوش فهمید که فرد باردار است. بعضی خانم ها نیز برعکس، در دوران بارداری پوست صاف تری پیدا می کنند.

برای مراقبت روزانه بهتر است پوست با یک شوینده ملایم شسته شود و از فشار دادن جوش ها خودداری شود. استفاده خودسرانه از داروهای ضدجوش مناسب نیست؛ زیرا بعضی ترکیبات رایج مراقبت از پوست در بارداری محدودیت مصرف دارند.

لک صورت یا ماسک بارداری

لک بارداری که با نام ملاسما نیز شناخته می شود، به صورت لکه های قهوه ای یا خاکستری روی گونه، پیشانی، چانه، بالای لب و اطراف بینی دیده می شود. این لکه ها معمولا صاف هستند و درد یا خارش ندارند.

هورمون های بارداری می توانند سلول های سازنده رنگدانه را فعال تر کنند. نور خورشید نیز ممکن است تیرگی این لکه ها را بیشتر کند. به همین دلیل ملاسما معمولا در قسمت هایی از صورت دیده می شود که بیشتر در معرض نور قرار دارند.

یک مرور علمی نیز ارتباط میان تغییرات هورمونی دوران بارداری و افزایش تولید رنگدانه را بررسی کرده است. البته ملاسما فقط در بارداری به وجود نمی آید و ممکن است با زمینه ارثی، نور خورشید یا مصرف بعضی داروهای هورمونی نیز ارتباط داشته باشد.

برای آشنایی دقیق تر با محل ایجاد لکه ها، دلایل تشدید و روش مراقبت از پوست می توانید مطلب علت لک بارداری را بخوانید.

خشک و حساس شدن پوست صورت

همه خانم ها در دوران بارداری چربی پوست پیدا نمی کنند. پوست بعضی افراد خشک، زبر یا حساس می شود. حتی ممکن است محصولی که پیش از بارداری بدون مشکل استفاده می شد، ناگهان باعث سوزش، قرمزی یا خارش شود.

شستشوی زیاد صورت، آب داغ، شوینده های قوی و محصولات عطردار می توانند این حساسیت را شدیدتر کنند. استفاده از شوینده ملایم و مرطوب کننده ساده معمولا انتخاب مناسب تری است.

اگر خشکی پوست با خارش شدید، ترک، زخم، ترشح یا التهاب گسترده همراه باشد، نباید آن را فقط به بارداری نسبت داد. اگزما، حساسیت پوستی و بعضی بیماری های دیگر نیز می توانند چنین نشانه هایی داشته باشند.

قرمز شدن صورت و نمایان شدن رگ ها

افزایش حجم و گردش خون ممکن است پوست صورت را کمی قرمزتر نشان دهد. رگ های بسیار نازک روی گونه، پیشانی یا اطراف بینی نیز ممکن است بیشتر دیده شوند. این رگ ها گاهی ظاهری شبیه تار عنکبوت دارند.

این حالت به معنای پاره شدن مویرگ ها نیست. در بسیاری از موارد، عروق سطحی پوست فقط واضح تر دیده می شوند. این تغییرات ممکن است پس از زایمان کمتر شوند، اما زمان برطرف شدن آنها در همه افراد یکسان نیست.

قرمزی صورت به تنهایی نشانه فشار خون بالا نیست. فشار خون را نمی توان از روی رنگ چهره تشخیص داد و برای بررسی آن باید از دستگاه فشارسنج استفاده شود.

پف چشم ها در بارداری

پف خفیف اطراف چشم ممکن است در دوران بارداری دیده شود. بدن در این دوره آب و مایعات بیشتری نگه می دارد و همین موضوع می تواند اطراف چشم را کمی متورم کند. کم خوابی، خستگی، حساسیت فصلی و مصرف زیاد نمک نیز ممکن است پف چشم را بیشتر کنند.

پف چشم معمولا در ماه های آخر بارداری بیشتر دیده می شود و از نشانه های قابل اعتماد هفته اول نیست. بنابراین اگر فقط چشم های شما پف کرده اند، نمی توان از روی آن درباره بارداری نتیجه گرفت.

استراحت کافی و قرار دادن کمپرس خنک روی چشم بسته ممکن است احساس سنگینی و پف خفیف را کمتر کند. اگر پف همراه با درد چشم، قرمزی شدید، تاری دید یا اختلال بینایی باشد، بررسی پزشکی لازم است.

گرد و پف آلود شدن صورت

نگه داشتن مایعات بیشتر در بدن ممکن است صورت را کمی گرد یا پف آلود کند. این تغییر معمولا به تدریج ایجاد می شود و بیشتر در نیمه دوم بارداری دیده می شود. افزایش وزن طبیعی بارداری نیز می تواند فرم صورت را تغییر دهد.

پف خفیف و تدریجی با تورم شدید و ناگهانی تفاوت دارد. اگر صورت یا اطراف چشم ها در مدت کوتاهی به شکل محسوسی متورم شود، به ویژه اگر دست ها نیز ورم کرده باشند، موضوع باید جدی گرفته شود.

پهن یا متورم شدن بینی

برخی خانم ها در دوران بارداری احساس می کنند بینی آنها بزرگ تر یا پهن تر شده است. افزایش جریان خون و تورم بافت های داخل بینی می تواند روی ظاهر آن اثر بگذارد. گرفتگی بینی و احساس پر بودن بینی نیز در بعضی افراد رخ می دهد.

این تغییر معمولا بیشتر در ماه های میانی یا پایانی دیده می شود و نشانه قابل اعتماد شروع بارداری نیست. در بیشتر موارد، تورم بینی پس از زایمان به تدریج کمتر می شود.

اگر گرفتگی بینی با تب، درد صورت، ترشحات غیرعادی یا مشکل در تنفس همراه باشد، ممکن است علت دیگری مانند عفونت یا حساسیت داشته باشد.

تیره شدن خال ها و کک و مک

فعال تر شدن سلول های رنگدانه ساز ممکن است خال ها و کک و مک را کمی تیره تر کند. این تغییر در بعضی افراد به صورت افزایش تیرگی خال های قدیمی یا واضح تر شدن کک و مک دیده می شود.

تیره شدن خفیف و یکدست ممکن است تحت تاثیر هورمون ها باشد، اما هر تغییری را نباید طبیعی دانست. اگر یک خال از نظر اندازه، شکل، حاشیه یا رنگ تغییر محسوسی داشته باشد یا دچار خونریزی و زخم شود، باید توسط متخصص پوست بررسی شود.

تغییر حالت لب ها

ممکن است لب ها در دوران بارداری کمی خشک تر یا حساس تر شوند. کم آبی، هوای سرد، تنفس از دهان و تغییرات مراقبت پوستی نیز می توانند در خشکی لب نقش داشته باشند.

رنگ پریدگی لب و صورت همیشه نشانه بارداری نیست. این حالت گاهی با کم خونی ارتباط دارد، به ویژه اگر با خستگی زیاد، سرگیجه، تپش قلب یا تنگی نفس همراه باشد. تشخیص کم خونی نیز با مشاهده چهره ممکن نیست و به آزمایش خون نیاز دارد.

باورهایی مانند تشخیص بارداری یا جنسیت جنین از روی رنگ و اندازه لب ها پایه قابل اعتمادی ندارند.

آیا تغییرات چهره در هفته اول شروع می شوند؟

در هفته اول بارداری معمولا تغییر مشخص و قابل اعتمادی در چهره دیده نمی شود. حتی ممکن است در این زمان هنوز لقاح رخ نداده باشد؛ زیرا هفته های بارداری از اولین روز آخرین پریود محاسبه می شوند.

جوش یا تغییر چربی پوست ممکن است در هفته های ابتدایی دیده شود، اما این علائم شباهت زیادی به تغییرات پیش از پریود دارند. ملاسما، تورم بینی، پف صورت و نمایان شدن رگ ها معمولا بیشتر در ماه های بعد مورد توجه قرار می گیرند.

بنابراین ظاهر صورت نمی تواند زمان شروع بارداری را مشخص کند. اگر پریود عقب افتاده است، تست بارداری پاسخ قابل اعتماد تری نسبت به بررسی آینه می دهد.

تفاوت تغییرات چهره در بارداری و قبل از پریود

هورمون ها هم پیش از پریود و هم در دوران بارداری تغییر می کنند. به همین دلیل بعضی نشانه های ظاهری در هر دو حالت دیده می شوند.

هیچ کدام از این تفاوت ها برای تایید بارداری کافی نیستند. عقب افتادن پریود و نتیجه تست، اطلاعات مهم تری در اختیار شما قرار می دهند.

چگونه از بارداری مطمئن شویم؟

آزمایش های بارداری وجود هورمون hCG را در ادرار یا خون بررسی می کنند. این هورمون پس از شروع بارداری تولید می شود و با ظاهر صورت ارتباطی ندارد.

بی بی چک معمولا از روزی که پریود عقب افتاده است، نتیجه قابل اعتماد تری می دهد. انجام زودهنگام آزمایش می تواند با نتیجه منفی کاذب همراه باشد. اگر نتیجه منفی است اما پریود همچنان شروع نشده، می توان آزمایش را چند روز بعد تکرار کرد یا با پزشک مشورت کرد.

مراقبت ساده از پوست در بارداری

تغییرات پوستی بارداری در بسیاری از موارد موقتی هستند. چند کار ساده می تواند به مراقبت بهتر از پوست کمک کند:

• صورت را با شوینده ملایم بشویید.
• از شستن پوست با آب بسیار داغ خودداری کنید.
• برای پوست خشک از مرطوب کننده ساده استفاده کنید.
• ضدآفتاب مناسب را فراموش نکنید.
• جوش ها را فشار ندهید.
• محصول جدید را ابتدا روی قسمت کوچکی از پوست امتحان کنید.
• برای درمان جوش و لک، دارو را خودسرانه مصرف نکنید.
• ترکیبات محصولات آرایشی و درمانی را بررسی کنید.

طبیعی بودن یک محصول به معنای بی خطر بودن آن در بارداری نیست. بعضی روغن ها، گیاهان دارویی و ترکیبات ضدجوش نیز ممکن است برای همه افراد مناسب نباشند. برای آشنایی با محدودیت های مهم این دوران، مطلب کارهای ممنوعه در دوران بارداری اطلاعات تکمیلی در اختیار شما قرار می دهد.

آیا تغییرات چهره بعد از زایمان از بین می روند؟

بخش زیادی از تغییرات چهره پس از زایمان به تدریج کمتر می شوند. پف صورت و بینی با کاهش مایعات بدن بهتر می شود و چربی پوست نیز ممکن است به وضعیت قبلی بازگردد.

لک بارداری نیز در بسیاری از افراد کم رنگ می شود، اما ممکن است چند ماه باقی بماند. نور خورشید می تواند ماندگاری تیرگی را بیشتر کند. جوش، خشکی و حساسیت پوست نیز ممکن است تحت تاثیر تغییرات هورمونی پس از زایمان و شیردهی مدتی ادامه داشته باشند.

زمان بازگشت پوست در همه افراد یکسان نیست. نوع پوست، زمینه ارثی، میزان قرار گرفتن در معرض آفتاب و شرایط هورمونی روی این زمان اثر دارند.

جمع بندی

بارداری می تواند باعث درخشان شدن پوست، جوش، لک قهوه ای، پف چشم، تورم بینی، خشکی پوست و واضح تر شدن رگ های صورت شود. این تغییرات واقعی هستند، اما در همه افراد دیده نمی شوند و معمولا برای تشخیص بارداری کافی نیستند.

بعضی تغییرات مانند جوش ممکن است در ماه های اول ظاهر شوند، اما ملاسما، پف صورت و تورم بینی بیشتر در ماه های بعد دیده می شوند. مطمئن ترین راه برای بررسی بارداری، انجام تست در زمان مناسب است؛ نه تشخیص از روی چهره.

هشدارهای مهم

تورم خفیف و تدریجی ممکن است در بارداری طبیعی باشد، اما تورم ناگهانی صورت، اطراف چشم یا دست ها باید جدی گرفته شود. اگر این تورم با سردرد شدید، تاری دید، دیدن لکه های نور، درد بالای شکم، تهوع غیرعادی یا فشار خون بالا همراه است، باید سریع با پزشک یا مرکز درمانی تماس بگیرید. سازمان جهانی بهداشت این موارد را از نشانه های احتمالی پره اکلامپسی معرفی می کند.

درد شدید شکم یا لگن، خونریزی، درد شانه، سرگیجه شدید یا غش نیز از تغییرات معمول چهره نیستند. این نشانه ها ممکن است به یک مشکل فوری ارتباط داشته باشند. اطلاعات تکمیلی درباره این وضعیت در مطلب علائم بارداری خارج از رحم آمده است، اما در صورت مشاهده علائم شدید نباید مراجعه به پزشک را به تاخیر انداخت.

برای درمان جوش یا لک نیز داروی خوراکی یا موضعی را بدون بررسی ترکیبات مصرف نکنید. همچنین اگر یک خال تغییر واضحی در اندازه، شکل، رنگ یا حاشیه دارد، خونریزی می کند یا زخم شده است، آن را فقط به تغییرات هورمونی بارداری نسبت ندهید.