خواص حنا برای پوست؛ فواید، روش استفاده و عوارض احتمالی

حنا یکی از گیاهان شناخته شده در مراقبت سنتی از پوست و مو است که بیشتر به دلیل ایجاد رنگ طبیعی روی پوست شناخته می شود. برگ این گیاه حاوی ماده ای رنگی به نام لاوسون و تعدادی ترکیب گیاهی دیگر است. بررسی های آزمایشگاهی برای حنا آثار ضد میکروبی، آنتی اکسیدانی و ضد التهابی گزارش کرده اند. در ادامه با خواص احتمالی حنا برای پوست، روش درست استفاده و نکاتی که پیش از مصرف باید بدانید آشنا می شویم.

خواص حنا برای پوست چیست؟

حنا پس از ترکیب شدن با آب به صورت خمیری نرم در می آید که می توان آن را برای مدت کوتاهی روی بخشی از پوست قرار داد. رطوبت موجود در خمیر حنا هنگام تبخیر شدن، احساس خنکی ایجاد می کند. بعضی از ترکیبات موجود در برگ حنا نیز در محیط آزمایشگاهی فعالیت ضد میکروبی و آنتی اکسیدانی نشان داده اند. این نتایج نشان می دهند حنا ظرفیت بررسی بیشتر در محصولات مراقبت از پوست را دارد، اما نباید آنها را به معنای درمان قطعی مشکلات پوستی دانست.

اگر می خواهید با کاربردهای دیگر این گیاه آشنا شوید، مقاله خواص حنا نگاه گسترده تری به استفاده های سنتی و یافته های موجود درباره حنا دارد.

ایجاد حس خنکی روی پوست

یکی از ملموس ترین تاثیرات حنا، ایجاد حس خنکی موقت روی پوست است. خمیر مرطوب حنا به تدریج آب خود را از دست می دهد و تبخیر این رطوبت می تواند سطح پوست را برای مدتی خنک کند. این احساس به ویژه روی دست و پا بیشتر قابل احساس است، اما به معنای کاهش دمای مرکزی بدن یا درمان تب نیست.

برای آشنایی با کاربرد این گیاه روی پا و مدت مناسب قرار گرفتن آن، می توانید راهنمای خواص حنا برای پا را نیز مطالعه کنید.

فعالیت ضد میکروبی حنا

در برخی مطالعات آزمایشگاهی، عصاره برگ حنا توانسته است رشد تعدادی از باکتری ها را محدود کند. این یافته ها از کاربرد سنتی حنا برای پاکیزگی پوست حمایت می کنند، ولی اثر عصاره آزمایشگاهی را نمی توان با ماسک خانگی حنا برابر دانست. بنابراین حنا نباید جایگزین داروهای تجویز شده برای عفونت پوستی، قارچ یا زخم عفونی شود.

تاثیر احتمالی حنا بر التهاب پوست

بعضی از ترکیبات گیاهی حنا در مطالعات اولیه آثار ضد التهابی نشان داده اند. به همین دلیل ممکن است استفاده کوتاه مدت از حنای خالص روی پوست سالم برای برخی افراد احساس آرامش ایجاد کند. با این حال، قرار دادن حنا روی پوست ملتهب، ترک خورده یا مبتلا به اگزما بدون نظر پزشک توصیه نمی شود؛ زیرا پوست آسیب دیده ممکن است نسبت به ترکیبات گیاهی و افزودنی های محصول واکنش بیشتری نشان دهد.

حنا و چربی سطح پوست

خمیر حنا پس از خشک شدن می تواند مقداری از چربی و آلودگی سطح پوست را همراه خود پاک کند. به همین دلیل بعضی افراد پس از شستن آن احساس می کنند پوست تمیزتر و کم چرب تر شده است. این تاثیر معمولا موقتی است و حنا نمی تواند فعالیت غدد چربی یا علت اصلی چرب شدن پوست را به طور دائمی تغییر دهد.

آیا حنا پوست را سفید می کند؟

شواهد قابل اعتمادی وجود ندارد که نشان دهد حنا رنگ طبیعی پوست را سفید می کند. تمیز شدن چربی و سلول های مرده سطح پوست ممکن است ظاهر پوست را موقتا شفاف تر نشان دهد، اما این حالت با سفید شدن واقعی یا درمان لک تفاوت دارد. از طرف دیگر، حنای طبیعی به دلیل داشتن لاوسون می تواند پوست را نارنجی، قرمز مایل به قهوه ای یا قهوه ای کند. شدت این رنگ به کیفیت حنا، مدت تماس و ضخامت پوست بستگی دارد.

خواص حنا برای جوش صورت

فعالیت ضد میکروبی حنا در محیط آزمایشگاهی باعث شده است از آن به عنوان ماده ای احتمالی برای پوست های مستعد جوش یاد شود. با این حال، شواهد بالینی کافی برای درمان آکنه با ماسک حنا وجود ندارد. جوش صورت می تواند با چربی پوست، بسته شدن منافذ، تغییرات هورمونی و التهاب ارتباط داشته باشد و معمولا به مراقبت هدفمند نیاز دارد. اگر جوش ها دردناک، زیاد یا ماندگار هستند، بهتر است به جای تکیه بر ماسک های خانگی از متخصص پوست کمک بگیرید.

حنا برای پوست خشک و چرب

حنا ممکن است روی پوست چرب احساس پاکیزگی و کاهش موقت چربی ایجاد کند، اما باقی ماندن طولانی آن روی صورت می تواند پوست را خشک کند. افراد دارای پوست خشک و حساس باید با احتیاط بیشتری از آن استفاده کنند. افزودن مقدار کمی گلاب یا ژل آلوورا خالص می تواند بافت ماسک را نرم تر کند، ولی احتمال حساسیت به هر یک از این مواد نیز باید در نظر گرفته شود.

اگر به دنبال ماسکی ملایم تر و بدون رنگ دهی حنا هستید، در مطلب خواص آلوورا برای پوست با کاربردها و روش استفاده از ژل آلوورا آشنا می شوید.

تفاوت حنای طبیعی، حنای بی رنگ و حنای سیاه

حنای طبیعی از برگ گیاه Lawsonia inermis تهیه می شود و معمولا پس از قرار گرفتن روی پوست رنگی نارنجی تا قهوه ای بر جای می گذارد. محصولی که با عنوان حنای بی رنگ فروخته می شود ممکن است از گیاه دیگری تهیه شده باشد؛ بنابراین باید نام گیاه و ترکیبات روی بسته بندی بررسی شوند.

حنای سیاه با حنای طبیعی تفاوت دارد و ممکن است برای تیره شدن سریع به آن ماده ای به نام پارافنیلن دی آمین یا PPD اضافه شده باشد. این ماده می تواند باعث خارش، التهاب، تاول و حساسیت پوستی شدید شود. رنگ بسیار تیره، اثرگذاری غیرعادی و نامشخص بودن ترکیبات محصول از نشانه هایی هستند که باید جدی گرفته شوند.

روش استفاده از حنا برای پوست

برای اولین استفاده، بهتر است ماسکی ساده با مواد کم تهیه کنید تا در صورت بروز حساسیت، شناسایی عامل آن آسان تر باشد.

ابتدا مقدار کمی آب ولرم را به تدریج با پودر حنا مخلوط کنید تا خمیری نرم و قابل پخش به دست آید. پیش از استفاده روی صورت، مقدار کمی از خمیر را روی بخش کوچکی از پوست بازو قرار دهید و واکنش پوست را بررسی کنید. اگر قرمزی، خارش، سوزش یا تورم ایجاد نشد، لایه نازکی از ماسک را روی بخش کوچکی از پوست سالم صورت بمالید. اطراف چشم، لب، داخل بینی، پوست زخمی و جوش های باز را به حنا آغشته نکنید.

حنا چند دقیقه روی صورت بماند؟

برای نخستین بار، پنج دقیقه زمان کافی است. اگر پوست واکنشی نشان نداد، در دفعات بعد می توان این زمان را حداکثر به ۱۰ دقیقه رساند. باقی ماندن طولانی تر ماسک لزوما خاصیت بیشتری ایجاد نمی کند و می تواند احتمال خشکی یا رنگ گرفتن پوست را افزایش دهد. پس از پایان زمان، صورت را با آب ولرم بشویید و از یک مرطوب کننده ساده استفاده کنید.

آیا حنا پوست صورت را رنگی می کند؟

بله، حنای طبیعی می تواند پوست صورت را رنگی کند. رنگ اولیه معمولا نارنجی است و ممکن است طی چند ساعت به قرمز مایل به قهوه ای یا قهوه ای تبدیل شود. این رنگ با شستشوی معمولی بلافاصله پاک نمی شود و همزمان با نوسازی لایه سطحی پوست به تدریج کم رنگ خواهد شد. به همین دلیل، پیش از استفاده روی تمام صورت حتما نتیجه را روی قسمت کوچکی از پوست امتحان کنید.

مضرات حنا برای پوست

حنا ممکن است در بعضی افراد باعث خشکی، قرمزی، خارش یا التهاب شود. احتمال حساسیت به حنای طبیعی پایین تر از بعضی محصولات ترکیبی است، اما صفر نیست. مهم ترین نگرانی به حنای سیاه و محصولاتی مربوط می شود که برای تیره شدن یا ماندگاری بیشتر حاوی PPD هستند. سازمان غذا و داروی آمریکا گزارش هایی از واکنش های پوستی به محصولات حنا و حنای سیاه دریافت کرده است.

اگر پس از استفاده علائمی مانند سوزش شدید، تاول، تورم، خارش گسترده یا ترشح پوستی ایجاد شد، باید ماده را از روی پوست بشویید و برای ارزیابی پزشکی اقدام کنید. مطالعات اخیر نیز نشان می دهند بیشتر واکنش های شدید گزارش شده پس از استفاده از حنای سیاه به PPD ارتباط دارند، نه لزوما حنای طبیعی خالص.

چه افرادی نباید از حنا روی پوست استفاده کنند؟

افرادی که سابقه حساسیت به حنا، رنگ مو یا PPD دارند نباید بدون نظر متخصص از محصولات حنا روی پوست استفاده کنند. استفاده روی زخم باز، سوختگی، پوست عفونی، اگزمای فعال و نواحی بسیار حساس مناسب نیست. در دوران بارداری، شیردهی، برای کودکان یا در صورت ابتلا به بیماری های پوستی نیز بهتر است پیش از استفاده گسترده با پزشک مشورت شود.

جمع بندی

حنا یک رنگ گیاهی سنتی است که می تواند روی پوست احساس خنکی ایجاد کند و در بررسی های آزمایشگاهی نیز فعالیت های ضد میکروبی، آنتی اکسیدانی و ضد التهابی نشان داده است. با این حال، شواهد کافی برای معرفی آن به عنوان درمان جوش، لک، چین و چروک، اگزما یا عفونت پوستی وجود ندارد. اگر قصد استفاده از حنا را دارید، محصول خالص و دارای ترکیبات مشخص انتخاب کنید، ابتدا آن را روی بخش کوچکی از پوست آزمایش کنید و از حنای سیاه یا محصولات حاوی PPD دوری کنید.

سوالات متداول